ادبیات نوین

در این وبلاگ به مطالب مفید در مورد ادبیات پرداخته می شود .

مقدمه

انسان موجودی اجتماعی است که نیازها « خواسته های اوجز با همکاری وهمیاری وتبادل نظر فکری بر آورده نمی شود ». انسان با کمک وهمفکری توانسته است به اختراعات و اکتشافات بزرگ وبهره برداری از آن دست یابد وپیشرفت علم وتکنولوژی هرچه بیشتر این کار جمعی وتبادل اطلاعات وآراء ونظرات را در میان انسانها ملتها ودولتها بیشتر وبیشتر می نماید .

تصمیم گیری ها ی اجتماعی در ابعاد مختلف سیاسی وفرهنگی  واقتصادی وقتی دقیق تر ودرست تر خواهد بود که افراد صاحب نظر در تنظیم آن بیشتر شرکت داشته باشند وتصمیم ها هرچه بیشتر در معرض نظر خواهی وتبادل افکار واندیشه ها ی مختلف قرار گیرند . برخورد اندیشه ها به صورت پیوسته وصحیح می تواند نقایص ونارسایی های تصمیم گیری واجرا در مجامع مختلف از بین ببرد ونتایج به دست آمده را هرچه کامل تر ودقیق تر نماید .واین همان فلسفه وجودی شور وشورا در سازمانها وموسسات وجوامع مختلف می باشد .

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:12 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

طرح وبیان مسئله :

ازدیدگاه علمی مدرسه یک نهاد اجتماعی است که باید به روش گروهی وبا کمک همه کسانی که مسئولیت یا منافعی دارند اداره شود . در عین حال مدرسه یک سازمان تخصصی است که دبیران ، معلمان یا استادان با سالها آموزش وتجربه و تکیه بر علم وتخصص خود به انجام وظیفه می پردازند هیچ مدیری نمی تواند ادعا کند که امور مدرسه را بدون دخالت واظهار نظر اعضای آموزشی اش حل می کند. شورای معلمان وسیله ی بسیار خوبی برای اطلاعات افکار واندیشه هاست .

شورای معلمان مدرسه سبب رشد شخصیت ، خود رهبری وبلوغ افراد می شود ووقتی دبیران در امور سازمان آموزشی شرکت داده می شوند وآنها وجود خود را در سر نوشت مدرسه موثر می بینند احساس ارزش وشخصیت می کنند منظور از خودرهبری یافتن توان بررسی مسائل ومشکلات به وسیله شورای معلمان وارائه راه حل ودر نهایت به گردش در آوردن امور مدرسه وبلوغ به مفهوم پختگی ، کسب تجربه وانجام کارهاست . شورای معلمان را می توان یک کارگاه آموزشی دانست که می تواند به مباحثی چون روش ها ی تدریس ، آخرین یافته های تعلیم وتربیت ، روشهای اجتماعی کردن افراد ،شیوه های درست ارزشیابی ، و نحوه برقراری رابطه با اولیاء ، آخرین یافته های یک رشته ی علمی مقررات انضباطی ، روشهای اعمال انضباط ، روشن کردن اهداف وبه توافق رسیدن در مورد اهداف ومقاصد آموزشی و ....بپردازند .

سئوال اساسی این است که :

1-    مشخص نبودن اهداف وانتظارات شورای معلمان در برخی موارد، جلسات  دچار رکود می گردد؟

2-    مشکل برقراری ارتباط  بین افراد در شورای معلمان در برخی موارد، جلسات  دچار رکود می گردد؟

جامعه آماری:

جامعه آماری ما از معلمان  آموزشگاه دخترانه  که 68 نفر می باشد انتخاب شدند وطبق جدول ارائه شده ، علل  نارضایتی خود  را بر اساس پرسش نامه 4 گزینه ای به شرح ذیل اعلام نمودند .

 

تعداد افراد

سئوالات مطرح شده

15 %

نداشتن برنامه وکم محتوایی جلسات

5%

مناسب نبودن زمان ومکان جلسه

12%

خارج شدن بحث از موضوع جلسه

3%

نشنیدن مطالب یا قابل فهم نبودن مطالب

16%

پرحرفی شرکت کنندگان

10%

فرد گرایی وعدم انجام کار گروهی

7%

طول مدت جلسه

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:11 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

اهمیت وضرورت پژوهش:

اسلام که کامل ترین وبهترین قوانین را برای حرکت انسان به سوی سعادت وخوشبختی داراست وبر اساس سرشت انسان استوار بوده ورشد انسان وجامعه انسانی را در حرکت به سوی کمال مطلق که همان الله است تضمین می کند قطعا نه اهمیت مشاوره وشورا را در تعالی جوامع انسانی نادیده نگرفته بلکه به اندازه ای به آن ارج نهاده که حتی یک سوره به نام شورا نام گزاری شده است . به منظور نشان دادن دیدگاه قرآن نسبت به شکوفایی استعداد ها وتبلور وتصفیه اندیشه ها در رابطه با مشاور وشورا لازم است  به منابع اسلامی در خصوص این موضوع رجوع کنیم تا قبل از هر چیز  ضرورت وجودی شورا واهمیت آن از نظر اسلام روشن شود .

الف: قرآن

قرآن در سه جای مختلف به شور وشورا به صورتهای گوناگون اشاره کرده است که یکی از آنها را بیان

می کنیم .

اول : سوره بقره آیه 233 .

دوم سوره آل عمران آیه 159.

سوم سوره شورا آیه 38.

والذین استجابوا لربهم واقام الصلوة وامرهم شورا بینهم ومما رزقناهم ینفقون .

 وآنان که دعوت پروردگار را اجابت کردند وبر پای داشتند نماز را و کارشان با مشورت یکدیگر است وآنچه روزی دادیمشان، انفاق می کنند .

ب: سخنان پیامبر وائمه علیهم السلام

پیامبر وامامان بزرگوار در جاهای مختلف اهمیت شور وشورا را بیان کرده اند که به دو مورد آن بسنده می کنیم .

1-   لا مظاهره اوثق من المشاوره ولا عقل کالتدبیر.

هیچ پشتیبانی قوی تر از مشورت نیست وهیچ عقلی بهتر از تفکر وتدبیر نیست « پیامبر اکرم (ص)»

( بحار الانوار ، ج 75، ص 100، حدیث 17)

2-   آفةالمشاوره انتقاص الاراء .

آفت مشورت ، شکستن رای هاست . امام علی (ع) . غرر الحکم ودرر الکلم ج 1 فصل 16ص 305ص13)

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:10 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

اهداف پژوهش :

1-   محلی برای بالا بردن مهارت وکارایی معلمان در ا ثر آموزش در شورا.

2-    موقعیتی برای بهبود جو سازمانی وافزایش روحیه معلمان وایجاد الفت بین آنها .

3-     محلی برای باز گویی ، تجزیه وتحلیل وبررسی هدف های تعلیم وتربیت در کل و اهداف مدرسه در جزء.

4-   وسیله ای سود مند برای هدایت وراهنمایی معلمان جوان وآماده سازی معلمان جدید .

5-   محلی برای تصحیح روش ها .

6-   ا مکانی برای  ارزیابی افراد از خود ودیگران .

7-   محلی برای بررسی مسائل آموزشی ، درسی، رفتاری واخلاقی دا نش آ موزان .

8-   ایجاد احساس شخصیت ومسئولیت در معلمان .

در مشورت کردن محاسنی همچون تفقد از نیروها ودخیل کردن آنها در تصمیم سازی ، شکوفایی استعداد ها گزینش بهترین رای ، ایجاد انگیزه وعلاقه برای اجرای تصمیم نهایی ، نهفته است . 

پیشینه پژوهش:

مدرسه رده ی عملیاتی برای تحقق اهداف نظام آموزش وپرورش وتجلیگاه فرهنگ وگرایش ها وخواسته ها ی متعهد است ودراین مورد میان معلم با عناصر پیچیده روحی وروانی دانش آموزان سر وکار دارد . دراین شرایط تحقق مطلوب اهداف نیازمند مشورت در رده عملیات واستفاده از تجارب واطلاعات معلمان است وهمچنین مدیریت برای اداره برنامه ریزی ، وتصمیم گیری وارزشیابی وگرفتن باز خورد واحد آموزشی به شورای معلمان نیاز دارد .

امروزه در مقایسه با گذشته ، ایفای نقش مدیریت ، به لحاظ وسعت ارتباطات ، قلمرو وپیچیدگی اهداف ووظایف سازمان ونیز گسترش پیچیدگی افکار وانتظارات کارکنان ومهارتهای استفاده از تجهیزات ، بسیار دشوار شده است . جلسات شورا ها بطور اعم کانون بررسی نظرات ، ایده ها وعقاید است وشورای آموزشی مظهر ومحل اتخاذ تصمیمات گروهی است که حس مسئولیت پذیری، مشارکت ، عضویت وتعلق فرد را به گروه تقویت می کند . همچنین شورا ها نمادی از رهبری ، تدبیر ، آزاد اندیشی واحترام به کرامت انسانی از سوی مدیر است . بدین ترتیب مدیران می توانند با تکیه بر اصول ، شورا ها ی مدارس را تقویت کرده کارها وتصمیمات خود را بر پایه مشورت استوار سازند . مدیریت مبتنی برمشارکت جویی می تواند مدرسه را در وصول به اهداف آموزشی وتربیتی یاری رساند . تلاش جهت جلب مشارکت فکری وعملی معلمان در برنامه ریزی مدیران خصوصا در سالهای اخیر مشهور است.

لیکن نکاتی از عوامل تاثیر گزار بر تشکیل شورای معلمان می توان یافت که از سوی صاحب نظران ومدیران مجرب قابل تامل وبررسی بیشتر می باشد.

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:10 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

تعاریف عملیاتی واژه ها واصطلاحات

مشارکت : مجموعه اقداماتی که میزان نفوذ ومسئولیت کارکنان ( معلمان – دانش آموزان واولیاء ) را در فرایند تصمیم گیری از طریق تفویض اختیار در سطوح مختلف افزایش دهد ونوعی حس مالکیت وتعلق را در افراد ی که به شکلی با سازمان مربوط هستند بوجود آورد .

جلسه (e-( yelsa [ =[ ع جلسه ] (إ.) هیات نشیننده (جالس)

تعریف جلسه : اگر چه تعاریف به ظاهرمتفاوت از جلسه ارائه شده است با این حال ، این تعاریف از ارکان مشترکی برخوردارند .جلسه را می توان گرد همایی دو نفر یا بیشتر از کسانی تعریف کرد که دارای هدفهای مشترک هستند وارتباطات (شفاهی یا کتبی ) را وسیله اصلی نیل به اهداف قرار می دهند ( هنیز : 1372) به عبارت دیگر ، جلسه گروهی از افراد واحدهای مختلف سازمان است که برای انجام وظایف سازمانی مشخص به طور موقت یا دایم دور هم جمع می شوند .

مدیریت اثر بخش جلسات :

امروزه عواملی چون بزرگ شدن سازمانها ، پیچیدگی ساختار وفعالیتهای آنها ، افزایش متغییرها محیطی تاثیر گذار و...مدیران را ناگریز کرده است برای انجام بهتر وظایف واداره موثر سازمان از سایر اعضاء کمک بگیرند . بدین منظور ، مدیران معمولا جلساتی را تشکیل می دهند وبا همفکری وتعامل در مورد موضوع های مطرح شده به تبادل اطلاعات می پردازند یا تصمیماتی را به صورت گروهی اتخاذ می کنند . تشکیل جلسات نه تنها منجر به تبادل اطلاعات واتخاذ  تصمیمات مطلوب می شود . بلکه تا اندازه زیادی به بهبود ارتباطات ودرک متقابل واحدها از همدیگر نیز کمک می کند .

انواع جلسه : دویل استراوس جلسات را به چهار نوع زیر تقسیم می کند : دویل استراوس :(1375).

. 1- جلسه حل مساله : عبارت حل مساله برای افراد گوناگون معنی مختلفی دارد .مشکل به موقعیتی اطلاق می شود که نتوان آن را تغییر داد . مشکل می تواند شامل ابهام در مورد یکسری مقررات جدید ، نداشتن نام برای محصول و... باشد ، آنچه اهمیت دارد این است که وضعیت موجود باید تغییر یابد . تاتمایلی به تغییر نباشد ، مشکل حل نخواهد ، یک جلسه حل مساله زمانی خوب جواب می دهد که تمایل به تغییر در جلسه وجود داشته باشد .

2- جلسه تصمیم گیری : جلسه حل مسائل ، جلسه برخورد با حل مساله است والزاما تصمیم گیری نیست . در حالیکه در یک جلسه تصمیم گیری فشار برای تصمیم گیری نهایی است .

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:9 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

اگر سازمان از ساختار سلسله مراتبی پیروی می کند ، جلسه باید تصمیم گیرنده نهایی داشته باشد .پیش از هر جلسه باید اطمینان حاصل شود که همه افراد از نحوه تصمیم گیری آگاه هستند وآن را قبول دارند . در برخی از موارد مدیران قبل از تشکیل چنین جلساتی ، تصمیم را خود اتخاذ می کنند واز افراد به طورصوری استفاده می کنند . در چنین مواردی بهتر است به جای جلسه تصمیم گیری یک جلسه استفاده از اطلاعات تشکیل شود ومدیر تصمیم خود را بگیرد.

3-  جلسه گزارش دهی واطلاع رسانی : درصدی از جلسات اداری مخصوص گزارش دهی واستفاده جلسه رضایت بخش نباشد می تواند محدودیتهایی وضع کند ودر مورد نقطه نظرات خود به طور فعال بحث کند .

4-  جلسه ارزیابی (باز خور): پویایی جلسات باز خور، متفاوت از جلسات گزارش دهی است . درچنین جلساتی افراد زیادی اظهار نظر وپیشنهاد ارائه می کنند . اینگونه جلسات ارزشمند است چرا که هر یک از افراد فرصت مشارکت وگوش دادن به نظریات دیگران را دارد . برخلاف جلسات گزارش دهی ، جلسات باز خور باید سازمان یافته وبرنامه ریزی شده باشد .

هدف مدیران از برگزاری چنین جلساتی ، برقراری اعتماد وحصول اطمینان از انجام کارهاست .مبادله اطلاعات ،حکم اکسیژن برای هر سازمان اداری است .از طریق مبادله اطلاعات است که کارکنان

 می توانند مشکل سازمان خود را حل وفصل کنند . یک مدیر از راه مبادله اطلاعات ، قادر است از تمام دانشها ، اطلاعات ، تجربیات وعواطف اعضای خود به منظور پیشبرد اهداف سازمانی استفاده کند . درنتیجه عدم اطلاع رسانی ، سوء ظن در بین اعضاء سازمان پرورش می یابد وگاهی به حوادث نا هنجار می انجامد.

 

ارکان جلسه وظایف آنها :

دررویکرد سنتی اداره جلسه ، ارکان جلسه را به سه دسته رئیس ، دبیر وعضو جلسه طبقه بندی می کنند ولی در رویکرد تعاملی  که یک روش جدید در اداره جلسات محسوب می شود ، به منظور اجتناب از اثر نا مطلوب رئیس در جلسه ، رکن چهارم به عنوان مجری جلسه اضافه شده است . بنا براین ارکان جلسه عبارتند از : مجری ، دبیر، رئیس وعضو جلسه که در جلسه ایجاد تعادل می کنند .(دویل ، استراوس،1375).

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:9 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

 

مجری جلسه : مجری جلسه عضوی است بی طرف که در نظر یات جلسه مشارکت نکرده ودر ارزیابی آنها نقش ندارد بلکه نقش او فقط کمک به گروه در متمرکز ساختن انرژ یها در زمینه وظایف ،  جلوگیری از برخورد شخصی در گروه وایجاد فرصت مشارکت برای کلیه افراد است .

دبیر جلسه :

دبیر جلسه فردی بی طرف وغیر ارزیابی کننده است . وظیفه وی نوشتن نقطه نظرات اساسی  افراد در خلال جلسه است . دبیر عین جملات افراد را یاداشت می کند . البته هدف این نیست که همه مطالب کلمه به کلمه گزارش شود . فعالیت  دبیر نباید موجب کندی سرعت جلسه شود . این گزارش را حافظه گروهی می گوییم وبه عنوان گزارش مورد قبولی از آنچه واقعا اتفاق افتاده تلقی می شود .

اعضاء جلسه :

در روش سنتی ، رئیس جلسه همزمان اداره کننده جلسه نیز محسوب می شود . ولی در روش تعاملی ، رئیس جلسه را اداره نمی کند بلکه عضو فعال آن است . رئیس تمام تصمیمات نهایی را می گیرد . در صورتیکه پیشرفت رئیس می تواند اعضای گروه را قبول به وظایف ترغیب  سازد ویا ترتیب جلسه دیگر وبا گروه دیگر را بدهد ویا با رسانه ها در تماس باشد .

موانع ومشکلات جلسات :

جلسات یکی از پیچیده ترین فعالیتهایی است که انجام می پذیرد .موفقیت وشکست آنها در گرو تجزیه وتحلیل آنچه تمام شده وانجام نشده است ، که می توان  موانع ومشکلات جلسه را در 6 عنوان طبقه بندی می کنند .

1-  توجه اعضای جلسه به موضوع های مختلف در یک زمان * بصورت طبیعی به هنگام جلسه ، ذهن هر یک از حضار به موارد خاصی معطوف می شود .

2-  مغشوش شدن موضوع جلسه با فرایند آن * تمایز بین محتوی وشکل ، عنوان یا صورتجلسه و فرایند (روش ومتد) دشوار ، اما حیاتی است .

3-  برخورد شخصی ومشکل تراکم گفتگو در جلسه * اغلب افراد تمایل دارند به سرعت به جریان گفتگو ی جلسه وارد شده ونقطه نظرات خود را مطرح کنند .

4-  روشن نبودن نقشها ومسئولیتها * یکی از مهمترین موانع جلسات موثر، روشن نبودن مسئولیتها ونقشهای شرکت کننده در جلسه است .

5-  سوء استفاده از قدرت توسط رئیس جلسه * وقتی مدیر در جلسه ذینفع است ، که تجربه نشان داده است مدیران که جلسات را خود اداره می کنند ، تمایل دارند که فعال ترین فرد  جلسه باشند وتقریبا %60 وقت جلسه را به خود اختصاص می دهند .

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:8 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

1-  گرایش افراد به یکسان فکرکردن * جنیس(Janis) یکی از صاحبنظران موضوع، تمایل گروهها برای یکسان فکرکردن را « گروه فکری» می نامد .

از سایر مشکلات جلسه می توان به موارد زیر اشاره کرد :

الف- مشخص نبودن اهداف وانتظارات : یعنی برای افراد جلسه مشخص نباشد که چرا دعوت شده اند وچه کاری می خواهند انجام دهند .

ب- وجود مشکلات ومسائل حل نشده ای در مورد قدرت اختیار: یعنی مشخص نباشد که آیا افراد جلسه قدرت تصمیم گیری دارند .

ج- اجتناب از مسئله :افراد جلسه معتقد باشند که هیچ مشکلی وجود ندارد .

چ- نگرش منفی: افراد جلسه باور داشته باشند که نمی توانند در مورد مساله کاری انجام دهند وتلاش برای حل  آن زیر سئوال باشد .

موضوعات قابل طرح در شورا ی دبیران :

-         عدم وجود انگیزه ورغبت در معلمان برای شرکت در جلسات .

- آشنایی با روش های تدریس معلمان وروش های نوین تدریس.

- معرفی کتب ومجلات ، نشریه های جدیدآموزشی .

- آشنایی با فناوری اطلاعات وارتباطات ومعرفی سایت های آموزشی.

- سخنرانی مقامات علمی وصاحب نظران امور اداری در آموزش وپرورش .

- نمایش فیلم های آموزشی وتربیتی .

- رسیدگی به مسائل خاص در مدرسه .

- آشنایی با دستورالعمل ها وبخشنامه ها ی اداری .

- تصمیم گیری در موارد خاص که طبق آیین نامه اجرایی بر عهده شورای مدرسه است .

- ارائه مطالب وتصمیمات متخذه در انجمن اولیاء ومربیان وشورای دانش آموزی جهت بررسی در شورای معلمان .

- بررسی علل افت تحصیلی وارائه ی پیشنهاد برای رفع آن .

- تعیین میزان وچگونگی تکالیف درسی دانش آموزان در اوقات فراغت .

- طراحی سئوالات امتحانی وارزشیابی در کلاس .

- کاربرد تشویق وتنبیه ونحوه ی  اجرای آن .

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:7 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

علل رکود جلسات شورای معلمان :

-   عدم باور برخی از مدیران به تاثیر شوراها .

- نداشتن برنامه ریزی وکم محتوایی جلسات .

-  عدم اداره صحیح جلسات .

-  مناسب نبودن زمان ومکان برکزاری جلسات .

- عدم رعایت نظم وانظباط از سوی برخی از مدیران .

- عدم توجه به توانایی معلمان ومتکلم وحده بودن مدیران عدم ارائه ی گزارش از اقدامات انجام شده ونتایج بدست آمده در جلسات .

پیشنهادات :

مدیران مدارس از جهات مختلفی باید بر کار مدرسه ونیروهای خود نظارت داشته باشند ، از جمله میزان دستیابی به اهداف آموزشی ، نظارت بر توان تخصصی معلمان ، روش های تدریس ، رابطه با دانش آموزان واولیاء آنان ومیزان رضایت نظم وقوا نین ومقررات ، رعایت نظافت و...که برای ا نجام یک نظارت بر رعایت نظم وقوا نین ومقررات ، ورعایت نظافت و...که برای انجام یک نظارت موفق وثمر بخش نیاز به کسب اطلاعات ضروری است ، بنابراین دبیران آموزشی باید در موارد زیر اطلاعات کافی داشته باشند :

1- به مدیران توصیه می شود در ابتدای شروع سال تحصیلی در جلسه های دبیران محورهای نظارتی مورد نظر خود را با استفاده از تجربه های معلمان وبحث وتبادل نظر ، مشخص نمایند ودر جدول زمان بندی با مشخص نمودن تاریخ، روز ، ماه ، سال و ساعت تشکیل جلسه ومسئولیت دادن به گروههای  درسی و در دفتر آموزشگاه نصب نموده و مکتوب به ا طلاع همه همکاران برساند .

2- استفاده از نظرات همکاران به  عنوان یک راهکار برای حل مشکلات مدرسه وتحقق اهداف آموزشی به کار ببرند بگونه ای که معلمان خود محورهای اصلی نظارت آموزشی باشند .

3- تشکیل جلسه همراه با داشتن مطالب کافی و همدلی وهمکاری شرکت کنند گان .

5- بی طرف بودن وعدم استفاده از قدرت برای تحت الشعاع قرار دادن جلسات .

6- بهسازی نگرش مدیران نسبت به اهمیت مشارکت ونقش مثبت آن .

7-بهسازی نگرش کارکنان ومعلمان نسبت به نقش موثر آنان در فرایند تصمیم سازی وتصمیم گیری .

8- پی گیری مصوبات جلسات وباز خورد مناسب وا طلاع رسانی از ا قدامات صورت گرفته .

9- آموزش تئوری وکارگاهی برای آموزش مدیران ومعلمان در جهت فعال سازی جلسات .

10- دادن آزاد ی بیان به شرکت کنندگان و ثبت تصمیمات آنان در صورتجلسات .

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:6 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

11-  برگزار ی جلسات به منظور رسیدن به هدف نه ا نجام وظیفه وظاهر سازی وبه خاطر رفع تکلیف .

12-  دعوت از استادان مجرب ومتخصص در خصوص آموزش مسائلی نظیر نحوه طرح درس ، نحوه تدریس، نحوه به کار گیری فن آوری و...

13-  دعوت از مسئولان اداره جهت شرکت در جلسات شورا به منظور آشنایی نزدیک با مسائل ، مشکلات ونقطه نظرات معلمان .

14- نمایش فیلم های آموزشی وتربیتی در شورا وبحث و تبادل نظر درباره آن ها .

15-  تشکیل شورا در قالب بازدید از مراکز علمی (خارج از مدرسه) وبحث ونقد مشاهدات .

ودر پایان تشکیل شورا به منظور آشنایی وآگاهی معلمان از شیوه نامه ها ، قوانین شرح وظایف ، ا متحانات ، نظام نمره دادن ، الگوهای برتر تدریس ، روش های نوین ارزشیابی ونحوه فعال سازی دانش آموزان در فرایند آموزش ، و مطرح نمودن مشکلات وا قعی مدرسه وتبادل نظر پیرا مون حل آنها .

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:4 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

در شورای دبیران چه می گذرد؟

چکیده

از موثر ترین شیوه های برقرار ی روابط انسانی در سازمانها مخصوصا سازمان آموزشی مانند مدرسه « مشارکت » است. مشارکت یعنی مجموعه اقداماتی که میزان نفوذ ومسئولیت کارکنان ( معلمان ، دانش آموزان ، اولیاء ) را در فرایند تصمیم گیری ، از طریق تفویض اختیار در سطوح مختلف افزایش دهد ونوعی حس مالکیت وتعلق را در افرادی که به شکلی با سازمان مربوط هستند بوجود آورد .

معلمین (بالاخص در علوم پایه ) در بسیاری از استانها بیش از هشت ساعت از ساعات روز خود را در مدرسه به سر می برند به همین دلیل  بیشترین نیرو وانرژی را در آنجا صرف می کنند . با این وضع معلم خود را عضوی متعلق وموثر می داند ، لذا هر کس دوست دارد که در مدرسه صاحب نظر باشد ودر تصمیم گیریها وسازندگی آن سهیم باشد . یقینا هر مدیر مشارکت جو نیز می داند هرچه تصمیم ها با فکر ومشارکت افراد بیشتری گرفته شود از قوت واستحکام ودرستی بالاتری برخوردار میباشد .موضوعات ومسائلی که به نظر ورای همگان گذاشته می شود ، اشتباهات فکری دارد وبه نسبت دخالت آراء واندیشه دیگران ، دقیق تر وهمه جانبه تر خواهد بود . از دیدگاه ، اسلام نیز شورا،اساس کار وسیاست مدیریت ورهبری است .جلسات شوراها مرکز وکانون بررسی عقاید ، ایده ها ونظرات بوده وشورای آموزشی مظهر ومحل اتخاذ تصمیمات گروهی می باشد وتقویت کننده ی حس مسئولیت پذیری مشارکت عضویت وتعلق فرد به گروه را به همراه دارد .وبالاتر از همه شورا نمادی از رهبری وآزاد اندیشی واحترام به کرامت انسانی از سوی مدیر مدرسه می باشد . مدیریت مبتنی بر اصول مشارکت جویی ومشورت می توانداصول به اهداف آموزشی وتربیتی را آسان نموده وموجب ارتقاء آن شود . نظارت وکنترل از جمله وظایف مهم مدیران آموزشی است که میزان پیشرفت در جهت هدف ما را اندازه گیری می کند وسبب تشخیص به موقع انحرافات وانجام اقدامات اصلاحی یا تغییرات در سازمان می شود .

 

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 11:1 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

نقش فناوری واطلاعات درآموزش

نقش فناوري در آموزش

امروزه اين سئوال در بين همه جوامع مطرح است : " فناوري در فعاليتهاي انساني چه نقشي را بايد ايفا كند؟ پاسخ برخي صاحبنظران به قرار زيراست :

فناوري بايد خادم آموزش باشد نه ناخداي آن .(هيات كارنگي ،1972).

در حال حاضر ، كلاسهاي درس غرق در هنجارهاي فرهنگي واعمالي است كه بسياري از آنها طي دهه ها ثابت بوده اند. كاربرد فناوري اطلاعات لزوما اين هنجارها واعمال را در كلاس تغيير نمي دهد، مگر آن كه معلم يا عواملي ديگر ، عادات ورويه ها ي جديد را تاييد كنند.

چرا فناوري اطلاعات وارتباطات براي دانش آموزان اهميت دارد؟

فناوري اطلاعات نقش روز افزوني در زندگي انسانها يافته ودولت سرمايه گذاري عظيمي براي افزايش ضريب نفوذ اين فناوري در كشور بعمل آورده است . هرروز برتعداد مدارس داراي كارگاه هاي رايانه افزوده مي شود. دراين ميان نبايد از نقش اين فناوري در بازار كار ولزوم تجهيز نيروي انساني فرداي كشور به اين مهارت غافل ماند.به نطر مي رسد دانش آموزان كمتر از بزرگسالان در برابر فناوري اطلاعات وارتباطات وحشت زده مي شوند وكمتر از آن هراس دارند . آنها غالبا با زيركي وكنجكاوي به فناوري اطلاعات وارتباطات روي مي آورند وبه اين ترتيب به سرعت در كاربرد اين دانش فني ، مهارت پيدا مي كنند.برهمين اساس اگر فناوري اطلاعات وارتباطات با برنامه ريزي صحيح ساماندهي شود، امكان بهره برداري از آن به منزله ابزار مناسب ومحرك براي آموزش  ويادگيري فراهم مي شود.

شيوه هاي آموزش در مدارس در حال شكل گرفتن است،شيوه هايي كه در آنها آنچه معلم ودانش آموزان در كلاس انجام داده ونيز فرا مي گيرند ، متحول شده است.

شيوه هاي مذكور دانش ومهارتهايي را به دانش آموزان منتقل مي كند .كه لازمه يادگيري مستمر در طول زندگي فرد در جامعه اطلاعاتي قرن بيست ويكم است.

استفاده از فناوري اطلاعاتي وارتباطي در آموزش وپرورش پديده جديدي است. كشورهاي معدودي مي توانند ادعا كنند كه توانسته اند به خوبي فناوري اطلاعات را در سياستهاي  آموزشي خود بگنجانند. اين موضوع در برنامه درسي مدارس ، شيوه هاي ياددهي – يادگيري وبرنامه هاي تربيت معلم نيز صدق ميكند . نوآوري واستفاده مناسب ازفناوري اطلاعات

 مي تواند امكان ياد گيري را براي همه ( از جمله كساني كه از اين نعمت محروم مانده اند ) فراهم آورد. واز سوي ديگر كيفيت آن را بهبود بخشند.

ايجاد تجارب يادگيري غير مستقيم :

يكي از دشوارترين وظايف معلم ، ترتيب دادن تجارب مربوط به موضوعات يادگيري براي دانش آموزان است . درچهار ديواري ساختمان مدرسه ها محدودند ، فعاليتهاي ياد گيري بايد اطلاعات صحيح ومعنا داري را درمورد جهان واقعي در اختيار آنان قرار دهند . اين وظيفه دشوار را معلماني كه از فناوري آموزشي براي آوردن جهان به درون كلاس درس خود استفاده مي كنند ، با اطمينان وطيب خاطر انجام مي دهند. بسياري از معلمان در حال كشف ثروت بيكران گنجينه جديد اطلاعاتي برروي شيكه اينترنت هستند كه شاگردان را قادر مي كند تا جهان را به طور مستقيم نظاره وتجربه كنند.به همين ترتيب نوارها وديسكهاي فشرده صدا نيز معلمان را قادر كرده است تا اصوات را به طور  غير مستقيم به محيط هاي يادگيري منتقل كنند.

افزايش امكانات يادگيري

اگر فقط يك راه براي آموزش وجود داشت ، آموزش براي افراد خلاق ، كاري خسته كننده بود. معلمان ومتخصصان حرفه اي وقتي آموزش را طراحي مي كنند وبه انجام مي رسانند ، انتخابهاي بسيار حساسي را انجام مي دهند آنان به اين ترتيب ، به استقبال تعداد زيادي از روشهاي مي روند كه براي راهنمايي دانش آموزان به سمت هدفهاي يادگيري وجود دارد . معلماني كه خود را وقف توليد معنا دار تجارب يادگيري كرده اند ، از امكانات زيادي كه رسانه ها براي بهبود فرايند ياد گيري در اختيار آنان قرار داده است ، استقبال مي كنند . يكي از نقشهاي فناوري اطلاعات آموزش وپرورش نقش تامين منابع درسي براي معلمان است.

آيا كاربرد فناوري هاي جديد مستلزم تجديد نظر در سازمان دهي مدارس است؟

حضور رايانه اين امكان را فراهم مي آورد كه محيطهاي يادگيري خارج از مدرسه را به گونه اي تغيير دهيم كه دانش آموزان بتوانند دانشي را كه در مدرسه با مشقت فراوان وبا صرف هزينه هاي سرسام آور كسب مي كنند ، بدون رنج وزحمت ونياز به آموزش سازمان يافته ، بياموزند . اين مطلب به طور ضمني حاكي از آن است كه در جامعه فردا مدارس كنوني ما جايگاهي نخواهند داشت .

به طور كلي ، ماهيت آموزش وپرورش عبارت است از آماده كردن فراگيران براي ايفاي نقش مخصوص خود در جامعه و(تربيت شهروندي) اينگونه آموزشها بايد داراي تفكري انتقاد پذير با شند تا بتوانند تمام اهداف ترسيم شده را به خوبي به منصه ظهور برسانند . اگر چنين است ، چه طور مي توانيم از فرصتهايي كه فناوري اطلاعات وارتباطات( ICT) در دسترس ما مي گذارد استفاده كنيم  وبا كاهش فقر وافزايش رشد اقتصادي ، به ترتيب نسلي توانا همت گماريم . اكنون اين سئوال مطرح است كه فناوري اطلاعات وارتباطات (ICT) براي كشور هايي كه دچار نقص سيستم " ديجيتالي " هستند چه خواهد بود ؟ آيا اين نا برابريها يي كه بين كشور هاي شمال وجنوب وجود دارد ، موجب نا برابري در استفاده از فرصتهاي آموزشي

نمي شود؟ همانطور كه مي دانيم " اينترنت"‌بيشتر مورد استفاده جوانان ونوجوانان است تا نسل گذشته ، مردان وزنان شهرنشين  حتي روستائيان وبا لاخره بيشتر مردمي كه از اينترنت استفاده مي كنند از سطح تحصيلات ودرآمد بالاتري نسبت به سايرين بر خوردارهستند.

نتايج پژو هش:

آموزش وپرورش چگونه مي تواند اين بستر سازي وتحول را ايجاد كند؟

ممكن است ورود فناوري اطلاعات با مقاومت معلمان رو به رو شود ، به سه دليل :

1. معلمان به خصوص معلمان مسن از فناوري هراس دارند وبا فناوري  هاي جديد كنار نمي آيند.

2. معلمهاي ما فكر مي كنند كه در انجام كار معلمي خودشان بدون اين ابزار هم موفق هستند ونيازي به بهره گيري از اين ابزار ندارند.

3. اصولا نظام آموزشي رسمي ، ويژگي محافظه كارانه اي دارد وعناصر اين نظام آموزشي در مقابل هر تغييري مقاوت

مي كنند.

اما يك تحليل ديگري مي توان داشته باشيم كه فناوري اطلاعات بر بستر يك فرهنگ رشد مي كند، كه نامش را "فر هنگ ديجيتالي "مي گذاريم .در مقابل" فرهنگ كتاب وقلم "كه هركدام مشخصات خاص خود را دارند . فرهنگ كتاب وقلم فرهنگ خطي ، تر تيبي است كه در آن معلم سرچشمه اطلاعات و قدرت است وكلاس مكان ياد گيري است . در حاليكه فرهنگ ديجيتالي را با مختصات خود بسط دهيم ، بايد امكان گفت وگو بين اصحاب اين دو فرهنگ را بوجود آوريم ، با كسانيكه بر استفاده از ابزار هاي سنتي تاكيد دارند كه از ابزارهاي مدرن استفاده مي كنند.

پيشنهادات :

مهمترين نكته اي كه به نظرمي رسد اين است كه اگر فناوري اطلاعات را درقالب درسي متمايز در برنامه هاي درسي

پايه هاي مختلف وارد نظام آموزش بكنيم . اين اتفاق منجر به اطلاعات آموزشي نخواهند شد.در شكلي كه بيان شد فناوري اطلاعات به صورت يك مهارت يا به صورت مباني نظري آموزش داده مي شود ، در قالب مهارتي به دليل عدم تدوام در ساير دروس به سرعت فراموش خواهد شد ودر قالب مباني نظري چون منجر به ورود به صحنه عمل نخواهد شد، حتما نتيجه اي نخواهيم گرفت . لذا اينجا به نكته مهمي اشاره مي كنيم كه اگر ما رويكرد تلقيق IT  در برنامه درسي را بپذيريم بايد به طور روشن بگوييم كه مثلا معلم تاريخ ، معلم جغرافيا  يا معلمان به هيچ گونه تغيير ي در روند آموزش نخواهد داشت ، يعني اگر ما آموزش استفاده از WORD- POWER POINTيا ساير نرم افراز ها را به معلمان بياموزيم ولي آنها ندانند كه از اين ابزارها چگونه مي توانند  در كلاس درس خود استفاده كنند ، سرمايه هاي آموزشي عمومي كشوررا به بيراهه برده ايم . لذا پيشنهاد مي گردد كه دوره هاي تخصصي ويژه اي براي معلمان با تاكيد بر رشته درسي آنها تدارك ديده شود.معلمان با يد اين نكته را درنظر داشته باشند كه امروزه اطلاعات ، فراتر ازكتابهاي درسي ودانش معلمان از منابع گوناگون مانند رسانه هاي جمعي وارتباطي در اختيار دانش آموزان قرار مي گيرد.معلمانبا يد دوره هاي آموزشرسمي كه برخي از آنها با روشهاي غير سنتي ، مانند آموزش از راه دور بر گزار مي شود ، شركت كنند .

 

 

 منابع وماخذ

بيات ، داوود (1375).راهنمايي مديريت شبكه هاي كامپيوتري. انتشارات حديث .چاپ تهران.

حاجيان ،عليرضا (1380) تكنولوژي رشد آموزشي . دوره هيجدهم ، شماره مسلسل 146انتشارات تهران .

صالح فتح آبادي ، دكتر حسن (1375).آشنايي با برنامه نويسي كامپيوتر .انتشارات مهر قم ، چاپ اول ، تهران .

قاسم نيا ، همداني (1379).راهنمايي جامع .انتشارات ناقوس ،‌چاپ اول .

قراخاني ، اكبر (1374).آشنايي با كامپيوتر.  انتشارات چاپ ونشر ايران.

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 10:59 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

اشکالات کتاب دوم راهنمایی

بسمه تعالی

 

با سلام وتحیت فراوان

احتراما به استحضار می رساند اشکالات چاپی ومحتوایی کتاب های فارسی اول ودوم راهنمایی که در گروه آموزشی ادبیات فارسی ناحیه دو شهرکرد مورد تحلیل وبررسی قرار گرفته به شرح ذیل می باشد .

1-    در هر دو کتاب فارسی اول ود وم در بعضی از کلمات تشدید رعایت نشده است .

2-    جدانویسی وسرهم نویسی کلمات در بین متون مختلف مغایرت وجود دارد .

3-    نشانه های نگارشی در بین جملات رعایت نشده به عنوان  مثال : در صفحه 25 کتاب فارسی اول : کاش شما عزیزان مرا نصیحت می کردید نیاز به ویرگول دارد .

4-    پیشنهاد می شود نویسنده گرامی برخی از مطالب ومقالات در پایان دروس نوشته شود .مثال :درس اول کتاب دوم .

5-    عدم هماهنگی تصویرهای کتاب برای مثال: در درس سوم فارسی دوم شکل سماور وسیب های رنگی چه تناسبی دارند؟

6-    پیشنهاد می شود درس 5 فارسی دوم (سفرنامه شاردن ) به صورت کاربردی وعملیاتی در پایان درس از دانش آموزان بخواهیم که معیارهای آداب ورسوم ایرانیان  را به صورت سئوال طرح نمایند واز اعضای خانواده خود در طول یک هفته پاسخ بگیرند که کدام یک از این آداب را انجام می دهند ودر کدام یک کوتاهی می نمایند .(به صورت محرمانه ).

7-            در قسمت روان خوانی (خاطرات آزاده ) توصیه می شود از همکاران واعضای انجمن مدرسه که خود یا خانواده آنان جزء اسراء جنگ تحمیلی هستند  دعوت به عمل آید تا در کلاس درس به بیان خاطرات خود بپردازند .

8-            درس 5 صفحه 38 کتاب دوم جدول : متمم برای دانش آموزان توضیح داده نشده ولی در جدول از دانش آموزان خواسته شده که متمم را تشخیص دهند .

9-            صفحه 54 کتاب دوم : صفت نسبی : توضیح داده شود که پایه واژه باید حتما اسم باشد تا با افزودن (وند ) واژه ی جدیدی بسازیم .

10-     درس 12 اخلاق رایانه ای : استفاده از سایت وپایگاه اطلاعاتی .توصیه می شود از زیارتگاههای مجازی روش تحقیق وپژوهش در سایت های مختلف علمی آموزش داده شود .

11-     فعالیتهای املایی که در کادر هاآمدند بعضا تکراری هستند .مانند هور وحور.

12-     در معرفی اعلام ومکان ها چون گذر زمان شامل بعضی از آنها شده است تغییراتی ایجاد شود برای مثال : منار جنبان در 6 کیلومتری اصفهان است امروزه با توسعه شبکه شهری جزء اصفهان محسوب می شود .

 

 

 

با سپاس

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 10:57 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

خلاصه اي از تاريخچه چادر در جوامع مختلف.

قطعا بررسي ريشه هاي تاريخي "چادر يا پوشش سرتاسري در جوامع مختلف" خود به پژوهشي مستقل وگسترده نيازمند است، پوشش چادر از قديم الايام در قالب شكلها ورنگها ودوختها متفاوت ،در اغلب كشورها يا مناطق متدين به يكي از اديان آسماني، مر سوم بوده وهست ،وحتي در طول زمان اين طرزحجاب به برخي از كشورهاي غير متدين هم، هرچند اندك را يافته ويا از اعجاز ها از خود بر جاي گذاشته است.

پوشش چادر در ميان رومانيان قديم :صاحب كتاب" وسيله العفائف "در جايي از اين كتاب مي نويسد: رومانيها كه دولت معظم وبا همت وعظيم بودند، در حجاب به قسمتي اهتمام داشتند كه قابله ها ودايه ها هم از خانه  بيرون نمي رفتند مگر با چادر وروپوشيده وروي چادر هم عبايي بلند وسر تاسري كه سر تا پا را بگيرد مي گذاشتند كه حجم اندام آنها را هم نامحرم نبيند .(1)

"ويل دورانت" در جايي از كتاب تاريخ تمدن خود، در مورد حجاب در ميان بيابانگردان حواشي در ياي سياه چنين مي نويسد :

با لاتراز سرزمين ارمنيان ودر كنار در ياي سياه، سكا ها بيابانگردي مي كردند وزنان خود را سخت در پرده نگاه مي داشتند .(2)

پوشش چادر در ميان اقوام هندي :

آنچه كه ازبرخي منقولات فهميده مي شود اين است كه پوشش سرتاسري ويا چادر ، در بين مسلمانا ن هند وحتي بت پرستان آنها از قديم الايام در قالب شكلها ورنگها متفاوت موجود بوده است . در هندوستان برخي از زنان مسلمام ملتزم هستند احدي قامت آنها را نبيند وولو از وراي چادر وجامه باشد. لذا وقتي بخواهند به مكاني بروند با گاري يا دولي كه در هند مرسوم است مي روند.

 

جناب سيد جلال كاشاني در رساله حجابيه خود ( تاليف 1364 ق) چنين مي نويسد:

چنانچه امروز شاهديم، زنان مسلمان افغانستان با چادرهاي سفيد خود را مي پوشانند وزنان عربستان عباهاي زرد وقهوه اي ومشكي پشمي به سر مي اندازند، ودر غالب شهرهاي ايران چادر شبهاي الوان به سر دارند در هندوستان انواع واشكال چادر متعارف است وهكذا.......1

چادر دركشور تركيه :

كشور تركيه از جمله كشورهاي مسلمان است كه علي رغم تهاجمات شد يد فرهنگي از ناحيه غرب واروپا وهم چنين دولتهاي خود باخته در داخل آن ،همچنان اين حجاب كامل را به شكل چشمگيري در خود نگه داشته است.

اما درست همزمان با اجراي تر فند" كشف حجاب"در ايران در زمان رضا شاه ،در كشور تركيه هم شبيه آن توطئه با حدت وشدت تمام به اجرا گذاشته شد، وطبيعتا همچون ايران در راس همه مبارزات مبارزه" با چادر "در اين خصوص محوريت ويژه اي داشت.

اما علي رغم آن همه فشار داخلي وخارجي ،با اين پوشش نهايت در اين كشور خاك فراموشي به خود نگرفت.بلكه با رشادتهاي برخي از جوانمردان ومقاومت برخي از زنان مسلمان اين كشور دشمن نتوانست بطور كامل به اهداف خود برسد.

اعجاز چادر درالجزاير :

در كشور الجزاير حجاب بصورت گسترده از قديم الايام رايج بود ه است ودراين ميان پوشش چادر بعنوان كاملترين حجاب زن در اين كشور هنوز هم جايگاه خاصي دارد.

چادر در اسپانيا:

اسپانيا هم يكي از كشورهايي است كه حجاب وچادر در ميان زنان آنها تا حدودي به چشم مي خورد.

درزمان حكومت پادشاهي غرناطه زنان اسپانيايي علاوه بر چادر از نقاب وروبند هم استفاده كرده اند .

 


1. رسائل حجابيه ، رسول جعفريان ، ج2، ص 1011.

2. رسائل حجابيه ، رسول جعفريان ، ج2، ص 1011.

حجاب وچادر در تركمنستان :

اگرچه امروزه دامنه حجاب ومخصوصا پوشش چادر در اين كشور به دنبال تاثير پذيري از غرب اروپا وروي كار

 آمدن گروههاي مخالف ارزشهاي اسلامي خيلي كم شده است در اين كشور همزمان با دوره ناصر الدين شاه قاجار

 در ايران حجاب بسيار خوبي در ميان بانوان حاكم بوده است بگونه اي كه زنان در لباسهايي شبيه چادر كاملا خود

را مي پوشاند ند وحتي صورت آنها هم مخفي بود.

به طور قطع حجاب چادر در بسياري از كشورهاي ديگر هم چه از زمانهاي قديم وچه امروزه رايج ومرسوم بوده وهست كشورهايي همچون كشورهايي همچون كشورهاي حاشيه  خليج فارس، برخي از كشورهاي آفريقايي ،وحتي در برخي از مناطق اروپايي وآمريكايي كه نقلها در مورد آنها كم نيستند .

سير تاريخي چادر در كشور ايران :

شايد بيش از هر جامعه ويا منطقه ديگري ،تاريخ پر افتخار ايران با كاملترين حجابها وعفتها ،ومخصوصا با حجابهاي خاصي همچون چادر وروبند وامثال آن ،از همان عصر باستان تا بحال همراه بوده وهست ،تا جايي كه برخي از انديشمندان ،گمان برده اند كه اصولا چا در ونقاب از اين كشور به تدريج وارد جوامع ديگر وحتي اسلام شده است .

 برخي منقولات استنباط مي شود كه حتي در دوران قبل از اسلام، اين كشور مهد حجاب كامل وعلي الخصوص چادر ونقا ب بوده است ،البته اين بدان معنا نيست كه همه زنان ايراني ،هميشه در طول تاريخ چادر ونقاب داشته اند ،بلكه بدين معناست كه بالاخره كم وبيش در برهه هاي مختلف از زمان اين حجاب در ايران بوده وحجاب غالب زنان محسوب مي شده است.

اين تحقيق مختصر شايد ما به تناسب امكانات خود نتوانيم به سابقه بسيار ودراين كشور در خصوص پوشش "چادر" بپردازيم.اما حداقل با بررسي آن در چند قرن گذشته بر بسياري از شبهاتي كه دراين خصوص وجود دارند خط بطلان خواهيم كشيد.

خانم "فاطمه خاتمي"در يكي از نطقهايش كه در روزنامه ايران ، شماره1627منعكس شده است ، چنين ادعا

مي كند:"چادر"، به احتمال خيلي زياد از زمان قاجاريه در ايران جا افتاد ه است وهيچ ارتباطي به دين ومذهب ندارد.(1)

جناب آقاي مهدي قانع در قسمتي از مقاله خود تحت عنوان "انسان " پوشش وريشه هاي تاريخي ،آورده است :

در زمان ايران باستان، به تصاويري از بانوان ايراني برمي خوريم كه علاوه بر لباس،بدن خود را با چادري كه شبيه به چادر زن امروز ايران است مي پوشاندند.(2)

ودر كتاب " فرهنگ برهنگي وبرهنگي فرهنگي" نويسنده با ارائه شواهدي مي نويسد:

زنان عهد هخامنشي واشكاني عموما چادر بر سر داشته وپيراهنهاي بلندي كه مچ پاي آنان را مي پوشانده به تن

 مي كرده اند.(3)

جناب آقاي مهريزي در كتاب "حجاب " خود مي نويسد:

زنان عهد ساساني ،گاهي چادر گشا دوپر چين به سرمي كردند كه تا وسط ساق پا رسيده است ،نقوشي از بانوان ساساني ،در بشقابهاي نقره ساخته شده است كه در آن هريك از بانوان ،چادري به خود پيچيده دارند.(1)

استعمال چادر، در اشعار شاعران كهن فارسي زبان ، همچون : رودكي ، فردوسي، مولوي ، اسدي و....خود دليل ديگري است كه قدمت اين پوشش را درايران ،حداقل تا قرن سوم وچهارم هجري قمري ، كاملا به نمايش مي گذارد ،

" چادر در دوران صفويه" آنچه از شواهد وتصاويري مربوط به اين دوره از تاريخ، زنان ايراني در عصر صفوي علاوه برچادر، ازروبند ونقاب هم استفاده مي نمودند.

 

 

 


1.روزنامه ايران ، ش 1627.

2.مجله پيام زن، ش 19،ص69.

3.فرهنگ برهنگي برهنگي فر هنگي ، حداد عادل .ص23.

 

 

 

"آدام اولئاريوس "(1) در زمان شاه صفي صفوي ،از ايران ديدار مي كند ،وضع پوشش زنان ايراني را درآن عصر چنين توصيف مي كند:

زنان موقعي كه از خانه خارج مي شوند چهره خود را نشان مردان نمي دهند بلكه چادر سفيدي روي سر مي اندازند كه تمام بدن آنها را تا مچ پا مي پوشاند، وفقط در جلوي صورت شكاف كوچكي دارد كه از آن شكاف به زحمت جلوي خود را مي توانند ببينند.دراين دوره از تاريخ، با وجود برخي از فسادها وبي حجابي ها در داخل دربار سلاطين وحكومتداران ،در ميان مردم ،اغلب زنان،چادر ونقاب برسر داشتند، ومعمولا از ناحيه سلاطين وحكومتها هم،هيچگونه تعرض نسبت به اين حجاب صورت نمي گرفت.نكته  بسيار ظريفي كه: در اينجا به ذهن ما مي رسد اين است كه رواج چادر ونقاب بدين وسعت وگستردگي در ميان زنان در عصر صفوي نشان از اين دارد.كه حداقل تاچند قرن پيش از آن هم همين حجاب با اندكي تفاوت درايران مرسوم بوده است چرا كه ترويج يك همچنين پوششي در يك كشور با اين گستردگي با فرض آنكه از جاي ديگر پذيرفته شود مدت زمان بسيار لازم دارد.

چادر در زمان فتحعلي شاه قاجار:

از عموم نقلها ي موجود استنباط مي شود كه در زمان فتحعلي شاه قاجار ،هم پوشش چادر ونقاب در ميان زنان ايراني با همان وسعت وگستردگي مر سوم بوده است" سفرنامه دروويل" (2)قيد شده كه زنها به هنگام خروج از خانه ،خود را باچادر مي پوشاندند ،چادر از قماش نخي سفيد دوخته شده ودامن آن گرد است، با قيطاني چادر را برسر وگردن محكم كرده وصورت را با پارچه اي بنام روبند مي پوشانند ....از اين رو موقعيت اجتماعي زنان را تنها مي توان از بهاي كفش يا ظرافت وارزش چادر وروبند آنها حدس زد ....زنان مردم عادي كه زندگي عاري از تكلف دارند چادر هايي تنگ كرباس كه راه راه آبي وسفيد دارد بر سر انداخته وبا يكدست آنها را جمع وبا دست ديگر صورت خود را مي پوشاند ند ،دراين حال فقط جلو چشمشان كمي باز مي ماند ،ولي به هنگام برخورد با يك مرد بيگانه فورا روي خود را مي گيرند  كه حتي ديدن ريز ودرشتي چشم ويا رنگ آن غير ممكن مي شود.(3)

دوران محمد شاه قاجار: وآغاز تهاجم فرهنگي انگليس در اين دوران از سلطنت قاجاريان، به تدريج انگليسيها در ايران وسياستهاي آن تاثير گذارمي شد ند، ارتباط آنها با ايران زيادتر مي شد وآنها به ايران به چشم يك بازار فروش مناسب براي محصولات ومخصوصا توليدات پوشاك خود نگاه مي كردند، ولي از طرفي هم به دليل ريشه دار بودن حجاب وپوشش ايرانيان در فرهنگ واعتقادات آنها  مخصوصا درمورد زنان پوشش چادر ونقاب تقاضا براي عرضه كالاهاي آنها بسيار ناچيز بود.فلذا در فكر راهكارهاي مناسب براي تغييرمدلهاي پوشش درايران وهمچنين ساير كشورهاي اسلامي بودند.اوژن فلاندن " كه در زمان محمد شاه قاجار از ايران ديدن كرده، مي نويسيد: زنان ايراني كه از منزل خارج مي شوند در كوچه ها هم با چادري كه سر تاپايشان را مستور مي كند مي آيند وغير ممكن است كسي صورت آنها را ببيند ،به روي سر، پارچه سفيدي مي اندازند كه در مقابل چشمان، چندين شبكه دارد وبا آن است كه جلوي خود را مي بيند. وغير ممكن است بگذارد چشم نا محرمي به صورتشان افتد...عموم چادرها يك رنگ وبه سياق اروپايي ها يك جور مي آيد .كم مي توان امتيازي بينشان قائل شد.(4)

ناصر الدين شاه قاجار وشدت تهاجمات غرب واروپا عليه چادر: ناصرالدين شاه كه اغلب در عمل ،علي رغم ادعاي زباني ، مخالف با روحانيون ديني وارزشهاي اسلامي بود ومعمولا عليه شعائر ومقدسات اسلامي عمل مي كرد ، پايه هاي نفوذ فرهنگ اروپايي وتقليدي در ايران را در اين دوره تحكيم نمود.وي درانديشه "اصلاحات اروپايي درايران " را در سر مي پرورانيد ، وبه همين جهت پوششهاي سنتي رايج در ايران مثل چادر ونقاب را مخالف ومتضاد با ترقي وپيشرفت كشور مي دانست.دراين دوره تاريخ، ارتباط بين ايرانيان واروپايي ها به همين جهت شدت زيادي نمود گرفت، از طرف حكومت، دانش آموزاني جهت تحصيل به خارج اعزام شدند ودر داخل ايران هم، مدارس جديدي در سطوح بالاتر با هدف ترويج انديشه هاي اروپايي وغربي تاسيس شدند.

 


1. حجاب ، مهدي مهريزي، ص 46.

2. .سفرنامه دروويل ،ص91

3. رسائل حجابيه ، رسول جعفريان، ج 2 ، ص (101)

4.اروپايي ها ولباس ايرانيان ، ص  120.

در اين مدارس كه برخي از آنها از طرف آمريكاييها اداره شد دختران ايراني به تدريج باور مي كردند كه حجاب اسلامي متضاد با پيشرفت زن در عرصه هاي زندگي اجتماعي است . بنابراين به تدريج برخي از دانش آموزان دراين دوره، با روي باز بدون نقاب در كلاسهاي درس ويا برخي از مجامع عمومي ديگرحاضر مي شدند وتدريجا پوشش نقاب دراين دوره، از دايره پوشش زنان ايراني خارج مي شد."كلاراكوسيور رايس" : كه شاهد اين تحولات در ايران بود چنين مي نويسد :اولين دختر مسلمان ايراني در زمان ناصر الدين شاه تنها آن موقع توانست چادر خود را بردارد كه در مدرسه آمريكايي تربيت يافته بود .، خوشبختانه از وقتي كه مدرسه آمريكايي ومدرسه ريشارد خان فرانسوي در تهران تاسيس شده است پاره اي از دختران با روي باز در كلاس درس حاضر مي شوند، ولي در كوچه با همان چادر رفت وآمد مي نمايند : يكي از دختران كه پدر نداشت ودر مدرسه آمريكايي  تربيت يافته بود شجاعتي از خود بروز داد ه وبدون چادر در كوچه وخيابان حركت مي كرد و مردم او را آقا كوچولو ناميده بودند.(1)

 چادر در زمان مظفرالدين شاه ومحمد علي شاه قاجار (دوره مشروطيت):

نفوذ وتاثير اروپائيان در فرهنگ، وهمچنين در كل سياست هاي ايران ، دراين دوره شدت زيادتري به خود گرفته بود.القائات كهنه انگاري ونگرش ضد ترقي به حجاب اسلامي مخصوصا چادر ونقاب،به تدريج در اذهان برخي از مردم وعلي الخصوص دختران وبانوان ايراني رخنه مي كرد .در حقيقت دانش آموزاني كه در زمان ناصرالدين شاه به جهت تحصيل به خارج از كشور اعزام شده بودند، با انديشه هاي غربي واروپايي امروز به ايران برگشته وبه عنوان معلمان دختران وفرزندان ايراني ومروج افكار وآداب آنها فعاليت مي كردند استعمار گران اروپايي وغربي كاملا به اين نتيجه رسيده بودند كه بايد براي استعمار وچپاول كشورهاي اسلامي وعلي الخصوص ايران، ودر اختيار گرفتن بازار هاي آنها با فرهنگ آنها مبارزه نمود وبي بند وباري رايج در خود اروپا وغرب را در آنها هم رواج داد ودراين ميان پوشش چادر بعنوان سر قله حجاب اسلامي در اين كشور اولين هدف وقرباني پيكان شوم آنها محسوب مي شد. مستر همفر "جاسوس انگليس در ممالك اسلامي "دراين خصوص براي اربابان خود چنين گزارش مي فرستد.در مساله بي حجابي زنان بايد كوشش فوق العاده به عمل آوريم تا زنان مسلمان به بي حجابي ورها كردن چادر مشتاق شوند، بايد استفاده شواهد ودلايل تاريخي ثابت كنيم كه پوشيدگي زن ازدوران بني عباس متداول شده ومطلقا سنت اسلام نيست مردم همسران پيامبر را بدون حجاب مي ديدند وزنان صدر اسلام در تمام شئون زندگي دوش به دوش مردان فعاليت داشته اند .پس از آنكه حجاب با تبليغات وسيعي از ميان رفت وظيفه ماموران ماآن است كه جوانان را به عشق بازي ‏تشويق كنند وبدين منوال وسيله فساد را در جوامع اسلامي گسترش دهندلازم است زنان غير مسلمان كاملا بدون حجاب ظاهر شوند تا زنان مسلمان از آنها تقليد كنند(2)

 احمد شاه قاجار وآغاز اقدامات عملي عليه چادر :

دراين دوره اقدامات عملي شديدتري براي حجاب وخصوصا چادر زنان ايراني آغاز گرديد. در محافل ومجامع عمومي ودولتي، علنا عليه حجاب وچادر نطق ويا نوشته مي شد پيشرفت كشورهاي اروپايي وغربي (آمريكايي ) به رخ مردم ايران كشيده مي شد ودرمقابل عامل اصلي عقب ماندگي ايرانيان مقيد بودن آنها به اعتقادات مذهبي واسلامي معرفي مي گرديد وحجاب چادر دراين ميان بعنوان سنتي كهنه گرايانه ودست وپاگير به شدت كوبيده مي شد.از طرف حكومت مرتبا جشنهاي اختلاط زن ومرد (پسر ودختر ) راه اندازي مي شد ودرآنها از گويندگان ونويسندگان روشنفكر مآب ومخصوصا از شاعران واديبان گمراه، در جهت توجيه عقلي پوشش وآداب اروپايي وتقبيح چادر وحجاب اسلامي استفاده مي شد.سرودهاي بسيار تندي از ناحيه برخي از خود باختگان بيمار داخلي ،دراين زمان عليه حجاب اسلامي مخصوصا چادر انتشار مي يافت كه در اذهان نسل جوان هرچند بي دليل وبي منطق بود ولي شيرين جلوه نمي نمود .اين اقدامات يكپارچه برضد حجاب مخصوصا چادر ونقاب دراين دوره كه بعدا به دوره (رفع حجاب ) مشهور گشت . زمينه را براي اقدامات خشونت آميز دوران پهلوي (دوران كشف حجاب ) آماده كرد وحتي در كوتاه مدت هم موجب اضلال برخي از مردم شد كه عمدتا ازتوده مرفه ودولتي بودند بگونه اي كه برخي از آنها براحتي با سر لخت وتنها با بلوز ودامن ويا بامدلهاي ركيك در جامعه نمايان مي شود.اما منقولات موجود حاكي از اين هستند كه علي رغم تاثير اين اقدامات در پوشش زنان ايراني باز بجزء عده قليلي از زنان فريب خورده كه اغلب از طبقات مرفه ويا درباري بودند تاثير چنداني در سطح عمومي حجاب وگستردگي چادر در ميان مردم بي ارزش شمرده مي شدند وزنان ومردان ايراني با پوز خند وتمسخر همراه ودلسوزي به آنها مي نگريستند.

 


1.خاطرات همفر ، حسن مويدي ، ص93 .

2. اروپاييها ولباس ايرانيان ، ص 306.

 

 

چادر زنان ايراني دردوران پهلوي (كشف حجاب):

اين دوره هنوز هم براي برخي از زنان ومردان كهن سال ايراني خاطراتي دارد.رضاخان دراين زمان با همان انديشه گمراه شاهان سابق ،وبا وسوسه سود جويان خارجي وشهوترانان داخلي ،نهايت فقر وخشونت را عليه حجاب اسلامي ومخصوصا چادر به كار گرفت .چپاولگران خارجي بيش از دوره هاي سابق دراين خصوص سرمايه گذاري كردند آنها حتي كارشناسان مخصوصي جهت مطا لعه اوضاع ايران وزمينه هاي حجاب گريزي ،به اين كشور ونيز يه ساير كشورهاي مسلمان روانه نمودند."مريت هالكس " ازجمله كساني است كه در سال1311(قبل از اقدام اساسي كشف حجاب ) به ايران سفر نمود ومطالعاتي دراين زمينه ايجاد كرد. وي در گوشه اي از گزارشهاي خود به مقامات ما فوقش چنين مي نويسد:" تقريبا تمام زنان ايراني چادر سياه به سر دارند كه پوششي است بلند از ابريشم يا نخ ...زنان اقشار مقيد ومستمند به علاوه چادر از روبند نيز استفاده مي كنند...هيچ يك از زنان عشاير ي چادر نمي پوشند ..زنان بوشهر محافظه كارترند وروبند سياه مي پوشند وحتي چشمان خود را مي پوشانند(1).اما سرانجام رضا خان پهلوي در 17 دي ماه 1314 با خباثت تمام فرمان خشونت آميز "كشف حجاب" را در سراسر ايران صادر كرد.البته رضا خان وامثال فريب خورده تنها مجريان برنامه بودند وبرنامه ريزان اصلي اين توطئه كه بطور همزمان در چند كشور مسلمان ديگر مثل تركيه، الجزاير ،پاكستان افغانستان ،مصر ،عراق ،سوريه وغيره اين طرح را اجرا كردند استعمارگران طماع خارجي بودند كه علاوه بر اهداف ديگر، دوهدف اساسي زيررا درايران وساير كشورهاي مسلمان دنبال مي كردند.

1. زدودن غيرت ديني ومذهبي از كشورهاي مسلمان وسوق دادن آنها به سمت فساد جنسي وكوري انديشه وآنگاه استعمار همه فرصتهاي انساني وفيزيكي اين جوامع .

 2. تبديل الگوي مصرف دراين كشورها به الگوي غربي ودرنتيجه افزايش تقاضاي اين جوامع براي محصولات وتوليدات غربي.

3. مهاجمين دراين دوره با معرفي چادر بعنوان "كفن سياه" و"زندان آهنين "نشانه ظاهري ياس واندوه دمل سياه.

 مانع پيشرفت واز هر اقدامي به ظاهر منطقي وعملي برعليه آن كوتاهي نكردند " اشرف پهلوي دختر رضا خان ملعون دراين خصوص در طي سخنراني  خود درسال 1356چنين گفت: نخستين گام در جهت اين دگرگوني وقتي بود كه پدرم رضا شاه در سال 1935 چادر را برانداخت .(2) رضاخان نخست جلسه اي را متشكل اززنان همه درباريان ومامورين حكومتي اجبارا فراهم نمود كه در آن زنان حاضر موظف شدند چادر خودرا به مامورين شاه تحويل دهند وبعد ازآن ديگر هرگز چادر وحتي روسري سر نكنند.واما مي توان گفت نقش نويسندگان روشنفكر مآب دراين دوره در حمايت از اقدامات رضا خان چه ازداخل كشور، وچه در خارج از كشور، مخصوصا در خفيف جلوه دادن چادر ونقاب بيشترين تاثير منفي را به همراه داشت. نوشته هاي كه حتي در برخي از آنها به آيات وروايات هم استدلال شده بود وبا تفسير هاي نا درست حجاب زن را زير سئوال مي بردند وقطعا اينگونه نوشته ها كه به نظر اسلامي مي آمدند اثرات بيشتري نسبت به نوشته هاي خارجي همچون" زندانيان چادر"نوشته خانمي انگليسي، در اذهان عمومي مي گذاشتند شيخ محمد خالص زاده در مقاله خود بنام " حقيقت حجاب در اسلام " علاوه براينكه عموم مردم ايران را درآن زمان به افراط ويا تفريط متهم نموده وازهمه وعاظ وعلماء وروضه خوانها و..بعنوان افرادي بي سواد وكهنه انگار ومفرط ياد مي كند در مذمت چادر وچادر پوشان چنين مي نويسد :متد ينين " زن را درگور سياه "چادر " متحرك مي گذارند واز ديدن فضا وتنفس هوا محروم مي سازند ...در زير چادر واز دنياي بي خبر واز لوازم واحتياجات اين عصر بي اطلاع مانده اند.اسلام زن را در قيد واسارت چادر سياه نگذاشته لست....نقش نويسندگان وشعرايي مثل عارف قزويني، ايرج ميرزا، مهرانگيز، محمد كسمايي، شاعري با تخلص فاني ،بروخي ،غلامرضا روحاني گرد آورنده مجموعه اي از اشعار ضد حجاب تحت عنوان "نهضت با نوان "اورنگ و سليم ايزدي (نماينده مجلس) عباس فرات منشي زندخت شاعر وروزنامه نگار لاهوتي كمونيست وضد دين و....بنحوي از اين توطئه ننگين دفاع نمودند. 

 


1.اروپايي ها ولباس ايرانيان ،ص276. 

2. سخنان اشرف پهلوي ، ص75.

اما انكار اين واقعيت ناممكن است مه علي رغم آن همه خشونتها تهديدها مذمتها وتمسخرها عليه چادر ونقاب از ناحيه دشمنان خارجي وداخلي باز اكثريت زنان مسلمان ايراني در برابر همه تهاجمات دشمن ايستادگي كردند وچادر را ازندگي خود كنار نهادند بلكه دراين كشمكشها حتي متوجه ارزش وماهيت عميق اين پوشش هم شدند.                                               

 مولف كتاب " فرهنگ برهنگي وبرهنگي فرهنگي " دراين خصوص مي نويسد:رضاخان مي خواست زنان را از كيسه سياه چادر به درآورد وآنان را وارد دنياي پر نور ومترقي جديد كند واكثريت عظيم اين مردم در برابر اين رحد پيشنهاد ساده ومنطقي تا سر حدجان خود مقاومت كردند وحتي حاضر شدند جان خود را فدا كنند وكفن پوشند، اما لباس غربي نپوشند وسرانجام بانوان ايراني با نهايت شهامت واستقامت توانستند توطئه هاي دشمنان اسلام وحجاب را نقش برآب كنند واين حجاب مقدس را كه در حقيقت نشانه وآرمان حضرت زهرا(س) درايران بود حفظ كنند ودردامان همان چادرهاي نوراني ومقدس خودشان بود كه جواناني رشيد ومتعهد تربيت يافتند وتوانستند بساط ظلم وستم وشهوتراني را يكسره از خاك پاك اين ميهن اسلامي برچينند وچه بسيار بودند زناني كه با چادر شب خود در صحنه هاي مختلف اين انقلاب از تظاهرات خياباني گرفته تا جنگ تحميلي شربت شهادت نوشيدند وچه بسيار آنهايي كه داغ چندين شهيد را در زير چهره خود كتمان نموده ولي زينب واردست از آرمان بلندشان نكشيدند وآنهايي كه همچون پرستاري مهربان در پشت جبهه هاي جنگ رزمندگان اسلام را پشتيباني نمودند و..تاجايي كه برخي از دشمنان اسلام اين انقلاب شكوهمند را درايران انقلاب "چادر" نام نهادند.  چادر درايران پس ارانقلاب اسلامي  با يك نگرش سطحي كه ممكن است اغلب زنان دوران پهلوي را بدون حجاب وچادر ببينند با اينكه درآن دوران فساد وبي حجابي بسيار تند ي ازناحيه در صدي از زنان كه عمدتا درباري وقشرمرفه ومعمولا در استانهاي بسياربزرگ بودند ديده ويا شنيده مي شد ولي به قرينه شواهد ومنقولات زيادي قشر عظيم زنان ايراني دراين دوره با چادر وبا حجاب كامل بودند.                                                                                     

 در آستانه انقلاب اسلامي ايران مشاهده مي شود كه عموم چادرها دراين زمان به رنگ مشكي بودند مگر در روستا ها وايلات كه چادرهاي رنگي ويا احيانا زنان بدون چادر هم مشاهده مي شوند دراين دوره زنان چادري اغلب ازز ير چادر مقنعه اي سياه رنگ يا با رنگهاي سنگين ديگري همچون آبي ،تيره، قهوه اي و...مي پوشيدند وعلاوه بر آن صورت خود را هم در شكلهاي مختلف با چادر مي گرفتند. پس از انقلاب اسلامي ايران زنان ايراني ومسلمان در حقيقت ثابت كردند اين نوع حجاب به هيچ وجه دست وپا گير نبوده ومنافي با كار وكوشش زن  مسلمان در جامعه ندارد بلكه زنان ايراني، با حجاب كامل وچادر در صحنه هاي مختلف اشتغال ظاهر شدند وكارايي خوبي هم داشتند.اما آنچه گفته شد تقريبا مر بوط به دهه اول پس از انقلاب در ايران بود ودراين برهه از انقلاب حتي گه گاه از ميان كشورهاي غير مسلمان وخارجي هم در ميان جرايد گزارش مي شد كه زنان آنها با مشاهده اين وضعيت در ايران به چادر وحجاب كامل اسلامي روي مي آوردند ولي تقربيا ازآغاز دهه دوم پس از انقلاب نوعي حركت منفي دراين زمينه بر خلاف آرمانهاي اصيل اسلامي ايراني دراين كشور آغاز شد . از لحاظ  تعداد روز به روز از تعداد زنان چادري كاسته شد ودر ميان نسل جوان مخصوصا قشر تحصيل كرده ودانشگاهي واداري اين حركت بسيار تند تر بود.  در مرحله نخست چادرها جاي خود را به مانتو هاي بلند همراه با مقنعه وشلوار سياه داده ولي پس از مدتي مقنعه ها تبديل به روسري هاي رنگارنگ تر كوتاهتر وباريكتر وپرچاكتر شدند ودر كل حريم بين زن ومرد نامحرم در جامعه به تدريج غبار فراموشي به خود گرفت .پوشش سرنيز در ميان بانوان تسامح بيشتري پيدا نمود وگاها تا يك سوم موهاي سر زن از جلو ويك سوم ديگر از عقب روسري ويا مقنعه نمود پيدا كرده جورابها روز به روز نازكتر وشفاف تر آرايشها ي سروصورت علني تر شد بگونه اي كه  تفاوت چنداني بين خارج از منزل با داخل منزل به چشم نمي خورد، اختلاطهاي بين زن ومرد بيشتر وبي شرمانه تر شد بگونه اي كه حتي در محافل اداري ودولتي هم اين اختلاطها معمول شد اين حركت در سالهاي اخير روند بسيار تندي به خود گرفته است بگونه اي كه حتي شهرستانهاي كوچك ويا روستاها هم از اين قاعده مستثني نيستند وحتي گاه در بين برخي از خانواده ها ي متقي ومذهبي هم تاثير پذيري قابل توجهي مشاهده مي شوددر مجموع به نظر مي رسد آن اهدافي كه دشمنان خارجي وداخلي زماني دراين كشور آنها را دنبال مي كردند امروز بنحوي دراين كشور با موفقيت روز افزون خواه ناخواه دنبال مي شود. واما عوامل شناخته شده ويا نا شناخته زيا دي ممكن است دراين حركت منفي دخيل با شند .

 


1.فرهنگ برهنگي وبرهنگي فرنگي، حدادعادل، ص 24.

 

نتيجه گيري:

 

دراينجا تنها به ذكر چند عامل بسيار مهم كه دخالت آنها كاملا در مساله آشكار است اكتفا مي كنيم.

 

 1.اعمال برخي سياستهاي ناسنجيده درساختار برخي از نهادهاي مهم كشورهمچون دانشگاهها آموزشگاهها ،ادارات  وبرخي مراكز عمومي ديگر كه در عمل به افزايش روز افزون اختلاطهاي منفي وكوتاه شدن فاصله ها يا حريم انجاميد. َ

در آغاز انقلاب به دليل كمبود امكانات وووجود برخي محدوديتها شايد برخي از اقدامات لازم جدي گرفته نشد، با اينكه اين معضل در اذهان سران انقلاب مدام از حساسيت خاصي برخوردار بوده است واين در بيانات برخي ازاين بزرگواران كاملا مشهود است ولي طول نكشيد كه دربعضي ازاين مراكز ،اين مساله نه تنها اهميت خاص خود را از دست داده وبررسي ومطالعه روي اين خطر جدي متوقف گشت ،بلكه درست خلاف همه اين ارزشها به سرعت درانواع مجامع وادارات حكومتي وغير حكومتي به شدت ترويج ويا تقويت شدند.

2. تعطيل بودن دو سياست( تشويق وتقبيح) از ناحيه مسئولين فرهنگي كشور  نسبت به حجاب وعفت وپوشش چادر وبلكه، گاه استفاده از اين مهره در خلاف جهات اسلامي ومطلوب .

3. ترويجات نامتناسب ومتضاد با آموزه هاي اصيل اسلامي در خصوص مساله به ويژه چادر مخصوصا در ميان برنامه هاي صدا وسيما وسينماهاي كشور.

4. عدم تلاش سرمايه گذاري كافي از ناحيه مسئولين ونهادهاي فرهنگي ديگر در خصوص بحثهاي بنيادين ونظريه پردازي هاي مفيد دراين زمينه .

5. خالي شدن تقريبي منابر، مساجد وتريبونها مذهبي ديگر ا زبيان مسائل مذكور وتشريح فضيلت اين ارزشها پس از انقلاب ومشغول شدن بيشتر آنها به مسائل سياسي واجتماعي جديد.

6. عدم مبارزه كافي از ناحيه مسئولين مربوط كشور با تهاجمات وواردات فرهنگها القائات ،ماركها وعكسهاي مبتذل ...

7.خالي بودن نظام آموزشي كشور از هرگونه تاثيرگذاري مثبت دراين خصوص در مقاطع مختلف از سطح ابتدايي گرفته تا سطوح دانشگاهي .

8. وبالاخره يكي از عوامل بسيار مهم كه خصوصا در سالهاي اخير تاثير بسيار زيادي بر بي حجابي زنان ودختران ايراني ومخصوصا در چادر گريزي داشته است طرح برخي از شعارها يا نطقها ي مغالطه آميز ويا روشنفكر مآبانه بيمار است كه عمدا ويا سهوا از ناحيه برخي از مسئولين وگويندگان مطرح مي شود.

چادر نمادي است كه وجود انقلاب را در سر هر چهار راه به نمايش مي گذارد با

چاد ر، مي توان اين احساس را پديد آورد كه انقلاب اسلامي هنوز زنده جاويد است .

 

فلسفه چادر پوشش قرآن كريم :

 

اغلب مفسرين شيعه وبسياري از مفسرين اهل سنت در ذيل عبارت "ذلك اوني ان يعرفن فلا يوذين " به نكته بسيار جالبي اشاره كرده اند كه به نظر مي رسد كه اين خود يكي از فلسفه هاي بسيار مهم توحيدي به پوشش لباس سرتاسري ويا چادر براي زنان در قرآن محسوب مي شود.

دراين آيه شريفه پس از آنكه خداوند متعال زنان مسلمان را درجامعه امر به پوشيدن جلباب وياجمع نمودن گوشه هاي آن مي كند . درادامه مي فرمايد :"ذلك ادني ان يعرضن فلا يوذين "يعني چون اين كار پوشش چادر ويا نزديك كردن گوشه هاي آن در صورت بهتر است براي خود زنان مسلمان تا اينكه آنها در جامعه شناخته شوند اذيت نشوند.

 

1.هفته نامه فيضيه ، كشف حجاب به روش مدرن ، 15 بهمن سال 1379، ص1.

 

حال در اينكه آيا منظور از ( شناخته شدن ) دراين آيه شريفه چيست ؟ بسياري از مفسرين مشهور همچون مفسر قمي ومرحوم علامه طباطبايي وبسياري از مفسرين ومحققين ديگر مي گويند:" اي يعرفن بالستر والعصمه يا با لتقوي والعفاف "واز اين قبيل: تعبيرات يعني چون دراين صورت زنان مسلمان در جامعه اهل تقوا وعصمت شناخته مي شود ودر نتيجه مزاحمان ونامحرمان هوسباز ديگر در آنها طمع نمي كنند ومزاحم آنها نمي شوند.

چادر در مواعظ وتعبيرات برخي از بزرگان

لازم به تذكر است كه برخي از محققين در تحقيقات خود با استناد به برخي از فتاواي مراجع عظام چنين نتيجه گفته اند :كه در اسلام تنها مطلق ستر وپوشش مراد است وفرق نمي كند كه زن با چه نوع پوشش خود را بپوشاند وبطور كلي هيچ نوع وخصوصيتي براي پوشش زن قائل نشده اند .

 

پيشنهادات:

 

بر از نظر مراجع ديني در خصوص حجاب وعفت، مطالب بسياري بيان شد ودليل آن هم اين است كه اينها روي يك يا چند مورد از فتاواي مراجع ديني متمركز شده اند در صورتيكه با يد همه اقوال وفتاواي آنها را در مورد حجاب وعفت بيان گردد.

1. علي رغم تصور سطحي برخي از محققين ونويسندگان وگويندگان كه فكر مي كنند مراجع عظام هيچ نوع قيد وخصوصيتي براي كيفيت حجاب زن در جامعه قائل نشده اند قريب به اتفاق همه مراجع ديني ما قيود وشرايط بسيار مهمي در خصوص كيفيت حجاب زن عنوان نمودند .

2. اغلب اين شرايط مطرح شده تنها در پرتوچادر ويا پوشش سرتاسر وآن هم در رنگهاي متين وجذاب به طور كامل مي توانند محقق گردند اگرچه ممكن است برخي از زنان با عدم رعايت ساير ضوابط حجاب وعفت با وجود داشتن چادر بي حجاب ويا بي عفت تلقي شوند.

3. درست است كه مراجع عظام پوشش چادر را براي زن واجب ندانسته اند ولي به اتفاق همه آنها پوشش چادر كاملترين نوع پوششها براي يك زن مسلمان وايراني است وغير آن حجاب ناقص است وبه حد كمال خود نرسيده است وغير آن حجاب ناقص است وحتي برخي از مراجع عظام آن را جزء شعائر دين شمرده اند .

توصيه به پدران ومادران

  پدران ومادران در هر خانواده اي معمولا بيشترين نقش را قبل از هر كس ديگري مي توانند در تربيت وتاديب فرزندان خود داشته با شند ودر واقع بخش عمده سرنوشت فرزندان به دست آنها رقم زده مي شود .

فرزندان دختر در هر خانواده اي قبل از انكه براي خود دوستي برگزيند ويا رويه اي را از جامعه اتخاذ كند از يك نگاه همچون نوار كاستي در اختيار والدين خودشان هستند كه از رفتار وكردار وگفتار آنها به تدريج پر مي شوند.

مادران مسلمان مي توانند با روشهاي متفاوت از همان دوران كودكي دختر خود را با حجاب وعفت اسلامي ومخصوصا چادر آشنا كند هرگاه اورا در امر حجاب وعفت وچادرش سست وضعيف ديدند به فكر چاره باشند وسعي كنند علت آن را ريشه يابي كرده ورفع نمايند .مثلا اگر شبهه اي به ذهن دخترشان دراين خصوص رسوخ نموده جواب اورا بدهند ويا در صورت نياز از سياستهاي تشويق وتهديد استفاده كنند ويا مهمتر از همه اورا در دوست يابي نظارت وراهنمايي كنند ونگذارند با هر دوست بي حجاب دوست شود چرا كه رفتار دوستش به تدريج در پوشش او هم اثر خواهد گذاشت.علاوه براينها پدر ومادر يك دختر مي توانند در سنين مختلف دخترشان متناسب با سن آنها يك سري كتاب، مجله آموزشي ،فيلم كارتن، سي دي ويا از اين قبيل اسباب آموزشي ديگر كه در آنها مساله حجاب ترويج ويا تبليغ مي شوند تهيه نموده ود ر اختيار آنها بگذارند .

توصيه ما به عموم زنان مسلمان

همه زنان مسلمان ومخصوصا شيعيان جهان بايد بدانند كه مسلما يكي از نگرانيها ي اصلي ،امام زمان امروزه همين مساله حجاب وعفت زنان است زيرا ادعاهاي هميشگي خود وقتي مي خواهند زنان امت خودرا تنها انگشت روي همين مساله مي گذارند ومي فرمايند " وعلي النساء بالحياء والعفه" يعني پروردگارا به زنان امت من حياء وعفت ارزاني دار!

امام زمان (ع) براي ما دين تازه اي نمي آورد بلكه براي برقراري همين حلال وحرامها كه جدش رسول خدا وامامان پيش ازوي عمرخود را  درراه ترويج آنها صرف نمودنده اند تشريف خواهد آورد پس او را دراين اصلاح همه جانبه تا مي توانيد ياري كنيد.

چند توصيه به مسئولين ونهادهاي تاثير  گذار ايران در حجاب

1. توصيه مي شود جهت جلوگيري از سوء استفاده هاي برخي از اشخاص ويا مسئولين ونهادها از احساسات وعواطف وحسن اعتماد مردم وطرح برخي شبهات وشعارهاي دوپهلو ومشتبه از ناحيه آنان در همه محافل قانونگذار كشور برخي از ابعاد كلي اين مساله ورفتارهاي متناسب باآن را بعنوان قانون اجباري كنند ودرصورت تخطي از آن برخوردهاي جدي بعمل آورند به عنوان مثال :در ماركهاي اجناس، فيلم هاي سينمايي ،سي دي ها توليد شده، پلاكاردها تبليغاتي ،محافل نطق وسخنراني و...اين قوانين مورد كنترل قرار گيرد.

2. نهادهاي ترويجي كشور مثل صدا وسيما، سينما، مطبوعات وانتشارات و....بيشترين تاثير را مي توانند هم در ترويج حجاب وهم در جهت عكس آن در اذهان مردم ومخصوصا زنان ودختران ايراني داشته باشند.

3. ضروري است همه مسئولين كشور ما ،دراجراي سياستهاي خود در امور مرتبط با نشر وترويج فرهنگي قبل از دست زدن به هر ابداعي آن را مراجع تقليد وصاحبان دين در ميان بگذارند وسپس همه جوانب وعواقب آن را به خوبي بررسي نموده وآنگاه عمل كنند.

4. مسئولين فرهنگي ما پس از آنكه حدود حجاب وعفت اسلامي وكيفيات مطلوب آن را از نظر علماء ومراجع ديني مشخص نمودند اولين گام كه از ناحيه آنها مي تواند در جهت سير به اين سمت آنها را ياري كنداجراي دوسياست تشويق وپاداش است تشويق آنها به ابعاد مختلف حجاب در قالب سياستهاي مختلف مي تواند با صرف كمترين هزينه وزمان مسير شدت بي حجابي در ايران را هرچه بيشتر مسدود كند.

5. پيشنهاد مي شود در جشن هاي تكليف كه بحمد الله از همت برخي مسئولين هر ساله در ايران انجام مي شود علاوه بر اينكه چادرنماز به دختران تازه مكلف اعطاء مي شود چادر سياهي هم براي بيرون آمدن از منزل به آنها هديه شود .

6. توصيه به مراكز آموزشي كشور ومسئولين آنها از آموزش وپرورش گرفته تا آموزش هاي عالي داريم اين است كه  :

اولا جاي هزاران حيف وافسوس كه در اين عمر بيست واند ساله انقلاب همه كتب ومتون وبرنامه هاي آموزشي ما از سطوح ابتداي گرفته تا دكترا در همه رشته ها كلا خالي از اين مساله بسيار مهم بوده وهستند.

دختران از همان سطوح ابتدايي، در مدرسه درس هايي رااز حجاب وجايگاه چادر در قالب داستان ها ،اشعار، درس هاي قرآني وديني وغيرو فراگيرند.در سطوح ابتدايي مي توان يكي يا دو درس در خصوص حجاب در قالب داستان يا شعر در كتب فارسي گنجاند ودر عوض براي پسران نيز درسهايي متناسب با خودشان .همينطور براي سطوح راهنمايي ودبيرستان در كتب ديني وقرآن آنها از درسهاي تحليلي وآيات حجاب وروايات وغيره .وبه نظر مي رسد يكي از موضوعات تحليلي رشته هاي معارف دانشگاهي هم بايد همين مساله باشد تا دانشجويان ما تشويق به پايان نامه ونوشته هاي دراين خصوص شوند ودر آنها حدود وكيفيات اين مساله ومطالب آسيب شناسي آن وهمچنين راهكارهاي عملي جهت پياده نمودن هرچه مناسب تر اين فرهنگ خوب بررسي شوند.

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 10:54 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

حجاب

مقدمه:

 

يكي از شاخه هاي بسيار مهم از مباحث مربوط به زنان، كه حتي ساير مسائل مربوط به اين موضوع را هم به طور جدي مي تواند تحت تاثير خود قرار دهد، بگونه اي كه در طول تاريخ كشورهاي مسلمان ،گاه حتي با سرنگوني برخي از دولتها ويا مستعمره شدن برخي از ممالك ، ارتباط تنگاتنگ داشته است، مساله "حجاب وعفت زن در جامعه "مي باشد، وبه نظر مي رسد دراين عرصه ، در كل تلاشهاي لازم ومتناسب با اين درجه اهميت، چه در ايران وچه در ساير كشورهاي اسلامي تاكنون انجام نگرفته است واين در حالي است كه انحراف روز افزون زنان ودختران مسلمان وحتي بانوان ايراني ،ازارزشهاي اصيل اسلامي دراين خصوص كاملا محسوس وقابل مشاهده است.

حجاب وعفت دو موضوع متمايز ودرعين حال متاثر ازهم:

 

اگرچه غالبا نوعي تلازم وتعاقب بين دو مساله "حجاب"وعفت در، رفتارهاي اجتماعي زنان به چشم مي خورد، ولي در حقيقت اين دو مقوله در مقام تعريف وتبيين دامنه ازهم متمايز هستند.

مساله حجاب ،همانگونه كه از ماده اش هم پيداست، تنها مربوط به پوشش ولباس زن است وعمدتا دومساله اساسي زير قابل بحث است:

1. اينكه چه محدوده اي از بدن زن بايد در اجتماع ويا در مواجهه با نامحرمانان پوشيده شود؟!

2. پوشش زن در اجتماع بايد داراي چه خصوصيات وويژگيهايي باشد؟!

مساله "عفت"يك صفت باطني است كه در رفتار وگفتار وحركات اجتماعي زن نمود پيدا مي كند، ودر حقيقت مربوط به همه اعضاء وجوارح است؟!

ديده شده است كه برخي از نويسندگان در طول تاريخ يا از سرجهالت ويا از روي عمد وعناد بخاطر كوبيدن يكي از اين مقوله ها ،آن ديگري را مورد ستايش قرار داده اند.

مخصوصا از دوره قاجاريه به بعد كه مبارزات دشمنان اسلام برعليه حجاب اسلامي محسوس ترشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

تعريف عملياتي واصطلاحي چادر

 

واژه چادر :

 

حجاب hijjab(ع.).(ا.)ج.حاجب (ه.م) ، پرده داران (شاهان واميران) . مانع شدن ، حايل گرديدن.

 

1.پرده ، ستر .2. نقابي كه زنان چهره خود را بدان مي پوشانند ، روبند، برقع 3. چادري كه زنان سر تا پاي خود را بدان پوشانند.

 

 

منظور از چادر:

 

دراين تحقيق هرگونه پوشش سر تا سري است ، كه زنان در كشورهاي مختلف در قالب رنگها ويا احيانا شكلهاي متفاوت از آن استفاده مي كنند.

واژه نوعي پوشش سرتاسري كه معمولا برخي از زنان مسلمان درجامعه ويا ميان نامحرمان از روي همه لباسها ي زيرين خود مي پوشند،  به گونه اي كه سرتا پاي آنان را دربرگرفته همه زيور آلات آنان راكتمان مي كند.

مصاديق چادر :

 

از حيث ميزان در بر گرفتن آن اصول وضوابط كلي در خود، درجات متفاوتي داشته باشند ويا برخي از مصاديق آن از برخي ديگر كاملتر وبهتر باشد، ومعمولا از وسعت كافي براي پوشاندن حجم بدن زن بر خورددار ند.

بد نيست بدانيم كه در كشور ما متاسفانه برخي از روشنفكر مآبان بيمار، مخصوصا در دهه اخير پس از انقلاب، با انواع آن شبهات وترويجات ويا القائات مغالطه آميز خود اين حجاب فاطمي (س) را نشانه گرفته اند، وعلي رغم مخالفت بسياري از مراجع عظام ديني وعلماي اسلامي اين حجاب مقدس را در ميان بانوان ايراني مخصوصا نسل جوان تضعيف مي كنند وبلكه در اين حركت شوم بسيار هم جلو رفته اند وتقريبا توانسته ايد چادري را كه رضا شاه ملعون با آن همه گستاخيش نتوانست آن را از سر زنان ايراني بردارد با اين سياستهاي منفي وترويجات بيمار عقب برانند ، وگويا اين پوشش در كشور ما از محدوديت بسيار ويژه اي برخوردار بود كه با از بين رفتن آن ساير معيارهاي حجاب وعفت هم به سرعت كم رنگ شدند،  در مرحله نخست چادر ها جاي خود را به مانتو هاي بلند ومقنعه دادند، سپس مانتوهارو به روز تنگ تر وكوتاهتر شدند تا اينكه به تدريج ديگر تفاوت چنداني با بلوز وشلوار نمي كنند، ومقنعه ها تبديل به روسري هاي رنگارنگ شده، روز به روز موها هرچه بيشتر از جلوي سر وانتها ي روسري ها نمايان تر شدند، وساير معيارها ي حجاب وعفت هم چنين روز به روز سست تر وسست تر گشتند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 10:53 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

حجاب

مقدمه:

 

يكي از شاخه هاي بسيار مهم از مباحث مربوط به زنان، كه حتي ساير مسائل مربوط به اين موضوع را هم به طور جدي مي تواند تحت تاثير خود قرار دهد، بگونه اي كه در طول تاريخ كشورهاي مسلمان ،گاه حتي با سرنگوني برخي از دولتها ويا مستعمره شدن برخي از ممالك ، ارتباط تنگاتنگ داشته است، مساله "حجاب وعفت زن در جامعه "مي باشد، وبه نظر مي رسد دراين عرصه ، در كل تلاشهاي لازم ومتناسب با اين درجه اهميت، چه در ايران وچه در ساير كشورهاي اسلامي تاكنون انجام نگرفته است واين در حالي است كه انحراف روز افزون زنان ودختران مسلمان وحتي بانوان ايراني ،ازارزشهاي اصيل اسلامي دراين خصوص كاملا محسوس وقابل مشاهده است.

حجاب وعفت دو موضوع متمايز ودرعين حال متاثر ازهم:

 

اگرچه غالبا نوعي تلازم وتعاقب بين دو مساله "حجاب"وعفت در، رفتارهاي اجتماعي زنان به چشم مي خورد، ولي در حقيقت اين دو مقوله در مقام تعريف وتبيين دامنه ازهم متمايز هستند.

مساله حجاب ،همانگونه كه از ماده اش هم پيداست، تنها مربوط به پوشش ولباس زن است وعمدتا دومساله اساسي زير قابل بحث است:

1. اينكه چه محدوده اي از بدن زن بايد در اجتماع ويا در مواجهه با نامحرمانان پوشيده شود؟!

2. پوشش زن در اجتماع بايد داراي چه خصوصيات وويژگيهايي باشد؟!

مساله "عفت"يك صفت باطني است كه در رفتار وگفتار وحركات اجتماعي زن نمود پيدا مي كند، ودر حقيقت مربوط به همه اعضاء وجوارح است؟!

ديده شده است كه برخي از نويسندگان در طول تاريخ يا از سرجهالت ويا از روي عمد وعناد بخاطر كوبيدن يكي از اين مقوله ها ،آن ديگري را مورد ستايش قرار داده اند.

مخصوصا از دوره قاجاريه به بعد كه مبارزات دشمنان اسلام برعليه حجاب اسلامي محسوس ترشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

تعريف عملياتي واصطلاحي چادر

 

واژه چادر :

 

حجاب hijjab(ع.).(ا.)ج.حاجب (ه.م) ، پرده داران (شاهان واميران) . مانع شدن ، حايل گرديدن.

 

1.پرده ، ستر .2. نقابي كه زنان چهره خود را بدان مي پوشانند ، روبند، برقع 3. چادري كه زنان سر تا پاي خود را بدان پوشانند.

 

 

منظور از چادر:

 

دراين تحقيق هرگونه پوشش سر تا سري است ، كه زنان در كشورهاي مختلف در قالب رنگها ويا احيانا شكلهاي متفاوت از آن استفاده مي كنند.

واژه نوعي پوشش سرتاسري كه معمولا برخي از زنان مسلمان درجامعه ويا ميان نامحرمان از روي همه لباسها ي زيرين خود مي پوشند،  به گونه اي كه سرتا پاي آنان را دربرگرفته همه زيور آلات آنان راكتمان مي كند.

مصاديق چادر :

 

از حيث ميزان در بر گرفتن آن اصول وضوابط كلي در خود، درجات متفاوتي داشته باشند ويا برخي از مصاديق آن از برخي ديگر كاملتر وبهتر باشد، ومعمولا از وسعت كافي براي پوشاندن حجم بدن زن بر خورددار ند.

بد نيست بدانيم كه در كشور ما متاسفانه برخي از روشنفكر مآبان بيمار، مخصوصا در دهه اخير پس از انقلاب، با انواع آن شبهات وترويجات ويا القائات مغالطه آميز خود اين حجاب فاطمي (س) را نشانه گرفته اند، وعلي رغم مخالفت بسياري از مراجع عظام ديني وعلماي اسلامي اين حجاب مقدس را در ميان بانوان ايراني مخصوصا نسل جوان تضعيف مي كنند وبلكه در اين حركت شوم بسيار هم جلو رفته اند وتقريبا توانسته ايد چادري را كه رضا شاه ملعون با آن همه گستاخيش نتوانست آن را از سر زنان ايراني بردارد با اين سياستهاي منفي وترويجات بيمار عقب برانند ، وگويا اين پوشش در كشور ما از محدوديت بسيار ويژه اي برخوردار بود كه با از بين رفتن آن ساير معيارهاي حجاب وعفت هم به سرعت كم رنگ شدند،  در مرحله نخست چادر ها جاي خود را به مانتو هاي بلند ومقنعه دادند، سپس مانتوهارو به روز تنگ تر وكوتاهتر شدند تا اينكه به تدريج ديگر تفاوت چنداني با بلوز وشلوار نمي كنند، ومقنعه ها تبديل به روسري هاي رنگارنگ شده، روز به روز موها هرچه بيشتر از جلوي سر وانتها ي روسري ها نمايان تر شدند، وساير معيارها ي حجاب وعفت هم چنين روز به روز سست تر وسست تر گشتند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 10:53 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

 
ردیف
واژه
معادل
ردیف
واژه
معادل
19-
شجره نامه
تبارنامه
29-
فرکانس
بسامد
20-
آسانسور
بالابر
30-
ترمینال
پایانه
21-
بیوگرافی
زتدگی نامه
31-
مرسی
سپاس
22-
گرامر
دستورزبان
32-
سیفون
آبشویه
23-
پروسه
فرایند
33-
فیش
برگه
24-
کاتالیزور
کنشیار
34-
بولتن
گزارش نامه
25-
هلیکوبتر
بال گرد
35-
تست
آزمایش
26-
اتوماتیک
خودکار
36-
پاسپورت
گذرنامه
27-
وب سایت
ِّّّّّّبایگاه اطلاعاتی
37-
رادیو تراپی
پرتو درمانی
28-
وبلاگ

 

38
راندمان
بهره وری
+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:57 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

 
ردیف
واژه
معادل
ردیف
واژه
معادل
1-
خلف وعده
پیمان شکنی
10-
میمون
خجسته
2-
اسلحه
جنگ افزار
11-
اضمحلال
نابودی
3-
البسه
پوشاک
12-
متمول
توانگر
4-
عمل
کنش
13-
لا ابالی
بی بندوبار
5-
عکس العمل
واکنش
14-
تلویحا
سربسته
6-
لهجه
گویش
15-
اقصی نقا ط
سرتاسر
7-
منازعه
ستیز
16-
اتباع
شهروند
8-
مستهلک
فرسوده
17-
سبوعانه
ددمنشانه
9-
تحت الفظی
واژه به واژه
18-
سخیف
سبک
+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:56 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

جانشینی واژه های غیر فارسی

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:54 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

اولین ها

بسم الله الرحمن الرحیم

کلاس اول راهنمایی بود م یک روز خانم نوری معاون مدرسه وارد کلاس ادبیات شد واز دبیر اجازه خواست وبه دانش آموزان گفت: برای تکمیل پرونده هایتان باید 6 قطعه عکس 4*3 با حجاب کامل بیاورید ویک هفته به شما مهلت می دهیم تا عکسهایتان را سریعتر به دفتر تحویل دهید، من آخردفتر ادبیات را باز کردم وصحبت های معاون مدرسه را یادداشت کردم تا یادم نرود ظهر که به خانه آمدم، موضوع را به مادرم گفتم ومادرم به من گفت: بگذار تا پدرت از سرکا ربیاید بعد ازاو می خواهم تا ترا به عکاسی ببرد  منتظر ماندم تا پدرم از سرکار برگردد اوهمیشه ساعت 2:30 دقیقه ادارشان که شهرداری بود تعطیل می شد وبه خانه بر می گشت ،صدای ماشین پدر را شنیدم سریع سفره را پهن کردم تا پدرم که ماشینش را داخل پارکینگ می زند غذایش را آماده کنم، مادرم که غذای پدر را روی سماور گذاشته بود وفتیله آن را پایین کشیده بود تا گرم بماند غذارا داخل بشقاب ریخت ومنهم سر سفره بردم پدرم آمد وبعد از سلام وخسته نباشید همینطور که دستهایش را با حوله خشک می کرد از من وبرادرم در مورد کارهای امروز داخل مدرسه سئوال می کرد .تا می خواستم به پدرم موضوع را بگویم خجالت می کشیدم که مبادا عکسها گران باشد یا اینکه پدرم مخالفت کند وبا بساطی که هرروز مدرسه برای ما پهن می کند و....اما بالاخره دندان روی جگر گذاشتم وموضوع را به پدرم گفتم، پدر گفت: اتفاقا من هم عکس ندارم تازه دوست دارم یک عکس یادگاری از برادر کوچکتان نیز داشته باشم، بعد از ظهر پیش آقای نوید می رویم وهمه با هم عکس می گیریم. با شنیدن این صحبت شادی کنان سراغ کیفم رفتم و به نوشتن تکالیفم پرداختم که زنگ درب حیاط به صدا درآمد وبرادرم در ب را باز کرد وگفت :عمو اصغر است ،پدرم رفت که تعارف کند چرا داخل نمی آید که هردو بیرون از حیاط مشغول صحبت شدند واز پشت پنجره که نگاه کردم پدر بی نهایت ناراحت شده بود وسرش را پایین انداخته بود ،خیلی کنجکاو شدم سعی کردم  که من را پشت پنجره نبیند،براین اساس سریع سراغ درسهایم رفتم که مادرم وارد اتاق شد وگفت :کی بود درب را زد ؟گفتم: عمو اصغر. گفت: پس الان کجاست؟ گفتم :دم درب است .مادرم بیرون رفت تا تعارف کند که با پدرم طولی نکشید داخل اتاق آمدند. مادر از پدر پرسید اتفاقی افتاده است ؟پدرگفت: متاسفانه پسر خواهرت با پسر عمویش موقع آمدن به شهرکرد بین راه تصادف کرده اند وفوت شده اند لباسهایت را بپوش تا در مراسم خاکسپاری آنجا باشیم. چون آنها بایستی به شهر دیگر می رفتند هردو سریع آماده شدند، منهم که نگران عکسهایم بودم به مادرم گفتم: پس کی من عکس بگیرم ؟مادرم گفت :الان به مادرمهناز می گویم چه اتفاقی افتاده تا شب هم پیش شما بیاید وباهم به عکاسی بروید وعکس بگیرید. مادرم درب منزل مهناز رفت وموضوع را برای آنها بگوید، منهم به آشپزخانه رفتم تا ظرفهای ناهار که نصف کار شسته شده بودند را بشورم وبه اتاق خودم برگشتم تا تمرینهای ریاضی را حل کنم. چون خیلی به فکر پسرخاله بودم که فوت شده بود واین ناراحت باعث می شد که جواب تمارین  به ذهنم خطور نکنند  آخه اون هم سن من بود والان که دیگر نمی توانست نفس بکشد ودیگر زنده نیست ناراحت شدم وگریه های مادرم را که می دیدم بی اختیار اشک از چشمانم سرازیر شده بود،دفتر و کتابهایم را برداشتم وداخل کیفم گذاشتم تا بعدابا حوصله آنهارا انجام دهم .مادرم به من گفت: سماور راخاموش کردم ،آبگرمکن را کم کردم ، واز غذای ظهر کمی مانده، موقع شب روی بخاری بگذارگرم شود اما به بخاری نزنید وبا برادرهایت شام بخورید درب اتاقها را ببندید تاما برگردیم، شیطانی نکنید مهناز هم پیش شما می آید ویک ساعت دیگر با مادرش بروید عکاسی وعکس بگیرید وصورتم را بوسید وخداحافظی کرد ند .من رفتم درب پارکینگ رااز داخل ساختمان بستم ولباسهای برادرم را پوشیدم تا مادر مهناز که آمد زیادمنتظر نشود، که بعد از دقایقی مادر مهناز ومهناز هر دو به دنبال ما آمدند وبا هم به عکاسی رفتیم یادم رفت مهناز را معرفی کنم مهناز دختر همسایه وهمکلاسی من بود .پدر او افسر نگهبان بود، ومادرش زنی بسیار ساده لوح بود ویک برادر عقب مانده ذهنی داشتند. مهناز هم بعضی مواقع ساده لوحی او گل می کرد . امروز که من با آنها هستم سعی کردم دختر مودبی باشم. چون برای اولین بار با آنها به خیابان می رفتم، آن موقع پسندیده نبود دختر ها به خیابان ومغازه های اطراف بروند واحساس خجالت می کردم، تا اینکه به مغازه رسیدیم وارد مغازه شدیم ،مادر مهناز با آقای عکاس صحبت کردند وبعد ما را به زیر زمین مغازه راهنمایی کرد. مادر مهناز مقنعه های ما را مرتب کرد وداخل آینه سرووصغ خود مان را وارسی کردیم، اول مهناز روی صندلی نشست وعکس گرفت وبعد نوبت من شد وبعد آقای عکاس ،رسید عکسها را به مادر مهناز داد وگفت: 5 روز دیگر برای گرفتن عکسها بیاییدوما خداحافظی کردیم وبه منزل برگشتیم .آخرهای شب پدر ومادرم بسیار ناراحت وغم زده به منزل برگشتند ،مهناز آن شب پیش ما خوابید .بعد از 5 روز من ومهناز به اتفاق مادرش که نوبت دکتر گرفته بود تا برای مریضی اش به مطب برود، همراه ما به عکاسی آمدتا عکسهایمان را بگیریم داخل مغازه شدیم ،رسید عکسها را به صاحب مغازه داد یم وآقای عکاس از قفسه پاکت عکسها را بیرون آورد وبه مادر مهناز داد ایشان پاکت اولی را باز کرد وگفت :به به! چقدر قشنگ شده ؟وپاکت عکس را به من داد. مهناز هم با اشتیاق عکسها یم را نگاه کرد وبلافاصله پاکت دیگر را از مادرش گرفت وعکسهایش را با خوشحالی نشان من داد ،او نیز عکسهایش خوب شده بود. مادرمهناز قیمت عکسها را بپرسید وبعد از تعارفات بین مادر مهناز ومغازه دار آقای عکاس گفت :عکسهای آن دخترخانم 240 تومان  می شود وعکسهای دختر شما 480 تومان می شود. مادر مهناز تعجب کرد وگفت: چرا مال ما گران تر شده؟ آقای عکاس گفت :مال دختر خانم شما 12 قطعه عکس است وعکسهای این دختر خانم 6 قطعه می باشد. مادر مهناز گفت :من که گفتم 6 قطعه عکس می خواهم چرا زیادی گرفتی؟ آقای عکاس گفت: من نشنیدم یا اینکه اشتباهی شده. مادر مهناز گفت : من که پول 6 قطعه عکس را بیشتر به شما نمی دهم وشروع کرد به شمردن عکسها و6 قطعه دیگر عکسها را پس داد آقای عکاس گفت: این عکسها که به درد من نمی خورد ، مادر مهناز گفت خوب من پول 6 عدد عکس رابیشتر ندارم آنها را به کس دیگری بفروش .مقصر خودت هستی ؟واز مغازه بیرون آمد .ما هم به دنیال او بیرون آمدیم وبه طرف خانه به راه افتادیم در مسیر برگشتن زیر لب مدام غر غر می کرد وبعضی مواقع با صدای بلند می گفت :مردم را نگاه کن! چقدر کلک شده اند؟ می خواست پول زیادی بگیرد .من ودوستم ساکت مانده بودیم فقط گوش می دادیم. حتی من می ترسیدم که بگویم مگر نمی خواستی به دکتر بروی ؟وبه فکر فرو رفتم خوب چه کسی پیدا می شود که شبیه مهناز باشد مگر می شود عکس اورا بخرند مگر می شود عکس کسی را به کس دیگر بدهند شاید هم بشود وخدا را شکر می کردم که خوب بود عکسهای من اضافه نبودند. چون اون موقع من هم مجبور می شدم که عکسهایم را داخل مغازه بگذارم تا برایم بفروشند تا اینکه به منزل رسیدم واز آنها خداحافظی کردم وبه منزل رفتم وقتی موضوع را در منزل برای خانواده ام تعریف کردم ، خانواده ام کلی خندیدندوبعد پدر گفت :چرا عکسهای دخترشان را داخل مغازه رها کردند؟ مگر عکس جنس یا یک وسیله است که همه بتوانند از آن استفاده کنند ؟وضعیت مالی آنها که بد نیست، ولی همیشه افراد ساده لوح چوب سادگی خودشان را می خورند، وپدر به مغازه عکاسی رفت وبقیه عکسهای مهناز را گرفت وبه پدر مهناز دادوگفت: این عکسها در مغازه بودند، من آنها را برای شما آوردم واین اولین خاطره عکس بود که به اتفاق دوستم در دوره راهنمایی با هم گرفتیم .  

 

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:53 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

فراموشی وراههای مقابله با آن

 

 

                                           بسمه تعالي

    موضوع :   فراموشي وراههاي مقابله با آن

 

همه ما وقتي متوجه مي شويم مطلبي را كه قبلا ياد گرفته ايم ، به ياد مان نمي آيد به شدت ناراحت ،مضطرب مي شويم. شايد شما هم اين صحنه ناراحت كننده را هنگام امتحان تجربه كرده ايد كه مطلبي را قبلا به خوبي فراگرفته ايد ولي به ياد تان نمي آيد وهمين كه جلسه امتحان را ترك مي كنيم مطالب مجددا به ذهنتان مي آيد!همه ما در جريان تحصيل قطعا با شدت وضعف فراموشي را تجربه كرده ايم وشايد بتوان گفت فراموشي يكي از مسائل جدي است كه فرا روي تمام دانش آموزان مدارس قرار دارد.

چگونه فراموش مي كنيم ؟

حافظه ما انسانها دائما در خطر فراموشي مطالب است . تحقيقات نشان مي دهدكه ما به سرعت آنچه را كه مي خوانيم يا مي شنويم ، فراموش مي كنيم . در يك تحقيق از دانش آموزان خواسته شد تا يك فصل از كتابشان را مطالعه كنند . براساس نتايج اين تحقيق دانش آموزان 46% مطالب آن را بعد از يك روز و81% آن را بعد از 29 روز فراموش كردند ! بنابراين، براساس تحقيقات علمي ، افراد مي توانند تنها نيمي از آنچه را كه روز قبل ياد گرفته اند ، در روز بعد به ياد آورند وبعد از گذشت يك ماه تنها 19 % مطالب در حافظه شان باقي مي ماند .

جالب است بدانيد كه ياد آوري مطلبي است كه قبلا خوانده ايد . دليل اين امر اين است كه شما در هنگام  خواندن مي توانيد بسيار آرام بخوانيد ، مكث كنيد ، فكر كنيد ، ودر صورت نياز ، مجددا همان مطلب را بخوانيد.اما در هنگام گوش دادن به سخنان معلم ، شما فقط يكبار فرصت داريد كه منظور معلم را درك كنيد.

 

 

به هرحال ، تحقيقات ومطالعات نشان مي دهد كه فراموشي در تمامي سنين وتمامي سطوح تحصيلي ، يكي از مهم ترين مسائل يادگيري را تشكيل مي دهد اما ، واقعا چطور وچگونه اين فراموشي رخ مي دهد؟ صاحبنظران وروانشناسان مختلف در توضيح اين پديده اختلاف نظر دارند . در اين زمينه چند تئوري وديدگاه جالب واحتمالي وجود دارد كه براي فراموشي ارائه شده است از جمله :

تئوري ناپديد شدن تدريجي (يا از آن استفاده كن يا آن راازدست بده)

براساس تئوري ناپديد شدن تدريجي ، رد پا يا نشاني كه ياد گيري مطلب در ذهن شما ايجاد مي كند ، شبيه مسيري است كه شما در هنگام گذر از يك چمنزار ايجاد مي كنيد. اگر شما دائما از آن مسير عبور نكنيد، علف ها مجددا در آن مسير عبور شما رشدمي كنند ومسير عبور شما را محو خواهند كرد. به همين صورت ، اگر مطلبي را ياد گرفتيد ولي از آن مجددا استفاده به عمل نياوريد ، به تدريج فراموش مي كنيد.

تئوري باز يابي ( جايي همين جا ها گذاشته امولي نمي دانم كجا؟

بر خلاف طرفداران تئوري نا پديد شدن تدريجي ، برخي روانشناسان اعتقاد دارند كه هنگاميكه حقيقت ، يا مطلبي  رابه طور كامل ياد گرفتيد، آن را هرگز فراموش نمي كنيد وبراي هميشه در ذهن وحافظه شما باقي مي ماند.براساس تئوري بازيابي ، مطلبي كه فراموش شده ، به تدريج ناپديد نمي شود ، بلكه شما آن را در جاي مناسبي در ذهنتان (كه مكان بسيار وسيعي است ومطالب متفاوتي در آن وجود دارد ) ، قرار نداده ايد.

براساس اين تئوري مامشكل از دست دادن مطلب ياد گرفته شده را نداريم ، بلكه مشكل ما اين است كه چگونه مطلبي را كه قبلا يا گرفته ايم مجددا بازيابي كنيم . براي مثال اگر شما جزوات درسي را جمع آوري كنيد ودر داخل اتاق خودتان  بدون نظم وطبقه بندي قرار دهيد مطلب شما كم نمي شود، ولي نمي توانيد به سرعت ودر هنگام لزوم آن را به دست آوريد......

 

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:52 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

هست ایام عید و فصل بهار
جشن جمشید و گردش گلزار
منوچهری دامغانی
□□□
امروز روز شادی و امسال، سال گل
نیکوست حال ما که نکو باد حال گل
أولوی
□□□
عید است و نو بهار و جهان را جوانیی
هر مرغ را به وصل گلی شادمانیی
امیرشاهی سبزواری
□□□
آمد بهار و یافت جهان اعتدال او
مرغ دل از نشاط برآورد سال نو
طالب آملی
□□□
طوفان گل و جوش بهار است ببینید
اکنون که جهان برسرکار است ببینید
این آینه هایی که نظر خیره نمایند
در دست کدام آینه دار است ببینید
صائب تبریزی
□□□
چوگشت از روی تو دلشاد نوروز
در گنج طرب بگشاد نوروز
کمال الدین اسماعیل
□□□
چوگشت از روی تو دلشاد نوروز
در گنج طرب بگشاد نوروز
کمال الدین اسماعیل
□□□
به جمشید برگوهر افشاندند
مرآن روز را روز تو خواندند
سرسال نو هرمز و فرو دین
برآسوده از رنج دل، دل زکین
فردوسی توسی
نوروز بزرگم، بزن ای مطرب، امروز
زیرا که بود نوبت نوروز به نوروز
□□□
منوچهری دامغانی
□□□
نوروز که هرچمن، دل افروز بود
نقش گل و خار عبرت آموز بود
گر جامه به جان ز معرفت نو گردد
هرروز به دل »نشاط نوروز« بود
شکیب اصفهانی
□□□
تا هست چنین که طبع اطفال
در هرشب عید شادمان است
اهلی شیرازی
□□□
رسید موسم نوروز و روزگار شکفت
فرخنده گلِ شادی، بهار شکفت
فیاض لاهیجی
 
+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:49 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

نوروز وبهار در شعر ادب فارسی

نوروز و بهار در شعر و ادب پارسی

در ایامی که بهار به کوی و برزن آمده و طبیعت زنده شده و زیبایی های خود را به رخ می کشد، می توان دقایقی را به سیرو سیاحت در گلزار ادبیات ایران پرداخت و چه مناسبتی بهتر از نوروز!
شاید در ادبیات کمتر کشوری به اندازه ایران آمیختگی شعر و ادبیات با سنت های کهن وجود داشته باشد.
شاعران بزرگ و مفاخر گنجینه های ادبیات این سرزمین به فراخور حال در اشعار خود از نوروز یاد کرده اند و هر یک از منظری دلنشین و متفاوت به آن پرداخته اند.
تعدد و تنوع این اشعار و نیز محتوا و مضامین بکر آن به اندازه ای است که فراهم آوردن همه آنها در یک جا ممکن نیست.
پس به مصداقِ »آب دریا را اگر نتوان چشید، هم به قدر تشنگی باید چشید«، مجموعه کوچکی از شعر شاعران درباره نوروز و بهار را تقدیمتان می کنیم.
+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:47 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

نوروز وبهار در شعر ادب فارسی

نوروز و بهار در شعر و ادب پارسی

در ایامی که بهار به کوی و برزن آمده و طبیعت زنده شده و زیبایی های خود را به رخ می کشد، می توان دقایقی را به سیرو سیاحت در گلزار ادبیات ایران پرداخت و چه مناسبتی بهتر از نوروز!
شاید در ادبیات کمتر کشوری به اندازه ایران آمیختگی شعر و ادبیات با سنت های کهن وجود داشته باشد.
شاعران بزرگ و مفاخر گنجینه های ادبیات این سرزمین به فراخور حال در اشعار خود از نوروز یاد کرده اند و هر یک از منظری دلنشین و متفاوت به آن پرداخته اند.
تعدد و تنوع این اشعار و نیز محتوا و مضامین بکر آن به اندازه ای است که فراهم آوردن همه آنها در یک جا ممکن نیست.
پس به مصداقِ »آب دریا را اگر نتوان چشید، هم به قدر تشنگی باید چشید«، مجموعه کوچکی از شعر شاعران درباره نوروز و بهار را تقدیمتان می کنیم.
+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:47 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

استفاده بهینه از لوازم التحریر

 

 

بسمه تعالی

 

 

اداره آموزش وپرورش ناحیه دو شهرستان شهرکرد

 

موضوع طرح: بهینه سازی  مصرف لوازم التحریر دانش آموزی

 

راهنمایی هیات امنایی دخترانه سپیده شهرکرد

 

معصومه محمدی

 

 

دیماه 1388

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

امام صادق (ع) می فرماید:

 

من ضامن برای کسی هستم که

 

میانه روی می کند تا محتاج نگردد.

 

 

 

عنوان      ...............................................................................................................................      صفحه

چکیده      ...............................................................................................................................          1

مقدمه       ...............................................................................................................................         2

طرح وبیان مساله  ....................................................................................................................          3

اهمیت وضرورت پژوهش........................................................................................................         4

تعاریف عملیاتی واژه ها واصطلاحات ......................................................................................         6

اسراف وراههای سقوط اخلاق.................................................................................................          7

اسراف ومعیارهای تشخیص.....................................................................................................           7   

آسیبهای مادی ومعنوی اسراف................................................................................................           8

چگونگی مصرف    ...............................................................................................................           8

نقش صداوسیما در ترویج نگاه عیب جویانه در اسراف............................................................          9

سهم خانواده ها در ترویج فرهنگ مصرف درست در جامعه.....................................................       10

سهم فرهنگیان در ترویج فرهنگ مصرف درست در جامعه ......................................................        10

نتایج آماری     ........................................................................................................................        12

پیشنهادات ...............................................................................................................................       13

نتایج پژوهش .........................................................................................................................         15 

منابع وماخذ.............................................................................................................................         16

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده:

با عنایت به اینکه رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای در پیام نوروزی خود به مناسبت فرا رسیدن سال 1388 ،این سال را سال اصلاح الگوی،مصرف نام گذاری نمودند .این اقدام شایسته ونوآورانه توجه آحاد مردم ایران ومسئولین نظام را به خود جلب کرد .یکی از مشکلات اصلی کشور ناشی از اسراف وعدم رعایت الگوی مصرف درست که منشاء کاستی های مختلف در جامعه است اشاره فرمودند .وبا دید وسیع ومطالعه کافی ابعاد مشکل را به مردم ومسئولین شناساند وبدیهی است اصلاح الگوی مصرف نیازمند فرهنگ سازی پایدار ونهایت به یک فرهنگ در تمامی عرصه های مصرف تبدیل شود. مصرف درست یک هنراست .اما مرز بین صرفه واسراف است . قرآن واسلام که کاملترین دین است به تکرار در خصوص صرفه جویی واستفاده صحیح از نعمتهای خداوند که دستورات زیادی شده، داده است .اصلاح الگوی مصرف به معنی نهادینه کردن روش صحیح استفاده از منابع کشور است .سبب ارتقای شاخص های زندگی وکاهش هزینه ها شده، زمینه ای برای گسترش عدالت است .بزرگان ما بارها توصیه نمودند که مبادا بیگانگان در عمل، به اسلام از ما پیشی بگیرند . امروز بهترین مروج الگوی مصرف (بهینه سازی امکانات موجود باشید) زیرا جهت ارتقای بهره وری کشور که یک امر ملی ولازمه توسعه وپیشرفت کشور محسوب می شود .مشارکت وهمکاری تمامی دستگاهها به ویژه دانش آموزان ضرور ی است .آموزش وپرورش نقش به سزایی در بهینه سازی وبهینه گرایی در سطوح خرد وکلان جامعه برای اقشار مختلف دارد .اصلاح الگوی مصرف در گام اول به اصلاح رفتار نیاز دارد واصلاح رفتار نیز نیازمند تغییر وسیع برنامه ها واستراتژ ی هاست .دراین پژوهش دانش آموزان نقش  مهمی می توانند به عهده داشته باشند آنها به عنوان یک همیار الگوی مصرف در خانه ومدرسه محسوب می شوند .

.فضای خلاقیت ونوآوری را برای بهروه وری ازخلاقیت به ثمر بنشانید انشاءالله تلاش نماییم ،که از امکانات موجود استفاده بهینه را ببریم .

دراین پژوهش سعی براین شد که نمایی از فعالیتهایی را که آموزش وپرورش می تواند دراین زمینه ایفای نقش بنماید مطرح شود..

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

طرح پژوهش

 

اراده کنید استاد تحول باشید ، نه قربانی آن

 

 

 

 

مقدمه :

رهبر معظم انقلاب در بخشی از پیام خود در جمع زائران حرم رضوی در اول فروردین 88به برخی از موارد عدم رعا یت الگوی صحیح مصرف ونمونه هایی از اسراف در سطح فردی وگروهی یا شخصی ودولتی اشاره نمودند . بعنوان مثال : اینکه حدود 22% آب آشامیدنی در سطح خانگی به هدر می رود در حالیکه برای آن هزینه های زیادی از ذخیره وانتقال صرف  می شود . واینکه شبکه انتقال آب هم به دلیل فرسودگی باید اصلاح گردد.یا در مصرف نان ، حدود یک سوم آن دور ریخته می شود که هزینه های سنگینی برای دولت ومردم خواهد داشت ونوعی کفران نعمت محسوب می گردد. دربخش انرژی هم ایرانیان تقریبا 2 برابر متوسط جهانی، از نفت وگاز ، گازوئیل ، بنزین ، برق وغیره مصرف می کنند که هزینه های میلیارد ی آن را می شد در موارد بهتر ومهمتر صرف نمود.

در کشور ایران شاخص شدت انرژی 8 برابر بیشتر از سایر کشورهای جهان است .یعنی برای تولید یک محصول ، مقدار انرژی مصرف شده در ایران 8 برابر از میانگین سایر کشور ها بوده که باید این شاخص شدت انرژی اصلاح گردد.

از نظر مصارف شخصی ، فردی وخانوادگی متاسفانه چشم هم چشمی ها ، تجمل گرایی ، هوس رانی افراد خانواده برای خرید چیزهای غیر ضرور ی مانند :پوشاک ، مبلمان ، تزئینات داخل منزل ، وسایل اضافی وغیره مشکلات زیادی را برا ی خانواده ها وکشور فراهم کرده وبه جای سرمایه گذاری در امور مفید تولیدی کمک به فقرا ،انفاق وزیاد شدن ثروت عمومی جامعه به سوی اسراف گرایش یافته است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طرح وبیان مسئله :

متاسفانه این روزها در اکثر مدارس ودانشگاهها وادارات آنگونه که باید استفاده ی مناسبی  از لوازم التحریر به عمل نمی آورند . واین باعث می شود که کلی هزینه در این زمینه به هدر برود.سئوال اساسی این است که دلیل عدم استفاده بهینه از لوازم التحریر چیست؟

1-    آیا عدم کیفیت مناسب در ساخت لوازم التحریر باعث به هدر رفتن هزینه ها می شود .

2-    آیا تنوع ودم دمی بود ن سلیقه افراد باعث به هدر رفتن هزینه ها می شود.

3-    نبود نظارت دقیق بر تولید و فروش این محصول باعث به هدر رفتن هزینه ها می شود.

5-ورود لوازم التحریر لوکس وتجملی باعث خرید بیش از نیاز می باشد.

6- بازارهای خارجی عامل عدم استفاده از لوازم التحریر داخلی می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اهمیت وضرورت پژوهش :

با توجه به اهمیت موضوع ، تمامی ادارات ارگانها ، نهادها و.... در اقشار مختلف اکیپ شدند که الگوی مصرف صحیح را از انرژی ومنابع خدادادی شروع کنند. لذا با سخنرانیها وجلسات متعدد ، تهیه وتوزیع بروشور ها ،بولتن ها وتیزرهای تبلیغاتی، پخش فیلم وسریال وبرنامه های جذاب وقابل استفاده جهت عموم مردم شروع به اطلاع رسانی نمودند . ومردم را به صرفه جویی ترغیب نمودند.از زوایای مختلف مسایلی که هنوز مطرح نشده بود را تشریح نمودند .مثلا برنامه ها یی را تهیه نمودند وپخش کردند که فقط شامل :صرفه جویی در آب ،برق، گاز ، بنزین وسوختهاوانرژی بود. اما امورجدی مانند  : بیکاران ونیازمندان جامعه ،گسترش امکانات رفاه  عمومی ونحوه سرمایه گذاری عمومی جامعه ودیگر وسایل مورد استفاده افراد جامعه در آنها لحاظ نشده بود .حتی برخی از فیلمها وسریالها که پخش می شد .تلویحا مصرف گرایی واسراف وعدم قناعت را دربین عموم به طور ناخواسته ترویج میدادند.باید به این نکته توجه داشت که مردم در دخل وخرج خود آزاد هستند ، اما می توان با صرفه جویی ناشی از رعایت الگوی مصرف درست ، گره های زیادی از مشکلات سایرین باز کرد .حتی بدون اینکه ملزم باشند مال وسرمایه خود را ببخشند ، چرا که نفع صرفه جویی در سطح ملی ، در نهایت به تمام آحاد مردم کشور خواهد  رسید.

برخی از خانواده ها با آبروداری خیالی، مسافرتهای بیهوده ، برگزاری میهمانیهای پرهزینه وغیر ضروری که گاها از هزینه سفر حج نیز بیشتر است ، مصادیقی از اسراف را خلق می کنند . در یک مهمانی انواع غذا ها با هزینه زیادی تهیه می شود که اضافات آن به بهانه غیر بهداشتی بودن دور ریخته می شود .در حالیکه می شد به جای آن انفاق کرد ویا با تجمیع این هزینه ها وسرمایه گذاری های به ظاهر کم اهمیت به پیشرفت کشور کمک کرد .وقتی به تجربه برای ما اثبات شده است ،که فرزندانمان از پدر ومادر (افراد بزرگتر ) تاسی می گیرند . این سوء مصرف در بین دانش آموزان نیز رسوخ نموده ،که در تهیه وسایل مورد نیاز تحصیلی سعی در رقابت ناسالم وتهیه وسایل اضافی مانند: اونیفرم مدرسه ، کیف ،کفش ولوازم التحریر نموده تا از همکلاسی های خود عقب نمانند . با شروع سال تحصیلی از اواسط شهریور تا نیمه های مهر ماه که می شود، برای خانواده ها یی که چند فرزند محصل دارند، این روزها با گرفتاریهای زیادی همراه است .که یکی از مهمترین آنها خرید لوازم التحریر ی است که قیمتها افزایش یافته وافزایش بی رویه قیمت نوشت افزار ولوازم التحریر در بازار به گونه ایی است که بسیاری از خانواده ها را با وجود میلشان با دست خالی وفرزندان ناراضی به خانه ها باز می گرداند واین شرایط ، بسیاری را با دغدغه چگونگی تامین کردن ، هزینه ها ی نسبتا سنگین خرید لوازم التحریر مواجه کرده است به ویژه خانواده هایی که چند فرزند محصل دارند بسیاری از خریداران لوازم التحریر قیمتها ی تعیین شده برای این کالاها را غیر واقعی می دانند واز ضعف مکانیزم های نظارتی دولت بر عملکرد فروشندگان این صنف گلایه دارند . در میانه بازار پررونق

لوازم التحریر، گروه دیگری از دانش آموزان ووالدینشان هستند که مشکلات بیشتری دارند ، دانش آموزان هنرستانهای فنی وحرفه ایی بخصوص رشته گرافیک که پر هزینه ترین رشته هاست .اما براساس نظر سنجی که از دانش آموزان به عمل آمد به این مورد اذعان کردند که هدف آنها از تهیه لوازم التحریر به خاطر سال تحصیلی جدید می باشد که دوست دارند ،تمامی وسایل آنهانوو تازه باشد بخصوص ،تهیه لوازم التحریر های لوکس وزینتی که امروزه بازار ایران را اشیاء چینی پر نموده لوازمی که کاملا بی کیفیت وغیر بهداشتی هستند و مورد مهمی که بدون اینکه احساس شود انتقال یک فرهنگ بیگانه از طریق عکسها وتبلیغات کشورهای دیگر در فرهنگ ما می باشد .دانش آموزان وقتی بزرگ می شوند هرگز کیف خود را با لوازم دارا وسارا وفرهنگ ایران کهن پر نمی کنند ودنبال همان هیجانهای کاذب می شوند که بد حجابی ، برهنگی وعریانی خانمهااز لوازم التحریر های پرزرق وبرق چینی ومرد عنکبوتی وسیندرلاوغیره  به یادگار می گذارد.که با آموزش وتعلیم به حجاب وعفت ونکات اخلاقی در آموزشگاهها با انواع واقسام برنامه های مختلف مانند:مهارتهای زندگی، حجاب وعفاف وطرحهای کرامت وغیرو سنخیت دارد.  براساس آمار اعلام شده 30% لوازم التحریر در بازار تولید داخل و70% واردات خارج از کشور می باشد در حالیکه مر غوبترین لوازم التحریر کشور  در کشور های بلوک شرق عراق، افغانستان ، پاکستان به فروش می رود .

این عدم آگاهی والدین ودانش آموزان از استفاده بهینه از لوازم التحریر زمینه ای ایجاد شد تا در کلاسهای درس چند دقیقه از ابتدای ساعت تدریس را به این موضوع وموارد مشابه با دانش آموزان بپردازم که در فصل آتی بیان خواهد شد، که چه اقداماتی صورت پذیرفته است .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعاریف عملیاتی واژ ه ها واصطلاحات پژوهش:

واژه اسراف : سرف عبارت است از خارج شدن وتجاوز نمودن از حد اعتدال در هر کاری که از انسان سربزند .

واژه تبذیر : تباه ساختن نعمت وزیاده روی در بهره گرفتن از منافع آن .

تعریف اصطلاحی اسراف وتبذیر : پراکنده ساختن وجدا کردن تدریجی چیزی ، نابود کردن وهدر دادن مال .

امام رضا (ع) نامه ای به مامون می نویسد واز مسایل مهمی از شریعت اسلام به شمردن سی مورد از گناهان کبیره می پردازد، از جمله آنان اسراف وتبذیر را نام می برد .

حجت الاسلام محمد علی مبرایی : درباره تاکیدات قرآنی ، درباره دوری از اسراف می گوید : در قرآن کریم 13 بار کلمه اسراف با الفاظ گوناگون به کاررفته است ،که خداوند متعال تاکیدات مکرری درباره دوزخی بودن مسرفان فرموده است .

غلامعلی حداد عادل : زمانی که بیماری همه گیر می شود ، همگان یکدیگر را به رعایت جنبه های بهداشتی توصیه می کنند، اسراف وبی توجهی به اصلاح الگوی مصرف هم یک بیماری همه گیر است ولی حس نمی کنیم .

اسراف، علاوه بر جنبه های فردی وخانوادگی در سطح ملی مطرح می باشد . دراین مورد مصداق عمل معصومین (ع) باید سرلوحه کار مسئولین قرار گیرد تا جایی که برای روشنایی محل کار خود از 2 شمع استفاده کرده (یکی برای امور شخصی ویکی برای امور حکومتی ) وچقدر با دقت به صرف اموال دولتی برای امور مردم توجه نموده واینکه ذره ای از امکانات حکومتی را برای امورشخصی صرف نمی کردند ودر نهایت سادگی واعتدال به انجام وظایف سنگین خود می پرداختند .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل دوم

 

 

 

پیشینه پژوهش

 

 

 

 

 

 

 

اسراف وراههای سقوط اخلاق :

اسراف کاران برای تامین هزینه های خود ، به رذیلتهای اخلاق ، همچون بخل وحرص ومفاسد اقتصادی مانند : ربا ، رشوه واختلاس گرفتار می شوند . معمولا اسراف با مصرف گرایی ، رفاه زدگی وغرق شدگی در لذات مادی همراه است . که خود منشاء بسیاری از مفاسد اخلاقی واجتماعی است . در پاره ای از موارد به انحرافهای عقیدتی می انجامد . افزون برآن ، اسراف کاری عده ای، در جامعه به طور طبیعی بر دیگران تاثیر نامطلوب می گذارد وآنان را نیز به همین سمت وسو هدایت می کند . قرآن کریم اسراف کاران را مفسدانی می دانند که از آنها انتظار اصلاح نمی رود .از این رو نباید از شیوه زندگی آنان تقلید شود .

اسراف وتبذیر سقوط معنوی دور شدن آدمی از مقام قرب الهی را درپی دارد. محرومیت اسراف کاران وتبذیر کنندگان از دوستی وهدایت خاص خدا وگمراهی وهمسانی با شیاطین از پیامدهایی است که قرآن کریم به آن اشاره می کند . چون بخواهیم شهری را نابود سازیم ، خوشگذرانانش را فرمان می دهیم، تا درآن به انحراف وفساد بپردازند . در نتیجه عذاب برآنان  وشهرشان لازم می شود پس آن را به تمامی نابود می کنیم .

یکی از شیوه های مهم آموزه های دینی  ، برای مقابله با مفاسد اقتصادی واخلاقی تحکیم ارزشهای دینی ، تقویت باور انسان ها به مبدا ومعاد است .این اعتماد همچون ناظر درونی ، اجرای صحیح دستورهای الهی را تضمین می کنند .

اسراف ومعیارهای تشخیص :

یکی از آسیبهای مهم بر فرد وجامعه اسراف وزیاده روی است.که پیامد های منفی وگاه خطر ناکی چه دربعد اقتصادی وچه در بعد اخلاقی بر جامی گذارد . اسراف در اصل به معنای تجاوز از حد وسط است .میانه روی چیزی است که خدای بزرگ والا آن را دوست دارد واسراف را ناخوش ،حتی دور انداختن هسته خرما ومیوه را زیرا آن به کار می آید حتی دور ریختن  ته ماندن نوشیدنیها .

آشکارترین اثر نامطلوب اسراف وتبذیر هدر دادن امکانات ومنابع است . ممکن است از گناه فردی ومحدود ، اسراف در کالاهایی همچون مواد غذایی وانرژی نا چیز وبی اهمیت باشد .اما روی هم رفته در سطح عمومی خسارتهای سنگینی به بار می آورد .

امیر مومنان علی(ع) فرمود:

القصد مثراه والسرف مثواه : میانه روی ، ثروت زاست واسراف ، نابود کننده.

تقویت ارزشهای دینی همچون : قناعت ، میانه روی ومانندآن ، از یک سو وترغیب به مبارزه جدی با هواپرستی ، خود نمایی وفخر فروشی از سوی دیگر، شیوه های درمانی درونی اسراف وتبذیر است.یکی از عوامل بروز اسراف وتبذیر جهل وناآگاهی است .بنابراین ، اطلاع رسانی ودادن آگاهی صحیح وکافی درباره موضوع به مردم ونیز باز شناسی آثار وپیامدهای اقتصادی،اجتماعی ومعنوی آن ، در کاهش روحیه اسراف کاری بسیار موثراست .همچنین نظارت بر رفتار واعمال انسانها که در آموزه های دینی با تعبیر امر به معروف ونهی از منکر از آن یاد می شود از کارآمدترین شیوه های تثبیت ارزشهاومقابله با مفاسد انحرافهاست.

آسیبهای مادی ومعنوی اسراف :

مشخص نمودن درآمد خانواده ، به میزان مخارج وپس انداز یکی از با اهمیت ترین مسایل خانوادگی است با کمی خلاقیت وبرنامه ریزی می توان از مخارج غیر ضرور ی کاست وپس انداز کرد .یک ضرب المثل قدیمی : پولی که پس انداز می شود ، همان مقدار پولی است که خرج می شود.البته صرفه جویی به این معنا نیست که مانند : یک فرد خسیس زندگی کنیم بلکه صرفه جویی، نوعی سازگار است که با تغییر رفتار ومقداری صبر وشکیبایی امکان پذیر است .باید به شیوه ای صرفه جویی کنیم که زندگی ما صدمه نبیند . به عبارتی دیگر باید بتوانیم اداره دارائیهای خود را در دست بگیریم .نه اینکه دارائیهایمان ما را اداره کنند .

چگونگی مصرف :

با استفاده از تکنیک اقتصاد سنجی حاکی از آن است ،که در آمد قابل تصرف سطح آموزش عمومی ،حجم ثروت خانوارها ویارانه های مصرفی اثر افزایشی بر مصرف داشته ونرخ بهره واقعی از کاهنده بر مصرف داشته است .واین حاکی از آن است که با افزایش سطح آموزش عمومی مردم دیگر دچار توهم پولی نشده وسطح بیشتری از در آمد را مصرف می کنند .

صرفه جویی هنر است . این صرفه جویی باهنر، که می تواند به عنوان یک راهکار سریع الوصول بنیه اقتصاد ی جامعه وخانواده را تقویت کند چه حد ومرزی دارد ؟اگر صرفه جویی درست مصرف کردن است . این الگوی درست مصرف کردن چیست ؟وچه کسی برای سنجش صرفه واسراف این الگو را ارئه می دهد؟ بعضی ها می گویند صرفه جویی یک اعتدال در مصرف در همین حال مرکز اعتدال را به سلیقه خودش تفسیر می کند وهزاران نوع اعتدال می تواند وجود داشته باشد که یکی از آنها هم به صرفه جویی نزدیک نباشد.درباره این موضوع تا به حال بسیار گفته شده وبرنامه های تبلیغاتی فراوانی نیز تدوین شده است .اما تا به حال یک سازمان یا اداره مسئول حدومرز صرفه جویی را ارائه نداده است ،که مردم بدانند در مرز صرفه هستند یا در مرز اسراف .

اینکه ما می خواهیم در انرژی صرفه جویی کنیم کافی نیست ویا اینکه در مسیر آمار وارقام ضایعات نان را بر شماریم دردی را دوا نمی کند.باید کار را عملا با پیشگیری دائمی درتمام زمینه ها شروع کنیم واز طرفی حدومرزی برای یک مصرف منطقی ومناسب با شرایط کنونی به جامعه آموزش داد ، زیرا جامعه امروز ایران در مسیری قراردارد که نقطه عطفی از حیات آن به شمار می رود.در چنین شرایطی از منابع موجود به طور مطلوب استفاده کنیم وحق آیندگان را نیز محفوظ بداریم . ولی این در حالی است که بسیاری از افراد جامعه در مصرف بیشتر امکانات ومنابع راه اسراف را در پیش گرفته اند واز حد اعتدال خارج شده اند .

آمارها تایید می کنند که ایرانیان "نان خورترین "مردم جهان هستند .اما این نان کاملا مصرف نمی شود . بلکه مقدار زیادی از آن که هزینه های زیادی برای آن صرف شده ویارانه هایی تعلق می گیرد دور ریخته می شود شاید ممکن است دلایلی مانند : کیفیت نامطلوب آرد ، پخت نامناسب، عدم مصرف ونگهداری درست وغیره داشته باشد . به عبارتی میزان نان مصرفی ایرانیان حدودابرای 100میلیون نفر کافی بود ولی متاسفانه حدود یک سوم آن دور ریخته می شود . اینجا لازم است به کلیه تولید کنندگان گندم وآرد ، نانوایی ها ومصرف کنندگان آموزش لازم داده شود، تا برای این وضعیت نا مطلوب هرچه زودتر ، چاره ای اندیشید.

ایرانیان در تهیه لباس جزء پر مصرف ترین مردم دنیا هستند.وهرساله هزینه های بسیارزیادی برای خرید ودور انداختن لباس مصرف می کنند .در مقایسه با کشور چین که مردمانش ساده ترین مردم جهان هستند (قابل تعمق ) است . این صرف هزینه های غیر ضرور ی از نظر عقلای عالم ، وطبق آیات وروایات کار مذمومی است ودر قرآن کریم بدان اشاره شده است .( ان الله لا یحب المسرفین ) ویا (کلوا وشربوا ولا تسرفوا ) خداوند اسراف کاران را دوست ندارد.

بخورید وبیاشامید واسراف نکنید .دین مبین اسلام برای کوچکترین مساله ، راهکار های مفید عرضه داشته است .حتی در جای دیگر اشاره شده است که دانه های خرما وخرده های نان هم می توان به جای دور انداختن استفاده کرد .الگوی مصرف باید با جدیت وهمت مردم ومسئولین اصلاح گردد. ایرانیان برا ی تعویض دستگاههای تلفن همراه در سال مبلغی حدود 4000میلیارد تومان هزینه هزینه غیر ضروری صرف می کند که این رقم بسیار بالایی است می توان به غیر عقلانی بودن آن پی برد با این پول می شود درسال حدود 40000نفر بیکار رادارای شغل کرد.اگر هر کارگاه حداقل 10 نفر را جذب کند هزینه راه اندازی آن یک میلیارد خواهد بود تا مردم بدانند با این پول ها چه کارهای عظیم عام المنفعه ای در سطح کشور می توان انجام داد .

نقش صدا وسیما در ترویج نگاه عیب جویانه به اسراف :

صدا وسیما به عنوان دانشگاه عمومی بزرگ می تواند برنامه های جذاب وقابل استفاده اقشار مختلف جامعه  را  به صرفه جویی ترغیب کند، در صورتی که امروزه صداوسیما در ساخت سریالها وفیلمها تلویحا مصرف گرایی واسراف وعدم قناعت را در بین عموم ، به طور ناخواسته رواج می دهد .که در این زمینه تغییر روند برنامه ها توسط مسئولین باید انجام گیرد .الزام مصرف بهینه باعث می شود تا علاوه بر پیشرفت علمی ناشی از ارتقای فن آوری در طراحی وساخت وسایل وتجهیزات بهینه مطابق با استاندارد های جهانی ، فرصت توزیع مناسب منابع وبه تبع آن پیشرفت در دیگر بخشهایی که کمتر مورد توجه بوده است ، نیز فراهم گردد.اصلاح الگوی مصرف نیازمند فرهنگ سازی پایدار است واین خود نیازمند راهکارههایی است تا همه افرادجامعه الزام رفتارهای اصلاح مصرف را احساس کنند وبه تدریج این اصلاح نهادینه شده ، به یک رفتار پایدار ونهایتا به یک فرهنگ در تمامی عرصه های مصرف تبدیل شود.

ناگفته نماند که کنترل صحیح تبلیغات بازرگانی وپیش گیری از رشد روحیه مصرف گرایی نیز تاثیر بسزایی در جلوگیری از اسراف وتبذیر دارد .

سهم خانواده ها در ترویج فرهنگ مصرف درست :

افزون براین ، خانواده ها تاثیر بسیار مهمی برپرورش شخصیت وعملکرد فردی واجتماعی آدمی دارد . چنانچه بزرگسالان اهل اسراف وتبذیر باشند ، خواه ناخواه این روحیه به فرزندان منتقل می شود.یکی از عوامل برون رفت بر اسراف دوری خواص وشخصیتهای مهم جامعه از زندگی اشرافی وتجملی است .زیرا شیوه زندگی آنان بر دیگران تاثیر می گذارد .مثل : مراسمات موجود که درختم انجام می گرفت ولی الان این هزینه های سر سام آور حضور میهمانهای آنچنانی وپذیرایهای بی رویه تهیه تاج گل وشیرینی وغیروصرف امور خیریه وعام المنفعه می نماید . هر نوع هزینه برای ترویج فرهنگ درست مصرف والگوی مصرف خود یک سرمایه گذاری بزرگ عام المنفعه است که سود آن در آینده به همگان خواهد رسید.

یک نمونه دیگر مکالمات غیر ضرور ی با تلفن همراه به ویژه در بین نوجوانان هر ساله هزینه های زیادی بر خانواده ها ی ایرانی تحمیل میکند اگر هر فرد ماهیانه 2000تومان از مکالمات غیر ضروری بکاهد . واز هزینه گذاری برای تعویض گوشی تلفن همراه خودداری کند در طول سال 5000میلیارد تومان صرفه جویی خواهد شد که با آن می توان بخشی از مشکلات آموزش و پرورش یک کشور را حل کرد .

سهم فرهنگیان در ترویج فرهنگ مصرف درست در جامعه :

جامعه بزرگ فرهنگیان ودانش آموزان  نقش مهمی در  ترویج فرهنگ ، عاد ت ، رفتار ونگرش ها در سطح ملی دارند ، از نظر عقلانی چنانچه فردی از اوایل دوران تحصیل ، به درستی آموزش داده شود . نسل آتی پیشرفتهای خوبی خواهند داشت وبه تبع آن ،نسل بعد از آنها نیز همینگونه خواهد شد. مدارس با هدایت وبرنامه ریزی مدیران ، معلمان ، مربیان بعنوان تاثیر گذارترین افراد در کنار والدین می توانند نقش تعیین کننده ای در ایجاد نگرش ورفتارهای درست مصرف دانش آموزان داشته باشند همانطور که می دانید توصیه های زیادی در موردالگو بودن کارکنان مدرسه درصرفه جویی وپرهیز از اسراف مانند : اقدامات ساده ای چون ، باز نمودن پنجره ها هنگام روشن بودن بخاری یا کولر ، رسیدگی به وضع شیرهای آب ، استفاده از لامپهای کم مصرف در کل مدرسه ، خاموش کردن لامپهای اضافی در مواقع غیر ضروری.

اما اقدامی که ما درجهت ترغیب دانش آموزان نمود یم استفاده بهینه از لوازم التحریر بود .ذکر آموخته های مدرسه وعمل به آن در خانه وایفای نقش مثل پلیس همیار ودرهنگام رانندگی والدین درمنازل   ، پیش قدم شدن برای خاموش کردن لامپهای اضافی ، کم کردن بخاری ، خاموش کردن تلویزیون ووسایل برقی در اوقات غیر ضروری...وتهیه بروشور وتراکت حاوی اطلاعات آماری ومقایسه ای قابل درک دانش آموزان در مورد الگوی صحیح مصرف .

 

اهم اقداماتی که در این زمینه انجام گرفت به شرح ذیل می باشد.

در کلاس درس یک موضوع من را متوجه کرد که نیاز به تعمق داشت .از مشاهده جا مدادی دانش آموزان این سئوال در ذهن من تداعی شد که آیا این همه لوازم التحریر برای دانش آموزان لازم وضروری است ؟که انواع واقسام خودکار ومداد که خیلی از آنها به نظر می رسید شاید یک الی دو بار از آنهااستفاده شده وهر دفعه از یک خودکاردیگر استفاده می کنند .از آنها سئوال پرسیدم تاکنون به خودتان گفته اید در طول سال تحصیلی چقدر به این وسایل نیاز دارید؟ آیا تهیه این همه خودکار ،پاک کن ، مداد اسراف نیست ؟

اکثر آنها گفتند : که با در اختیار قرار دادن پول تو جیبی وعدم نظارت والدین وداشتن اوقات فراغت وحضور در کتابفروشی ها ومغازه های سطح خیابان اقدام به تهیه آنان می نمایم .تعدادی گفتند که والدین آنها کارمندان بانکها وادارات وشرکتها ی مختلف هستند که هروقت جلسه دارند به آنها خودکاربا موضوع جلسه وتاریخ جلسه که روی آنها چاپ شده  می دهند ، وبعد آنها را به فرزندان خود می دهند .با صحبتهای که با دانش آموزان داشتم ، وطی پیشنهاد به آنان قرار شد که دانش آموزان تمامی لوازم التحریر خود را که اضافی هستند با مشخص نمودن مشخصات خود در یک نایلون زیب دار یا یک نایلون عادی قرار دهند وبه نماینده کلاس داده شود تا در کمد امانات مدرسه نگهداری شود وتنها یک خودکار از هر رنگ که دارند ومداد وپاک کن وتراش و....در نزد خود نگه دارند تا با اتمام هر کدام از آنها پوکه آن را تحویل نماینده بدهند ویک خودکار یا هر وسیله دیگر موجود در نایلون را تحویل بگیرند تا پایان سال مشخص شود یک دانش آموزا در طول سال تحصیلی به چه تعداد لوازم التحریر نیاز دارد ؟

علاوه براین از برگه های باقیمانده سال گذشته در تهیه دفترچه یادداشت ونکته برداری مطالب مرتبط با درس در پوشه کار های خود استفاده کنند .

جهت آگاهی دانش آموزان از وسایل مورد نیاز لیستی در پایان دفتر انشاء خود تهیه کنند وبا اولویت بندی نمودن نیاز های خود از پس انداز پول تو جیبی بهترین وسیله ومناسب ترین آن را تهیه کنند تا از این طریق به اقتصاد خانواده خود کمک کنند .

با جمع آوری پول های خود بتوانند یک موسسه قر ض الحسنه د ر کلاس خود راه اندازی کنند تا با نگرش مثبت به همنوعان خود به نیکو قرض دادن اهمیت داده شود، وبه همکلاسیهای خود با رعایت نوبت وام بدهند.

به مناسبت هفته کتاب وکتابخوانی جهت کمک به کتابخانه مدرسه داستانهای  جذاب وآموزنده با برگه ها ومواد اضافی از سال گذشته تهیه نمودندوبا خط خوش به رشته تحریر در آوردند . که بعد از تشکیل نمایشگاه از کتابهای داستان خود آنها را به کتابخانه مدرسه اهداء نمودند تا دیگر دانش آموزان از مطالب آنها استفاده نمایند،این روش نه تنها آنها را به خلق داستان نویسی ونکات اخلاقی سوق می دهد بلکه بر مزیت بازیافت وسایل سال گذشته نیز با روش های جدید می توان اثر خلق کنند .ونحوه نویسندگی وپردازش فکری درآنها تقویت می شود .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل سوم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پیشنهادات:

برای کاربردی نمودن پیام رهبر فرزانه انقلاب ودوری از هرگونه هیجان والتهاب کاذب در اجرالازم است به جای فرهنگ نقلی به فرهنگ عملی وخود باوری روی آوریم .

1-    برای بهینه مصرف کردن پرهیز از هدر رفتن منافع ملی آموزش لازم را به آحاد جامعه بدهیم .

2-  تجربه اندوزی از کشورهای پیشرفته دنیا یعنی ما ببینیم دنیا چه کاری انجام داده که به اصلاحات مورد نظر دست یافته است .کشورهای آسیای جنوب شرقی ، کره ، مالزی، چین تا حدودی نمونه های مناسبی برای تجربه اندوزی هستند .کشورهایی که مسیر مناسبی برای اصلاح الگوی مصرف پیش گرفته اند ، در واقع رمز موفقیت آنها این بوده است که طراحی استراتژی الگوی مصرف دردرون نخبگان کشورشان  نهادینه شد ه است.

3-از آنجایی که فرهنگ وآموزه های دینی تاکید فراوانی بر صرفه جویی وبهینه هزینه نمودن نعمتهای الهی داشته می توان گفت برای دستیابی به این مهم ایجاد وفاق ملی نیاز هست .

4- ترتیبی اتخاذ گردد تا مردم یک شهر بتواند معادل صرفه جویی های خودرا با پس انداز در محلی مطمئن وتجمیع این سرمایه برای احداث یک کارخانه وجذب تعدادی ازبیکاران منطقه خود وبه نتایج مشهود این کار خداپسندانه برسند وبرای مراحل اقدامات بعدی با رغبت وجدیت بیشتری پیش قدم شوند.

5- اداره بازرگانی هرساله برای حمایت از مصرف کنندگان به توزیع دفترچه با قیمتهای ارزان اقدام می کند .امااین اقلام توزیعی تمام نیاز دانش آموزان را در طول سال تامین نمی کند .علائه بر این کیفیت وظاهر خوبی ندارندوباعث روی آوردن به لوازم التحریر غیر یارانه می نمایند.

6- با توجه به توزیع بی رویه خودکار وروان نویس ودفترچه های جیبی درجلسات ادارای وهمین طور خرید بی رویه این ملزومات صرفا به خاطر زیبایی ومارکهای مخصوص  باعث می شود که با ازدحام لوازم التحریر وبدون استفاده در محیط مدرسه وادارات ومنزل باشیم اگر میانگین این رقم خودکار برای هرفرد 200تومان در نظر بگیریم مبلغی معادل4000000000 میلیارد تومان خواهد بود که با کمک این هزینه میتوان بستر علمی مناسبی در زمینه آموز ش وپرورش به وجود آورد .

7- لذا به تولید کنندگان توصیه می شود که لوازم التحریر را با مرغوبیت بهتر وشگردهای نوتولید نمایند. مثلا :پرگار را طوری طراحی نمایند که با اتمام مغز مداد با مغزهای آماده تعویض شود ، ماژیک های نقاشی نوع رنگ آنها طویل مدت باشد ، پاکن هایی که نوع تراشه آنها کم باشد که دیر تر به اتمام برسد وخودکارهایی که بعلت زیبایی ودوام استوانه آنها فقط یدکی یا مغز آنها تعویض شود.

8- طراحی روی لوازم التحریر به علت سلیقه جذاب وتزئینی که جوان پسند باشد با آموزش فرهنگ ایرانی اصیل وپیامهای عالی مکتب اسلام باشد، تا از ترویج فرهنگ بیگانه جلوگیری بعمل آید واگر این نمونه کارهای ظریف را اداره بازرگانی به نحومطلوب همراه با کتب درسی ودفترهای مورد نیاز دانش آموزان تا پایان  سال تحصیلی حمایت کند دیگر نیاز به تامین لوازم التحریر کشورهای بیگانه نخواهیم داشت واز یک فرهنگ بیگانه جلوگیری می شود .

9- به مولفین کتب توصیه می گردد همان گونه که برای تغذیه علمی دانش آموزان مطالب را تدوین وکتاب تولید می نمایند در کنار هر کتاب دفتر مخصوص با صفحات مربوط به همان در س واهداف مورد نظر طراحی گردد تا از اعمال سلیقه برخی دبیران وعدم آگاهی والدین برای تهیه دفتر متناسب با همان کتاب جلوگیری شود از ابتدای نهضت آموزش در ایران همیشه متوجه این قضیه شده ایم که برخی برای یک کتاب کم حجم یک دفتر 100برگ ویا برخی کتاب که نیاز به ممارست بیشتر می باشد دو دفتر انتخاب می گردد ونبود شماره صفحه دانش آموزان درصورت نیاز به برگه سریعا اوراق راجدا کرده و جهت کارهای دیگر مورد استفاده قرار می دهند ودرپایان سال برگه های باقیمانده سفید بدون استفاده می مانند . 

10- ادارات وبانکها وموسسات در جلسات ابتدایی اقدام به تهیه خودکار ودفترچه یا فولدر نمایند     ودر جلسات بعدی از برنامه های پر بار جهت بالا بردن کیفیت کار خود برنامه ریزی وسرمایه گذاری نمایند .

 

 

 

 

نتایج پژوهش :

از آنجا که تغییر الگوی مصرف حداقل به یک ماه زمان نیاز داریم ، آنگونه که زندگی ما صدمه نبیند به عبارتی بتوانیم در اداره دارائیهای خودمان موفق باشیم توصیه هایی برای تغییر رفتار مصرف ارائه می شود که در پایان ماه از نتایج آن بهره ببریم .

1-    در یک دفتر مخارج خود را بنویسید وسعی کنید نوشتن مخارج ضروری وغیر ضروری به یک گزارش روزانه تبدیل نشود .در انتهای دفتر خواسته هایتان رادر یک فهرست  بنویسید .به طور مثال: تصمیم دارید که یک کمد،لباس ورزشی ، یک تخته فرش ،یک پتوی مسافرتی بیمه ماشین ، یک جفت کفش برای فرزندتان  تهیه کنید .با اعضای خانواده مشورت کنید آنچه که اولویت اولیه را دارد فهرست بندی نموده می توانید از راههایی بیابید که با صرف هزینه کمتر به آنها دست یابید .با برنامه ریزی وکمی حوصله فهرستی از کارهایی که می توانید دراین برنامه انجام دهید تهیه کنید .

2-    به قبض تلفن خود نگاه کنید آیا می توانید از خدمات رایگان استفاده کنید ؟

3-استفاده از کتاب آشپزی یک برنامه سالم غذایی که با غذاهای متنوع، مصرف غذاهای گرانقیمت را کمتر کنید .

4- سعی کنید که همه کارها را در یک روز به حداقل برسانید در این صورت مجبور نخواهید بود که هزینه رفت وآمد را چندبار پرداخت کنید ودر مصرف وقت صرفه جویی کرده اید .

5- حراجهای فصلی مناسب ترین فرصت برای خرید می باشد .

6- سعی کنید با مراجعه به افرادبا تجربه مهارتهای تازه ای بیاموزید . ودر خانه به کار برید ، اعم از آرایشگری ،کوتاهی موی فرزندانتان ، دوختن لباس برای اعضای خانواده ، پخت غذاهای متنوع و....

7- در حیاط باغچه منزل خود باغچه ای ایجاد کنید وسبزی ومواد غذایی مورد نیاز خود را در آن بکا رید .

8- با دوستانتان همکاری داشته باشید اگر او موهای شمارا کوتاه کرد ،شما نیز برای اوکاری انجام دهید موقع بیرون رفتن از منزل، از فرزند او مراقبت کنید.

9- از تمام خلاقیت ها وتوانایی های خود استفاده کنید .

10-با توجه به اینکه موضوع اصلی ما بهینه سازی وسایل جانبی دانش آموزان در مدرسه می باشد دبیران حرفه وفن طرز تهیه یک کیف چرمی یا پارچه های فانتزی ویا دوخت مقنعه ورفو کردن (پس دوزی، زیبا دوزی ) لباسهای مدرسه که حین ورزش با گیر کردن به جایی پاره می شوند یا باز شدن بافت جوراب را آموزش دهند که بخاطر پارگی جزیی مجبور به تعویض اونیفرم یا جوراب نباشند .و یا تعمیر برخی وسایل برقی داخل منزل نیز آموزش داده شود .

11- دبیران هنر طراحی وساخت انواع دفترچه های فانتزی که مورد علاقه دانش آموزان می باشد را آموزش دهند تا از باقیمانده برگه های دفاتر سال قبل برای خود دفتر یا برگه دان تهیه کنند

12- دبیران هنرو نحوه درست مصرف نمودن ماژیک آبرنگ وگواش را آموزش داده تا از خشک شدن وبدون استفاده مانند برخی از آنها جلوگیری شود، بهتر می بود در مقطع پیش دبستانی این طرز تهیه انواع رنگها با رنگهای اصلی ، تهیه دفترچه ، نوع استفاده از لوازم التحریر جهت بهینه شدن بصورت ابتکاری آموزش داده شود.

13- دبیران ادبیات ابتکاراتی به خرج دهند تا دانش آموزان یادبگیرند که واژه های غلط ننویسیند.تا از پاک کن وغلط گیر که امروزه در مدارس رواج یافته به ندرت استفاده شود .

14- صدا وسیما از برنامه های جالب توسط هنر پیشگانی که محبوبیت خاصی در بین مخاطبین خود دارند جهت نحوه درست استفاده کردن از لوازم جانبی (لوازم التحریر )دانش آموزان نکات لازم بیان شود .

در تغییر رفتار صبر وحوصله وبرنامه ریزی دقیق را فراموش نکنید.

هر نوع هزینه ترویج فرهنگ درست مصرف واصلاح الگوی مصرف خودیک سرمایه گذاتری بزرگ عام المنفعه است که سود آن در آینده به همگان خواهد رسید.

منابع وماخذ:

ایروانی ، جواد.سال(1386) ، اخلاق اقتصادی از دیدگاه قرآن وحدیث.انتشارات نشر دایره، چاپ دوم، محل انتشار، تهران.

اصفهانی ، راغب.المفردات، ص 407.

حرکت به سوی اصلاح الگوی مصرف در آیات وروایات .انتشارات سازمان اوقاف وامورخیریه.

صدوق، شیخ محمد. من لایحضر الفقیه . ج 4 ، ص 13.

عیاشی ، محمد بن مسعود .تفسیر العیاشی ج 2، ص 12.

معین،محمد .فرهنگ نامه  معین .

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:40 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

وقتی فرزندان باهوش نمره کم می گیرند .

وقتي فرزندان باهوش نمره هاي كم مي گيرند .

 

امروزه در جامعه ما والدين نقش ويژه اي در آموزش فرزندان خود به عهده گرفته اند اين امر از يك سو به احساس مسئوليت ونگراني آنها نسبت به آينده ي عزيز انشان مربوط مي شود ، واز سوي ديگر ناشي از سهمي است كه نظام آموزشي كشور ومدارس به عهده ي آنها گذاشته اند.

به هر حال ، اغلب پدران ومادران در برابراين مسئوليت خطير از اطلاعات ودانش كافي خوردار نيستند و مشتاق اند كه بدانند چه بايد بكنند.

چرا كودك باهوش كه هميشه مورد تحسين اطرافيان بوده وذكاوت او در موارد زيادي براي همه افراد خانواده ثابت شده است ، با كسب نمرات كم يا متوسط اطرافيان را دچار تعارض وناراحتي مي كند؟

شايد اين سئوال بسيار مهم براي شما هم كه كودك يا كودكاني باهوش وتيز هوش را در دامان پرمهرخودپرورده ايد ، مطرح باشد.

سندرم كم آموزي در علم پزشكي به مجموعه اي از مشخصه ها وعلل مختلف گفته مي شود كه در ايجاد بروز يك اختلال نقش دارند ونمي توان به وضوح مشخص كرد كه كدام يك ازاين  مشخصه ها به صورت خاص يا به صورت تركيبي از آنها عامل ايجاد اين اختلال هستند.

براستي چرا ميليونها كودك كه هيچگونه ناتواني جدي در ياد گيري ندارند يا كودكان متوسط ، بالاي متوسط ويا حتي تيزهوشاني كه مهارتهاي هوشي ويژه اي دارند ، يابچه هايي كه به  امر تحصيل در خانه آنها فضايي متفاوت وبسيار مهم دارند نتوانسته اند به اندازه ظرفيتهاي خود عمل كرده وخود را نشان دهند؟

نكته براي والدين ومعلمان

اول سعي كنيد نوع كم آموزي را در كودكانتان تشخيص دهيد سپس به اطراف وبه الگوهاي مدرسه وخانه توجه كنيد ممكن است كم آموزي او در يكي از اين دو مكان .يا هردوي آنها شكل گرفته باشد.

بچه ها ممكن است با تقليد از والدين خود ، كم آموزي را بياموزند آنها ممكن است حتي در صورت برخورداري از والدين موفق با تقليد ، همانند سازي الگوها از ديگران ،كم آموزي را درخود رشد دهند . تقليد ناخود آگاه بين سنين 2تا 3 سالگي طي فرآيندي رواني كه در تطبيق يا همانند سازي ناميده مي شود آغاز مي گردد كودكان همواره از يك يا هردو والد خود تقليد مي كند گاهي نيز از پدر بزرگ ومادر بزرگها ، خواهران وبرادران بزرگتر خويش الگو برداري مي كنند . اگر قدم زدن كودك خود را در حاليكه كفش پدر يا مادر را پوشيده ووانمود مي كند يكي از آنهاست ، به ياد بياوريد در واقع فرايند همانند سازي را مشاهده كرده ايد.

نكته مهم براي والدين

اگر نگرش شما وهمسرتان ، در زندگي توام با علاقه وموفقيت بوده وارتباط زناشويي منصفانه ومحترمانه را الگو قرار دهيد ، الگوهاي موثر مطلوبي را براي فرزندان پسر ودختر تان فراهم كرده ايد به اين ترتيب ، احتمال موفقيت آموزشي وتربيتي مطلوب را در آنها افزايش خواهيد داد.

پدران ومادراني كه احساس خوبي نسبت به توانمند يهاي خويش دارند ، الگوهاي مثبتي براي كودكان خود هستند توضيح بيش از حد درباره وقايع زندگيتان را به عنوان فردي مشكل دار وناموفق هيچ سودي براي شما وفرزندانتان ندارد.

وقتي والدين ، معلمان ودانش آموزان با هم كاركنند ودر ارتباط باشند ، به طور موثري مي توانند سندرم كم آموزي را معكوس كنند.اگر والدين بخواهند عدم موفقيت كودكشان را عوض كنند نياز به حمايت معلمها دارند واگر معلمان خواستار تغيير وضع دانش آموزان خويش باشند به ارتباط با والدين آنها نيازمند ند.

عادات كودكان ناموفق باعث مي شود تا والدين ، معلمان ، همسالان خواهران وبرادران آنها دائما انتظار انجام كارهاي بي ارزش يا به راه انداختن جنگ ودعوا يا نق زدن از آنان را داشته باشند.

انتظارات فردي

اينكه كودك روش خود را تغيير دهد وتشخيص بزرگترهاي او در زمينه پيشرفت در رسيدن به سطوح متفاوت موفقيتي كه مناسب اوست اهميت زيادي دارد .بزرگترها بايد به بچه ها تفهيم كنند كه خواهان پيشرفت تدريجي آنها هستند وحركتهاي تند سريع را نمي خواهند .

انتظارات والدين ناگفته نماند كه ميزان بهره هوشي هرگز نبايد شاخصي براي كودك تلقي شود اگر كودك وضعيتي بهتر از پيش بيني هاي ياد شده دارد  فكر نكنيد كه بيش از اندازه موفق است.بلكه اين مسئله ممكن است به علت كامل نبودن تستهاي بهره هوشي باشد از كودك كم آموز خود دو نوع انتظار داشته باشيد.

كوتاه مدت وبلند مدت انتظارات كوتاه مدت بايد محافظه كارانه باشد وفقط بر نمرات فعلي تمركز اهداف بسيار بالا ، بسيار پايين براي والدين بسيار مشكل آفرين است والدين بايد درهر حالتي واقع گرا باشند.

انتظارات خواهران وبرادران

وقتي والدين وكودك در انتظارات متقابل نسبت به هم به توافق برسند بايد خواهران وبرادران را در جريان انتظارات تغيير يافته قرار داد .اين كار بايد به صورت خصوصي صورت گيرد . به آنها توصيه كنيد كه در ايجاد اين تغيير به كودك مورد نظر كمك كنند ونقش حامي را براي كودك ناموفق خانواده ايفا كنند روش موازي دريادگيري مي توان براي اصلاح شكل رقابت بين خواهران وبرادران از آن استفاده كرد.

انتظارات معلم

معلمان بيشتر ترجيح مي دهند به نمرات كودك كاري نداشته باشند وغالبا به گذشته او توجه كنند معلم براي حركت كودك به سمت موفقيت ، هم بايد با كودك به توافق برسد وهم با خود او .معلم مي تواند در كلاس درس نيز اهدافي را براي كودك مشخص كند اونيز همانند والدين نبايد نسبت به نمرات بد يا نمرات خوب كودك واكنشي افراطي نشان دهد.

اخطار به ملمان كه هميشه تاكيد مي كند كودك نه تلاش كرده نه خواهد كرد عاقبت دقيقا به همين انتظاري كه از كودك دارد مي رسد وگفته هايش ثابت مي شود، انتظارات منفي معلم روحيه كودك را خراب كرده در حاليكه انتظارات مثبت او مي تواند تغييرات مثبتي در او ايجاد كند.

انتظارات همسالان

تاثير انتظارات همسالان در ميزان موفقيت تحصيلي كودك در دوره دبستان در مقايسه با دوره راهنمايي تفاوتهاي آشكاري دارد در هر سني همسالان تاثير ي قطعي بر معكوس كردن سندرم كم آموزي دارند والدين نمي توانن فرزند خود را مجبور كنند كه گروه دوستانش را تغيير دهد، اما اگر از او بخواهند به چند گروه بپيوندد شايد راهكاربهتري را در پيش گرفته باشند فرستادن كودك از مدرسه دولتي به مدرسه اي غير انتفاعي يا برعكس يعني تغيير موفقيت مدرسه اي مي تواند منجر به تغيير در گروه همسالان ودر نتيجه منجر به تغيير جهت در ميزان موفقيت تحصيلي وي شد.

داستان ، تاريخ ، فيلمها وزندگينامه ها در آموزش قهرمان پروري وايجاد پشتكار در جوانان الگوهاي موثري خواهند بود جوان با ويژگيهاي كه دارد (فطرت سالم) با سرعت وبه راحتي به سمت خوبيها ، زيباييها  جذب شده وبه هريك از شخصيتهاي مثبت موجود در هرجايي گرايش پيدامي كند والدين مي توانند يا ايجاد معيارهاي كيفي ومعنوي براي فرزندانشان در انتخاب الگوهايي خوب به آنها كمك كنند.

بيان احساسات

همه ما مي دانيم كه با خبر بودن بچه ها از احساسات خود ودرك ناراحتي ، عصبانيت ونااميديها آنها كاري بسيار خوب وپسنديده است ، ولي به هيچ وجه خوب نيست كه افكاري را در سر بپرورانند بدون آنكه آنها را بيان كنند زيرا اين احساسات اغلب اغراق آميز مي شوند بهتر است به آنها بياموزيم هر چيز ي را آن قدر بيان كرد ويا درباره اش صحبت كنند كه ديگر به آن فكر نكنند ويا به اصطلاح تخليه شوند.

تكاليف ناتمام

اولين نشانه كم آموزي در كودك ناقص انجام دادن تكاليف ويا به موقع انجام ندادن آنهاست از آنجا كه او مي داند تكاليفش را درخانه يا كنار والدين خود راحت تر انجام مي دهد ، آنها را ناتمام مي گذارد بچه هاي دوره راهنمايي بايد براي آنها فرمهاي هفتگي تدارك ديد.

آرزو درخواست ، كار كردن وصبر

والديني كه در كودكي بسيار تلاش كرده اند واكنون نيز موفقند از اينكه نتوانند خواسته هاي فرزندانشان را برآورده كنند ويا آنها را از تجربياتي محروم كنند كه خودشان در كودكي محروم بوده اند، همواره نگران ودلواپس اند .وقتي بچه اي به آساني به خواسته هايش مي رسد و ديگر توان يادگيري ودرس خواندن را در خود نمي بيند وبي انگيزه مي شود ، زيرا ياد گرفته است كه فقط آرزو كند وبخواهد نه اينكه تلاش كند وصبور باشد او مي خواهد بدون تلاش موفق شود وبدون تلاش  مسئوليتهايش را فوري به پايان برساند مي خواهد دستي معجزه گر اورا باهوش با استعداد وخلاق كند . مي خواهد زود ياد بگيرد ونمره هاي خوب بگيرد . در نتيجه رضايت وخوشحالي پس از هر تلاش را حس نمي كند به آنها بياموزدتلاش وصبر كنند براي هر چيز كه مي خواهيد تهيه كنيد به آنها صبر وتلاش بياموزيد با

برنامه ريزي ،كار و پس انداز مي توانيد اين مفهوم را به آنها ياد دهيد . لطفا كار كردن وصبر كردن را از آنها سرقت نكنيد.

 

 

معصومه محمدي

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وقتي فرزندان باهوش نمره هاي كم مي گيرند .

 

امروزه در جامعه ما والدين نقش ويژه اي در آموزش فرزندان خود به عهده گرفته اند اين امر از يك سو به احساس مسئوليت ونگراني آنها نسبت به آينده ي عزيز انشان مربوط مي شود ، واز سوي ديگر ناشي از سهمي است كه نظام آموزشي كشور ومدارس به عهده ي آنها گذاشته اند.

به هر حال ، اغلب پدران ومادران در برابراين مسئوليت خطير از اطلاعات ودانش كافي خوردار نيستند و مشتاق اند كه بدانند چه بايد بكنند.

چرا كودك باهوش كه هميشه مورد تحسين اطرافيان بوده وذكاوت او در موارد زيادي براي همه افراد خانواده ثابت شده است ، با كسب نمرات كم يا متوسط اطرافيان را دچار تعارض وناراحتي مي كند؟

شايد اين سئوال بسيار مهم براي شما هم كه كودك يا كودكاني باهوش وتيز هوش را در دامان پرمهرخودپرورده ايد ، مطرح باشد.

سندرم كم آموزي در علم پزشكي به مجموعه اي از مشخصه ها وعلل مختلف گفته مي شود كه در ايجاد بروز يك اختلال نقش دارند ونمي توان به وضوح مشخص كرد كه كدام يك ازاين  مشخصه ها به صورت خاص يا به صورت تركيبي از آنها عامل ايجاد اين اختلال هستند.

براستي چرا ميليونها كودك كه هيچگونه ناتواني جدي در ياد گيري ندارند يا كودكان متوسط ، بالاي متوسط ويا حتي تيزهوشاني كه مهارتهاي هوشي ويژه اي دارند ، يابچه هايي كه به  امر تحصيل در خانه آنها فضايي متفاوت وبسيار مهم دارند نتوانسته اند به اندازه ظرفيتهاي خود عمل كرده وخود را نشان دهند؟

نكته براي والدين ومعلمان

اول سعي كنيد نوع كم آموزي را در كودكانتان تشخيص دهيد سپس به اطراف وبه الگوهاي مدرسه وخانه توجه كنيد ممكن است كم آموزي او در يكي از اين دو مكان .يا هردوي آنها شكل گرفته باشد.

بچه ها ممكن است با تقليد از والدين خود ، كم آموزي را بياموزند آنها ممكن است حتي در صورت برخورداري از والدين موفق با تقليد ، همانند سازي الگوها از ديگران ،كم آموزي را درخود رشد دهند . تقليد ناخود آگاه بين سنين 2تا 3 سالگي طي فرآيندي رواني كه در تطبيق يا همانند سازي ناميده مي شود آغاز مي گردد كودكان همواره از يك يا هردو والد خود تقليد مي كند گاهي نيز از پدر بزرگ ومادر بزرگها ، خواهران وبرادران بزرگتر خويش الگو برداري مي كنند . اگر قدم زدن كودك خود را در حاليكه كفش پدر يا مادر را پوشيده ووانمود مي كند يكي از آنهاست ، به ياد بياوريد در واقع فرايند همانند سازي را مشاهده كرده ايد.

نكته مهم براي والدين

اگر نگرش شما وهمسرتان ، در زندگي توام با علاقه وموفقيت بوده وارتباط زناشويي منصفانه ومحترمانه را الگو قرار دهيد ، الگوهاي موثر مطلوبي را براي فرزندان پسر ودختر تان فراهم كرده ايد به اين ترتيب ، احتمال موفقيت آموزشي وتربيتي مطلوب را در آنها افزايش خواهيد داد.

پدران ومادراني كه احساس خوبي نسبت به توانمند يهاي خويش دارند ، الگوهاي مثبتي براي كودكان خود هستند توضيح بيش از حد درباره وقايع زندگيتان را به عنوان فردي مشكل دار وناموفق هيچ سودي براي شما وفرزندانتان ندارد.

وقتي والدين ، معلمان ودانش آموزان با هم كاركنند ودر ارتباط باشند ، به طور موثري مي توانند سندرم كم آموزي را معكوس كنند.اگر والدين بخواهند عدم موفقيت كودكشان را عوض كنند نياز به حمايت معلمها دارند واگر معلمان خواستار تغيير وضع دانش آموزان خويش باشند به ارتباط با والدين آنها نيازمند ند.

عادات كودكان ناموفق باعث مي شود تا والدين ، معلمان ، همسالان خواهران وبرادران آنها دائما انتظار انجام كارهاي بي ارزش يا به راه انداختن جنگ ودعوا يا نق زدن از آنان را داشته باشند.

انتظارات فردي

اينكه كودك روش خود را تغيير دهد وتشخيص بزرگترهاي او در زمينه پيشرفت در رسيدن به سطوح متفاوت موفقيتي كه مناسب اوست اهميت زيادي دارد .بزرگترها بايد به بچه ها تفهيم كنند كه خواهان پيشرفت تدريجي آنها هستند وحركتهاي تند سريع را نمي خواهند .

انتظارات والدين ناگفته نماند كه ميزان بهره هوشي هرگز نبايد شاخصي براي كودك تلقي شود اگر كودك وضعيتي بهتر از پيش بيني هاي ياد شده دارد  فكر نكنيد كه بيش از اندازه موفق است.بلكه اين مسئله ممكن است به علت كامل نبودن تستهاي بهره هوشي باشد از كودك كم آموز خود دو نوع انتظار داشته باشيد.

كوتاه مدت وبلند مدت انتظارات كوتاه مدت بايد محافظه كارانه باشد وفقط بر نمرات فعلي تمركز اهداف بسيار بالا ، بسيار پايين براي والدين بسيار مشكل آفرين است والدين بايد درهر حالتي واقع گرا باشند.

انتظارات خواهران وبرادران

وقتي والدين وكودك در انتظارات متقابل نسبت به هم به توافق برسند بايد خواهران وبرادران را در جريان انتظارات تغيير يافته قرار داد .اين كار بايد به صورت خصوصي صورت گيرد . به آنها توصيه كنيد كه در ايجاد اين تغيير به كودك مورد نظر كمك كنند ونقش حامي را براي كودك ناموفق خانواده ايفا كنند روش موازي دريادگيري مي توان براي اصلاح شكل رقابت بين خواهران وبرادران از آن استفاده كرد.

انتظارات معلم

معلمان بيشتر ترجيح مي دهند به نمرات كودك كاري نداشته باشند وغالبا به گذشته او توجه كنند معلم براي حركت كودك به سمت موفقيت ، هم بايد با كودك به توافق برسد وهم با خود او .معلم مي تواند در كلاس درس نيز اهدافي را براي كودك مشخص كند اونيز همانند والدين نبايد نسبت به نمرات بد يا نمرات خوب كودك واكنشي افراطي نشان دهد.

اخطار به ملمان كه هميشه تاكيد مي كند كودك نه تلاش كرده نه خواهد كرد عاقبت دقيقا به همين انتظاري كه از كودك دارد مي رسد وگفته هايش ثابت مي شود، انتظارات منفي معلم روحيه كودك را خراب كرده در حاليكه انتظارات مثبت او مي تواند تغييرات مثبتي در او ايجاد كند.

انتظارات همسالان

تاثير انتظارات همسالان در ميزان موفقيت تحصيلي كودك در دوره دبستان در مقايسه با دوره راهنمايي تفاوتهاي آشكاري دارد در هر سني همسالان تاثير ي قطعي بر معكوس كردن سندرم كم آموزي دارند والدين نمي توانن فرزند خود را مجبور كنند كه گروه دوستانش را تغيير دهد، اما اگر از او بخواهند به چند گروه بپيوندد شايد راهكاربهتري را در پيش گرفته باشند فرستادن كودك از مدرسه دولتي به مدرسه اي غير انتفاعي يا برعكس يعني تغيير موفقيت مدرسه اي مي تواند منجر به تغيير در گروه همسالان ودر نتيجه منجر به تغيير جهت در ميزان موفقيت تحصيلي وي شد.

داستان ، تاريخ ، فيلمها وزندگينامه ها در آموزش قهرمان پروري وايجاد پشتكار در جوانان الگوهاي موثري خواهند بود جوان با ويژگيهاي كه دارد (فطرت سالم) با سرعت وبه راحتي به سمت خوبيها ، زيباييها  جذب شده وبه هريك از شخصيتهاي مثبت موجود در هرجايي گرايش پيدامي كند والدين مي توانند يا ايجاد معيارهاي كيفي ومعنوي براي فرزندانشان در انتخاب الگوهايي خوب به آنها كمك كنند.

بيان احساسات

همه ما مي دانيم كه با خبر بودن بچه ها از احساسات خود ودرك ناراحتي ، عصبانيت ونااميديها آنها كاري بسيار خوب وپسنديده است ، ولي به هيچ وجه خوب نيست كه افكاري را در سر بپرورانند بدون آنكه آنها را بيان كنند زيرا اين احساسات اغلب اغراق آميز مي شوند بهتر است به آنها بياموزيم هر چيز ي را آن قدر بيان كرد ويا درباره اش صحبت كنند كه ديگر به آن فكر نكنند ويا به اصطلاح تخليه شوند.

تكاليف ناتمام

اولين نشانه كم آموزي در كودك ناقص انجام دادن تكاليف ويا به موقع انجام ندادن آنهاست از آنجا كه او مي داند تكاليفش را درخانه يا كنار والدين خود راحت تر انجام مي دهد ، آنها را ناتمام مي گذارد بچه هاي دوره راهنمايي بايد براي آنها فرمهاي هفتگي تدارك ديد.

آرزو درخواست ، كار كردن وصبر

والديني كه در كودكي بسيار تلاش كرده اند واكنون نيز موفقند از اينكه نتوانند خواسته هاي فرزندانشان را برآورده كنند ويا آنها را از تجربياتي محروم كنند كه خودشان در كودكي محروم بوده اند، همواره نگران ودلواپس اند .وقتي بچه اي به آساني به خواسته هايش مي رسد و ديگر توان يادگيري ودرس خواندن را در خود نمي بيند وبي انگيزه مي شود ، زيرا ياد گرفته است كه فقط آرزو كند وبخواهد نه اينكه تلاش كند وصبور باشد او مي خواهد بدون تلاش موفق شود وبدون تلاش  مسئوليتهايش را فوري به پايان برساند مي خواهد دستي معجزه گر اورا باهوش با استعداد وخلاق كند . مي خواهد زود ياد بگيرد ونمره هاي خوب بگيرد . در نتيجه رضايت وخوشحالي پس از هر تلاش را حس نمي كند به آنها بياموزدتلاش وصبر كنند براي هر چيز كه مي خواهيد تهيه كنيد به آنها صبر وتلاش بياموزيد با

برنامه ريزي ،كار و پس انداز مي توانيد اين مفهوم را به آنها ياد دهيد . لطفا كار كردن وصبر كردن را از آنها سرقت نكنيد.

 

 

معصومه محمدي

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:35 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

سیری در کتاب دوم راهنمایی

می گویند املای ننوشته ، غلط ندارد . بدون شک هر کدام از همکاران به یک یا چند موضوع تسلط دارند ؛ بنابراین شایسته است به پیروی از حدیث شریف « زکات علم ، نشر آن است » در باب موضوع مورد علاقه بنویسند ؛ سپس دیگران  نقد و شرح بر آن بنویسند تا آنچه در کلاس گفته می شود کاملاً صحیح و علمی باشد .

1- دیار ؛ ص 3 ؛ diyar ، ( در اصل ، دِوار ، از دور ) ؛ جمع دار ؛ سرزمین ، کشور ، موطن ، در قدیم ، به معنی خانه ها  2- دَیّار : هر موجود زنده به ویژه انسان ، کس ، ساکن خانه

2- الهی ، ص 3 ، از « الاه » در عربی به صورت « اله » ؛ در فارسی به صورت الاهی هم می نویسند به معنی « خدایی » ؛ « خداوندی » 2- خداشناس ؛ تکیه اصلی در تلفظ این کلمه بر روی هجای سوم است . در مورد کلمه « الله » توضیحات گوناگونی داده اند و اختلاف نظرهایی وجود دارد ، یکی از بهترین نظر ها این است که کلمه ی الله در اصل « اله » بوده است که به معنی خداوند باشد ( اعم از حقیقی یا غیر حقیقی ) ، بعدها اعراب وقتی می خواسته اند در باره ی آفریدگار جهان صحبت کنند می گفتند « اَلاله » یعنی آن خدا ، افزودن « ال » بر سر کلمه اله برای اشاره ذهنی بوده ، یعنی همان خدا که می دانی ، کم کم کلمه ی الاله مخصوص آفریدگار جهان گردید و با مرور زمان همزه ی اله که در الاله در میان دو « لام » قرار گرفته بود به جهت تخفیف حذف شد و کله ی الله به صورت یک کلمه ی جدید در آمد و اسم خاص آفریدگار شد . ( زبان قرآن ، علیرضا صدرالدینی )

3- هویّت : hoviyyat ؛ از هُوَ + یّت ( تکواژ مصدر جعلی ) ، چگونگی ، چیستی

4- ص 8 ، تمرین 4 ، عوامل جمع عامل و عامله است . جمع هایی که بر وزن « فواعل » هستند مفرد آنها بر وزن « فاعله » است مثل ضوابط ( ضابطه ) ؛ روابط ( رابطه ) ؛ در فارسی بهتر است همان « عامل » بگوییم . عوامل چندین معنی دارد از جمله : 1- کارگزاران 2- منابع و مواد اولیه تولید 3- در قدیم و در کشاورزی به معنی « گاو » که با آن شخم می زنند . 4- ابزار و وسایل که از فلز و جز آن ساخته می شود .

5- ص9 ، شه مردان ؛ بیت اول ، مصراع دوم : عشق را سرمایه ی ایمان علی است : اگر « را » به معنی« به » باشد معنی مصراع این است : عشق به علی ، سرمایه ی ایمان است ( سرمایه ی ایمان ، عشق به علی است .) معانی دیگر : سرمایه ی عشق ایمان به خدا ، علی است 2- سرمایه ی ایمان برای عشق ورزی به خدا ، علی ( ع ) است 3- سرمایه ی عشقِ ایمان از علی ( ع ) است .

بیت دوم ، وَلا  : دوستی ، محبت ؛ وِلا که مصدر دیگر موالات است به معنی پیاپی آوردن چیزی و ترتیب است . همچنین به معنی دوستی و پیوستگی . تلفظ وَلا ، ارجح است .

بیت 3 ، مُبین : روشنگر // آیین پذیر بودن کائنات ؛ یعنی هستی و موجودات جهان پذیرنده ی راه و روش خاندان بزرگوار پیامبر ( ص ) می باشند . به عبارت دیگر : تمام موجودات از خانواده ی او رسم و آیین دینداری و زندگی را می پذیرند .

بیت 4- من در فروتنی ، تیرگی ، بی ارزشی و... ( وجه شبه ) مانند خاک هستم و به علت محبت و دوستی ( مِهر ) او ( حضرت علی ( ع ) ) همچون آیینه ، صاف ، شفاف ، زلال و بی غَلّ و غَش ( وجه شبه ) هستم / می توان دیدن ، نوا در سینه ام : مهر و عشق علی ( ع ) را می توان به وضوح در سینه ام دید ( در رفتار و کردارم این علاقه و دلبستگی متجلی می شود )

بیت 5 ، اسمای علی ( ع ) ؛ اسما ،  جمع اسم از ریشه ی « سُمُو: بلندی » یا « وَسم : داغ نهادن ، نشان » است . بعضی از نامها و القاب علی ( ع ) : ابوتراب ؛ اسد الله ، فاتح خیبر ، حیدر ؛ صفدر ، یعسوب الدین ( یعسوب به معنی پادشاه زنبور های عسل و به مجاز : سرور ، بزرگ قوم )

بیت 6 ؛ ذات : هستی ، وجود ؛ خود ، اصل و حقیقت شی ء ؛ تلمیح به حدیث پیامبر « انا مدینه العلم و علی بابها » ؛ حجاز و چین و روم : به مجاز ( جزء و کل ) کلّ جهان

بیت 7- مولوی گوید : عشق از اول سرکش و خونی بود / تا گریزد هر که بیرونی بود ؛ خلیل به معنی دوست است . از حضرت ابراهیم پرسیدند به چه سبب خداوند تو را به دوستی گرفت ؟ فرمود : به سه علت : 1- فرمان خدا را بر دستور دیگران ترجیح دادم 2- بر چیزی که خدا کفایت کرده بود ( مانند روزی ) همت نگماشتم 3- هرگز بدون مهمان غذا نخوردم ( کشکول منتظری یزدی ، جلد 2 ، ص 436 ) ( این شعر( شه مردان) از کتاب « اسرار خودی » اقبال انتخاب شده است ).

6- ص 24 ، فصل دوم ، گهر بی هنر زار و خواراست و سست / به فرهنگ باشد روان تندرست ؛ گهر ( = گوهر ) در اینجا به معنی « اصل و نسب » و« نژاد » است . / هنر : در اینجا به معنی : استعداد ؛ شایستگی ، لیاقت ، فضیلت // فرهنگ : به معنی علم و معرفت ؛ عقل و خرد ؛ در شعر سعدی هم در ص 26 به همین معناست .

7- ص 25 ؛ ( درس خردمندی ) ؛ سه بیت ، تلمیح است به آیه ی شریفه پنج از سوره ی جمعه « مثل الذین ... » داستان کسانی که عمل به تورات بر آنان تکلیف شد ، سپس آن را چنانکه باید و شاید رعایت نکردند ، همانند چارپایی بر او کتابی چند است . / در بیت سوم ، تهی مغز : مجازاً به معنی نادان و بی خرد / دفتر به معنی کتاب است . در همین صفحه « مُلک » به معنی سرزمین و کشور است .

8- ص 26 ، دریای خرد ، با توجه به موضوع ، قالب آن ، « قصیده » است .

9- ص 27 ، تمرین 2 ، خرد در وسعت و ارزشمندی همچون دریاست .

10- ص 29 ؛ تمرین 2 ، واژگان غیر ساده ی درس ؛ کلمات غیر ساده شامل : مشتق ، مرکّب و مشتق – مرکب است . توجه داشته باشید وندهای تصریفی هم چون یای نکره و وحدت ، علایم جمع فارسی و عربی و پسوند تفضیلی و عالی ( تر و ترین ) کلمه را مشتق نمی کنند و هم چنین کلماتی مثل « بیهوده » و « فرهنگ » امروزه ساده هستند . به برخی از غیر ساده ها اشاره می کنیم : مشتق : خردمندی ( یای حاصل مصدری ) ؛ نادان ؛ دانشمند ؛ پروردن ؛ خوردن ( مصادر ، مشتق اند ) پرهیزگار ؛ توانایی ؛ ناتوانی ؛ خموشی ؛ ناگفته ؛ خداوند ؛ دانشوری ؛ دانش ؛ پهناور ( توجه داشته باشید که پهناور از پهن ( صفت ) + ا + ور ، است ، اما کلماتی مثل دلاور ( دل + آور ) و جنگاور ( جنگ + آور ) مرکب هستند . / مرکّب : چارپا ، تهی مغز ( صفت ) / مشتق – مرکب : بدگوهری ؛ تن پروری

11-  ص 39 ( فروغ دانایی ) ، بیت اول ، کتاب به دوستی تشبیه شده است که در خلوت با انسان هم صحبت می شود . در مصراع دوم ، کتاب در روشنگری همچون فروغ صبح دانایی است .

بیت دو ، کتاب همچون استاد بی مزد و منتی است که اطلاعات را در اختیار کتابخوان قرار می دهد . کتاب مثل انسانی است که خواسته ها و نیازهای تو را بر طرف می کند .

بیت 3؛ کتاب از نظر پر ورق بودن به غنچه تشبیه شده است و قیمت هر ورق از کتاب به اندازه ی یک سینی پر از مروارید است .

بیت 4 ، لطایف ( = لطائف ) جمع لطیفه ؛ نکته های دقیق و ظریف ؛ دقایق ؛ سخنان نرم و دلپذیر // لب گشودن ( مجاز ) حرف زدن // گوهر معنی : معنی در با ارزش بودن همچون گوهر است .

بیت 6 ، گهی از رفتگان ، تاریخ خواند // اخبارت رساند : به تو اخبار رساند ( ضمیر، نقش متممی دارد )

بیت آخر : مقاصد جمع مقصد و مقصود ( فرهنگ معین ) / مقصد اصلی می تواند معرفت و شناخت خدا ؛ تربیت روح و پرورش اخلاق و افزایش آگاهی ، انسان شدن ؛ هدف آفرینش و... باشد .

12- ص 43 ؛ تمرین دو ؛ الف – دانش اندر دل چراغ روشن است     وز همه بد بر تن تو جوشن است ( وجه شبه ، محافظت ) ب- دندان همچون صدف سفید است / حجاب چون صدف از زن محافظت می کند ج- علم چون چراغ روشنایی می دهد .

13- ص56 ، تمرین 5 ؛ توصیف ادبی ، در آسمان جشنی بر پا شده است و ستارگان به هم چشمک می زنند / کهکشان ما شامل ستارگانی است که چون نگینی می درخشد و سیاراتی که چون پروانه به دور شمع به دور آنها می چرخند .

14- ص 57 ، ( نگارنده زیبا ) نگارنده در این جا به معنی : نقاش ؛ صورتگر و آفریننده است . 

بیت اول : بینی  : می بینی/ رقم : نوع ، شکل ، گونه / شِگِرف/ شِگَرف : عجیب ، خوب ، زیبا // دل آرا : ( = دلارا [ی ] ) صفت فاعلی مرکب مرخم ؛ محبوب ، موجب آرامش و شادی دیگران / صفحه ی هستی : هستی در گستردگی به صفحه تشبیه شده است / تعالی ( la ) ، ( شبه جمله است ) بلند مرتبه است ، برتر است . فقط در باره ی خداوند و صفت گونه به کار می رود .

بیت دو ، ملک العرش malekol arsh صاحب عرش و به مجاز خداوند / انباز : ( فارسی ) شریک ، همکار // نه نیاز است : هم مضمون و تلمیح به : الله الصّمد است // و نه همتا : تلمیح و هم مضمون با آیه ی آخر سوره ی اخلاص : و لم یکن لّه ، کفو اً احد

بیت 3- ، منزّه : پاک ، پاکیزه ، اسم مفعول از مصدر « تنزیه » tanzih پاک و بی آلایش کردن / مبرّا : پاک شده ؛ اسم مفعول از تبرئه

بیت 4- کارگاه : محل کار و زندگی دنیوی ؛ پسوند مکان / بارگاه : از بار به معنی اجازه ی ورود به حضور پادشاهان و بزرگان ؛ دربار جایی که پادشاهان و بزرگان در آن بار می دادند و مردم را به حضور می پذیرفتند

بیت 5- نی نی nini / ney ney هر دو تلفظ درست است . قید و به معنی « نه ، نه » است . این بیت تلمیح و اشاره دارد به حدیث « الله جمیل و یحبّ الجمال » و « فتبارک الله احسن الخالقین »

15- ص 60 ، کار گروهی ؛ شماره ی 1 ؛ واژه های عربی در دو شعر عبارتند از : رقم ؛ صفحه ؛ تعالی ؛ ملک العرش ؛ نوع ؛ نقش ، منزّه ؛ ماهر ؛ فصل ؛ عقل ؛ حیران ؛ تماثیل ، تصاویر ؛ برق ، شوق ، هجر ، تقلید  و غیر ( نغز ، فارسی است و « قا ه قاه » از قهقهه ی عربی است .)

16- ص 61 ، تمرین 3 ، معادل کلمات ، الف- اس ام اس ( s m s  ) از اول کلمات short message servise ؛ پیامک ب- کوپن : کالا برگ ، فرانسوی coupon در فارسی کوپِن هم می گویند ج- ایمیل electronic  – mail  : رایانامه ( قبلاً پیام نگار / پست الکترونیکی ؛ ) د- فاکس : fax نمابر ؛ ( قبلاً دور نگار ، دور نویس / پست تصویری ) ه – سایت :  انگلیسیsite پایگاه ؛  چند معنی دارد : 1- ( ساختمان ) کارگاه ساختمانی و محل احداث کارخانه 2- ( کامپیوتر ) مرکزی مجازی در اینترنت با نشانه ی خاص برای موضوعی خاص ( پایگاه ) 3- ( نظامی ) محل نصب رادار یا سکوهای پرتاب موشک

تمرین 5 – معادل اسامی و صفات ؛ رحمان : بخشنده ، وهّاب // ناصر : مُعین ؛ یاریگر، با توجه به بیت :دستگیر ) /خطا بخش : غفور ؛ ستار العیوب // پوزش پذیر : توّاب

17- ص 68 ؛ تمرین دو ، خالص : ناب ، زبده ( متضاد آن : ناخالص ، ناسَره ) / لذّت : خوشی ( متضاد آن  « درد » // تمرین 3 ؛ سه بیت حافظ : نقد صوفی نه همه صافی بی غش باشد / ای بسا خرقه که مستوجب آتش باشد / صوفی ما که ز وِرد سحری مست شدی / شامگاهش نگران باش که سرخوش باشد / خوش بود گر محک تجربه آید به میان / تا سیه روی شود هر که درو غش باشد  ( غَش : تزویر ، دورنگی ، تقلب )

توضیح : خُرد و خورد  ( ص 68 ) بنویسیم : خرد سال ، خرد کردن ، خرد شدن ، سبزی خردکنی ، پول خرد ، خرده فروشی ، خرده گیری ، خرده بینی ، خرده مالک ، خرد بورژوا ، خرد و ریز ، خرد و خمیر ، خرد و خسته ، خرد و خاکشیر ( = خاکشی ) ، خرده کاری ، خرده حساب ، ، ، خرد خرد ، خرد و کلان ،  // بنویسیم : خورد و خوراک ، خورد و خواب ، سالخورد ، سالخورده ، خورده برده

18- ص 92 ، تمرین دو ، دو نمونه الف- آخر ای بنده های خدا چشم و گوشتان را باز کنید از شما حرکت از خدا برکت . اگر به همین بخور و نمیر بسازید کلاهتان پس معرکه می ماند .ب- آدم غرب زده هُرهری مذهب است ، نان به نرخ روز خور است خودش باشد و خرش از پل بگذرد ؛ دیگر بود و نبود پل هیچ است .

19- ص 93 ( آزادگی ) بیت اول : خارکش پیری : ترکیب وصفی مقلوب ؛ پشته ی خار ، صحیح است ./ بیت دو ، مصراع دوم : دانه ی شکر : اضافه ی تشبیهی ، در هر قدم ، خداوند را شکر می کرد .// بیت 5 ؛ درِ دولت : اضافه ی استعاری ، دولت به چیزی مانند کاخ تشبیه شده ؛ سپس یکی از لوازم آن ( در ) آمده است .خوش بختی و سعادت را در مقابل چشمان من قرار دادی / تاج عزت : مرا سرافراز و گرامی فرمودی ؛ عزت به تاج تشبیه شده است ؛ ارجمندی و بزرگی را همانند تاج بر سر من نهادی

بیت 6 ، گوهر شکر : شکر به گوهر تشبیه شده است ، من از عهده ی سپاسگزاری بخشش های تو بر نمی آیم

بیت 7- پندار : تکبر ، غرور ؛ در حالی که اسب غرور را می راند به پیر نزدیک شد ؛ پندار به رخش تشبیه شده است ؛ پندار جوان مانند رخش تند و سریع به حرکت در آمد .

بیت 10- عمر در خارکشی باخته ای : زندگی را تلف کرده و بیهوده گذرانده ای // بیت آخر : افتادگی : کمبود ، فقر و نداری

20- ص 95 ، تمرین 1 ، کنار ؛ در گذشته به معنی آغوش و بغل بوده است .

21- ص 114- سؤال دو ، بزودی از وضع موجود نجات پیدا می کنید / خاکدان در شعر حافظ ، استعاره از « جهان » است .

22- ، ص 166 ، تمرین دو ، ای هد هد نسیم بهاری ، ای پیک مشتاقان تو را به شهر سبا دیار معشوق گسیل می دارم، ببین که به چه راهی دور شاهان اشکانی و ساسانی مرکز جمع آوری سپاه گردید و به همین جهت نام سپاهان به آن داده شده تا این که در سال 23 هجری این شهر به دست ابو موسی اشعری فتح و سپاهان به اصفهان تبدیل گردید ( دائره المعارف دانش و هنر )

در درس 17 ، فره مندfarre (a ) mand به معنی شکوهمند ؛ تلفظ اصل آن به صورت فوق است و در شعر « ر » به صورت ساکن آمده است / در کاووس کی ، key به معنی پادشاه و شاهنشاه است / آذرآبادگان : آذر به معنی آتش است . آتشکده نام قدیم آذربایجان ؛ زیرا در آنجا آتشکده بسیار تو را می فرستم ( صبا و سبا جناس لفظ , و تلمیحی به داستان سلیمان و بلقیس ) 2- دریغ است که پرنده ای سبک بال مانند تو در سرای خاکی اندوه ( جهان ) که کلبه ی عاشق است ، اسیر بماند ، تو را از این جا به منزلگاه محبوب که آستان وفاست روانه می سازم .

23- ص 129 ، تمرین 3 ، اصفهان ، پروفسور هرتسفلد می گوید : نام اصفهان در ابتدا « انزان » بوده و سپس به گابیان یا گی تبدیل شده و از دوره ی هخامنشیان به بعد « گی » به « جی » مبدل گشته و هنگام حمله ی اعراب این شهر « جی » نامیده شده است .[ جی به معنی پاک است ] . یاقوت حموی اصفهان را شهر سواران نامیده و حمزه اصفهانی کلمه ی اصفهان یا اسپاهان را مشتق از سپاه می دانست . ( جغرافیای استان اصفهان )

2- اصفهان پایتخت پادشاهان هخامنشی بوده و در دوران پادشاهی بوده است .

24- ص 138 ، تمرین دو ، مفرد نواقص : ناقصه ( یا ناقص و نقیصه ) ، بر طبق قاعده ، جمع هایی که بر وزن « فواعل » هستند مفرد آنها بر وزن « فاعله » است ، مثل عوارض ( عارضه ) ؛ نوابغ ( نابغه ) ؛ در معنی و به ظاهر ، مفرد ِ « نقص » است .

25- ، ص 145 ، برای چیدن زیتون مهیا شوید ! ؛ ( زیتون ، نماد سرزمین فلسطین ؛ همچنین نماد صلح است .) آینده ای پر ثمر و درخشان در راه است .

اشکالاتی از فارسی دوم

1- ص 93 ؛ بیت اول ، پشته ای خار ؛ پشته ی خار ، درست است .

2- ص 162 ، واژه ی فراق : هجران ، صحیح است

3- ص 167 ، باکری ، مهدی ، در عملیات « بدر » به شهادت رسید . در ص 175 ، درست آمده است . برادرش حمید باکری ، در عملیات خیبر به شهادت رسید .

4- ص 168 ، حبله رودی ( محمد ) ؛ با املای « هبله رودی » هم درست است . از نویسندگان قرن یازدهم است

کلمات دو یا چند املایی

 1- الهی / الاهی ، ص 3                             2- دست آورد / دستاورد

3- هجده / هیجده / هژده / هیژده ، ص 33 ، صورت اول ارجح و اصح است .

4- ص 88 ، چرتکه / چتکه                          5-  اسطرلاب / اصطرلاب ، ص 88

6- فنآوری / فناوری / فن آوری fan (n) avari ، ص 88

6- ره آورد / رهاورد ص 89                         7- استانبول / اسلامبول ، ص 113

8- پیش آمد / پیشامد ، ص 134                    9- دل آویز / دلاویز // دل آرا / دلارا

نوشتن « رئیس » به صورت « رییس » درست نیست . کلمات « اتاق » و « تالار » را به صورت « اطاق » و « طالار » هم می نویسند ؛ اما با « ط » پیشنهاد نمی شود .

منابع

1-    فرهنگ بزرگ سخن ، هشت جلدی ، دکتر حسن انوری

2- غلط ننویسیم ، دکتر نجفی      3- کتاب کار و خود آزمون هدفدار فارسی ، علیرضا چنگیزی / فتح اله فروغی

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:29 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

خانواده چه نقشی در کاهش اضطراب دارد

1- به فرزندان یاد آوری کنیم همواره به خدا توکل و هر کاری را با نام او شروع کند زیرا یاد خدا آرامش دهنده ی دلهای مضطر ب است.

2-بر توانایی های فرزندمان تاکید کنیم  تا اعتماد به نفس او تقویت شود .

3-انتظارات خود را با توانایی های فرزندمان هماهگ کنیم و از او توقع بیش از حد نداشته باشیم.

4-تلاشهای فرزندمان برای کسب موفقیتها ی هر چند کوچک قدر بدانیم و او را تشویق کنیم .

5-عملکرد فرزندمان را با خودش مقایسه کنیم در صورت پیشرفت او را تشویق کنیم و در غیر این صورت در صدد علت یابی و رفع آن باشیم .

6-امتحان جزیی از فرایند آموزش است . آن را عملکرد طبیعی و معمولی آموزش بدانیم و از حساسیت بی مورد نسبت به آن بپرهیزیم.

7-شرایط فیزیکی و عاطفی مناسبی را در ایام امتحانات برای فرزندانمان فراهم کنیم .

8-از ابتدای سال تحصیلی فرزندمان را با نحوه ی برنامه ریزی درسی روش صحیح مطالعه و مرور درسها  آشنا نماییم تا هنگام امتحا ن  از انباشته شدن مطالب درسی و  اضطراب امتحان بکاهیم.

9-به فرزندمان اطمینان خاطر بدهیم که درکنار او خواهیم بود و اگر مشکلی داشت او را یاری خواهیم کرد از بکار بردن عبارتی مانند:به من ربطی ندارد.مشکل خودت است.از نوع درس خواندن تو خسته شده ام و........ خوداری کنید.

10-به فرزندمان یاد آور شویم که تمامی تلاش خود را صرف یادگیری درسها نماید نه فقط کسب نمره زیرا کسانی که فقط برای بدست آوردن نمره درس می خوانند مطالب درسی را زودتر فراموش می کنند.

11-با فرزندمان به گونه ای رفتار کنیم که او بتوان عقاید و نگرانی های خود را درباره امتحان آشکارا بیان کند.

12-آخرین وضعیت درسی فرزندمان را از معلمهایش جویا شویم تا بهتر بتوانیم به او کمک کنیم.

13-از غیبت کردن فرزندمان در ایام و نزدیکی امتحانات حتی الامکان جلوگیری کنیم . زیرا در این دوران درس ها دوره می شوند  و فرزندمان می تواند اشکالات احتمالی خود را از معلم بپرسد و آنها را بر طرف کند .

14-در ایام امتحان فضای خانواده را شاد و آرام نگه داریم و از مشاجره و بر خورد های لفظی بخصوص با فرزندانمان خودداری کنیم.

15-در ایام امتحانات از شرکت در جشن ها و میهمانی ها و یا برگزاری میهمانی حتی الامکان خودداری کنید.

16-برای ایجاد تنوع و رفع خستگی فرزندمان در ایام امتحان و درس خواندن  مدت زمان مناسبی را برای تفریح و یا تماشای تلویزیون در نظر بگیرید .

17-ساعت خواب فرزندمان را طوری تنظیم کنیم که خواب مورد نیاز آنها تامین شود به عبارت دیگر شبها زودتر بخوابند تا صبح زودتر بیدار شوند .

18-یاد آوری نماییم سر جلسه امتحان لوازالتحریر و وسایل مورد نیاز را با خود همراه داشته باشند تا با آرامش خاطر به سوالات پاسخ دهند.

19-فرزندمان را در روز امتحان با ملایمت بیدار و زودتر راهی مدرسه کنیم  که به موقع سر جلسه حاضر شوند تا اضطراب امتحان اضافه نشود.

20-به فرزندمان آموزش دهیم که دعا باعث آرامش و رسیدن به موفقیت می شود اما شرط مستجاب شدن دعا تلاش و کوشش خود ماست.

21-برنامه امتحانی فرزندمان را در جایی نصب کنیم و به او بگوییم روی هر امتحانی که می دهد یک خط بکشد .این کار انگیزه ی بیشتر ی  برای درس خواندن و احساس نزدیک شدن به پایان امتحان را در اوبه وجود می آورد.

 

عوامل مدرسه ای آموزشگاهی و جامعه ای در ایجاد اضطراب

1-انتظارات معلم:

انتظارت متناسب و واقع گرایانه معلم از دانش آموز در پیشرفت تحصیلی او نقش مهمی دارد معلمان باید از دانش آموزان انتظار داشته باشند که بیش از پیش عملکرد خود را بهبود بخشند اما هر گونه انتظار نا بجا می تواند منجر به فشار روانی و در نتیجه ایجاد اضطراب در دانش آموز گردد

عدم شناخت کافی معلم از دانش آموز و توانائیهای وی ممکن است شرایط نامعلومی در کلاس و جلسه امتحان برای دانش آموز به وجود آورد و نیز ممکن است انتظارات و توقعاتی را در معلم موجب گردد که اگر خارج از توان دانش آموز باشد باعث بروز اضطراب در وی می شود .

علاوه بر این رابطه معلم و دانش آموز باید چنان باشد که به کودک احساس ایمنی و اعتماد به نفس بدهد .موقعیت کلی کلاس باید به گونه ای باشد که آرامش فکری به کودکان بخشیده و صمیمیت بیشتری بین معلم و دانش آموز به وجود آورد .عامل ترس و اضطراب به هیچ وجه نباید به منظور اداره کلاس و امتحان به کار برد شود زیرا موجب افزایش احساس اضطراب و ناامنی در کودک شده بر مشکلات او در کلاس و امتحان خواهد افزود.

2-رقابت:

باید به صراحت گفت که در کشور و جامعه ما یکی از عوامل عمده اضطراب امتحان رقابت نادرستی است که بین دانش آموزان وجود دارد و خواسته و ناخواسته و آگاهانه و نا آگاهانه به وسیله معلمان و خانواده ها و جامعه نیز بعضا مورد تشویق قرار می گیرد. معلمان گرامی باید بدانند که اگر دانش آموزی با معدل 15 و از نظر روانی عاطفی و جسمانی سالم داشته باشیم بهتر است از اینکه دانش آموزی داشته باشیم که معدلش 19 است اما انواع و اقسام مسائل و مشکلات عاطفی را دارد .

اگر قرار باشد که آن چهار نمره افزایش در معدل به قیمت آسیب رسیدن به ساختمان وجودی و شخصیت عاطفی دانش آموز تمام شود قطعا هر عقل سلیمی حکم خواهد کرد که به صلاح نیست.

رقابت به معنی نادرست آن یعنی سود یک نفر و سقوط دیگری دارای پیامد ها و آثار و عوارض زیان باری است.رقابتی که در آن مشارکت و مساعی و همکاری نباشد و لحظه لحظه زندگی دانش آموزان را توام با اضطراب و تشنج سازد هرگز شیوه  پسندیده ای نیست. امروزه اعتقاد بر این است که هیچ دو فردی در آفریش کاملا مثل هم آفریده نشده اند ( حتی دو قلو های هم سان).یعنی تفاوت های فردی بسیار زیادی از نظر رفتار افکار و حالات عاطفی روانی و جسمانی میان افراد وجود دارد حال که چنین است چرا باید با شرایط نابرابر و متفاوت دانش آموزان را به جدال و ستیزی که فرجامش انواع اختلالات و بیماری های روانی و عاطفی است بکشانیم؟ از سوی دیگر تفاوت های درون فردی نیز وجود دارد یعنی یک فرد در همه زمینه ها توانایی و علاقه یکسانی ندارد مثلا در ریاضی ممکن است قوی باشد اما در تاریخ ضعیف یا بر عکس.

3-نظام آموزشی حاکم بر مدارس

مطالعات نشان داده است که با افزایش پایه های تحصیلی میزان و شیوع اضطراب امتحان فزونی می یابد حال آنکه باید بعلت افزایش تجربه دانش اموزان در امتحان کاهش پیدا کند به سخن دیگر میزان شیوع اضطراب امتحان در مقطع ابتدای کمتر از راهنمایی  و در راهنمایی کمتر از دبیرستان است و سرانجام در هنگام کنکور به اوج خود می رسد. نتیجه اینکه در ابتدا دانش آموزان اضطراب شدیدی در مورد امتحان ندارند اما شیوع برخود مدارس معلمان و خانواده ها ارزش بیش از حد قائل شدند برای امتحان و تاثیر سرنوشت سازی که برخی امتحانات در زندگی دارند سبب شکل گیری و افزایش اضطراب امتحان می شوند از این رو چنانچه نظام آموزشی ما به سوی حرکت کند که از روش ها و شیوه های دیگر بجز امتحان و ارزشیابی استفاده شود و برنامه ریزی ها به گونه ای باشد که در مقطع دبیرستان و اواخر آن تکلیف هر دانش آموز از نظر درسی و شغلی به میزان زیادی مشخص شده باشد و ما شاهد شرکت میلیونی داوطلبان در کنکور نباشیم اضطراب امتحان کاهش خواهد یافت.

4-نوع درس

میزان اضطراب دانش آموزان در همه دروس یکسان نیست نتایج اغلب مطالعات حاکی از آن است که اضطراب امتحان دانش آموزان در دروس اختصاصی و اصلی (ریاضی و علوم) بیشتر از دروس عمومی است از این مطلب می توان این نتیجه را گرفت که بین میزان اضطراب امتحان و دشواری امتحان رابطه معنی دار وجود دارد دانش آموزان دارای اضطراب امتحان پایین در امتحان دشوار عملکرد بهتری در مقایسه با امتحانات اسان نشان می دهنددر حالی که عملکرد دانش آموزان  دارای اضطراب متوسط بر عکس این است و سر انجام دانش آموزان دارای اضطراب بالا هم در امتحانات دشوار و هم در امتحانات آسان عملکرد ضعیف تری دارند.

5-موقعیت و مراقبان امتحان

عامل دیگری که می تواند موجب اضطراب امتحان شود محیط و موقعیت امتحان و مراقبان آن است زمانی که دانش آموزان در یک موقعیت امتحانی نا آشنا با مراقبان ناآشنا قرار می گیرند اضطراب امتحان بیشتری را تجربه می کنند و عملکردشان ضعیف تر می شود .

موقعیت و مکان امتحا ن همچنین باید از نظر نور فضای فیزیکی و سر و صدا مناسب باشد . برخی از مراقبان در جلسه امتحان همانند پلیس درصدد دستگیر کردن دانش آموزان متقلب اند و این خود اضطراب امتحان را در برخی ا ز دانش آموزان تشدید می کند از نظر تربیتی این بد گمانی و سوء ظن آثار زیان باری بر شخصیت دانش آموزان بجا می گذارد سرانجام اگر موقعیت و مکان امتحان از نظر فیزیکی و انسانی مشابه موقعیت تدریس و مطالعه باشد علاوه بر اینکه دانش آموزان نمرات بالاتری به دست می آورند اضطراب امتحان کمتری را نیز تجربه می کنند .بر این اساس بهترین مکان امتحان همان کلاس درس است .

+ نوشته شده در  جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 7:27 قبل از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

                                      

        درس معلم ار بود زمزمه محبتی

                                       جمعه به مکتب آورد طفل گریز پای را

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم فروردین 1389ساعت 11:3 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

سجع متوازي
و آن با تغيير دادن صامت (تمام حروف به جز آ- اي- او- اَ- اِ- اُ ) نخستين در کلمات يک هجايي حاصل مي شود (بقيه ي واک هاي هجا تغيير نمي کند): مانند: بار bār کار kār و يا تغيير نخستين صامت هجاي قافيه (يعني هجايي که دربر دارنده حرف رَوي باشد) در کلمات چند هجايي است .
be-rast برست / be-bast ببست / še- kast شکست
نکته: تساوي هجاي کلمات سجع از نظر عدد و کميت (کوتاهي و بلندي ) اجباري است:
مرفوعه Marfu?e / موضوعه Mawzu?e
پس فرق سجع متوازي از نظر ساختار با قافيه اين است که در قافيه فقط صحت هجاي قافيه شرط است و تساوي هجاهاي کلمات قافيه شرط نيست؛ حال آنکه در سجع متوازي تساوي همه هجاهاي کلمات مسجع از نظر عدد و کميت نيز شرط است. مثلاً قافيه کردن شکست و ببست درست است اما اطلاق سجع متوازي به آنها صحيح نيست.
تبصره1: اگر کلمه چند هجايي باشد مي توان در هجاي قافيه، صامت نخستين را تغيير نداد: پرواز / آواز. در اين صورت گاهي در هجا يا هجاهاي ماقبل هجاي قافيه، نخستين صامت را تغيير مي دهند:
شمايل ša-ma-yel / قبايل a-bā-yelע
تبصره2: واضح است که هجاي نخستين دو کلمه مي توانند کاملاً همسان باشند و فقط صامت نخستين ِ هجاي دوم متفاوت باشد مثل، گلنار/ گلبار. گاهي ممکن است در وسط يکي از اين کلمات يک مصوت کوتاه e (کسره اضافه) آمده باشد.
در اين صورت به آن محلق ِ به سجع متوازي مي گوئيم (زيرا تساوي هجاها به هم مي خورد):
اي جويبار راستي از جوي يارماستي بر سينه ها سيناستي بر جان هايي جانفزا
مولانا
تبصره3: همان طور که در علم قافيه گفته شده است، گاهي به ضرورت، همساني صامت ماقبل آخر (حرف قيد) در هجاي CVCC رعايت نمي شود:
حسن hosn / يمن yomn ، ورد vard / کند kand، درست do-rost / درشت do-rošt
همچون اسکندري به يمن لقا همچون پيغمبري به حسن خصال
(رشيد وطواط)
از زمين گويي بر آوردند گنج شايگان در چمن گويي پراکندند درّ شاهوار
(امير معزي)
تبصره 4: در کتب سنتي از دو مورد بديعي به نام هاي جناس مضارع و لاحق يادکرده اند که از نظر ساختار، همين سجع متوازي است. در اين کتاب ها بين خالي و حالي يا سراب و شراب جناس مضارع است، زيرا صامت هاي آغازين آنها که از نظر نقطه با يکديگر فرق دارند قريب المخرجند (يعني محل توليد صداي آنها در داخل دهان، دو جاي مختلف است). مثلاً بين زحمت و رحمت جناس لاحق است، زيرا صامت نخستين آنها که از نظر نقطه با هم فرق دارند بعيد المخرجند.
و ز آنجا رخت بربستند حالي زگل ها سبزه را کردند خالي
(خسرو و شيرين نظامي)
پيداست که ذهن به اختلاف نقطه توجه نخواهد کرد؛ بلکه آن چه توجه را جلب مي کند هماهنگي بين اين کلمات است. باري بديع نيز مانند عروض و قافيه از علوم مسموعات و موسيقي است نه مکتوبات و نقاشي.
در بحث جناس مضارع و لاحق تکيه بر قريب المخرج بودن يا نبودن صامت هاي نخستين است، اما اين بحث غالباً با بحث نقطه دار بودن حروف در هم مي آميزد.
در کتب سنتي گفته اند که اگر بين دو کلمه فقط اختلاف نقطه باشد مثل : خط/ حظ، بساط/ نشاط، پيکر/ بتگر (اختلاف نقطه در حروف اول و دوم) يا: بتاختم/ بباختم (حرف دوم)، يا: بار/ باز (حرف آخر) يا: درست / درشت (حرف سوم ) به آنها جناس خط يا جناس تصحيف و مصحّف گويند.
اين موارد هم که در آنها اختلاف در هيئت املايي ديده مي شود غالباً جزو سجع متوازي هستند، يعني ارزش هنري آنها در هماهنگ بودن آنهاست(حوزه مسموعات) نه در اختلاف نقطه (مکتوبات). هنگامي که سعدي مي گويد:
مرا بوسه جانا به تصحيف ده که درويش را بوسه از توشه به
خود به اختلاف نقطه در بين بوسه و توشه راهنمائي کرده است و گرنه ذهن فقط هماهنگي بين بوسه و توشه را درمي يابد.
اين گونه مسائل از آنجا پيدا شده که در رسم الخط قديم بسياري از حروف از قبيل ب، پ، ج، چ، س، ش ... را از نظر نقطه يکسان مي نوشتند و خواننده از روي قرائن، حروف بي نقطه يا کم نقطه را باز مي خواند. امروزه که مساله تصحيف منتفي است و اشتباه در همجنس پنداري حروف و کلمات از نظر نقطه پيش نمي آيد، اين اسم هاي متعدد نيز بي مورد به نظر مي رسد و بهتر است اين مثال ها را سجع متوازي و سجع متوازن بخوانيم.
تبصره 5: اگر دو سجع متوازي در جمله اي در کنار هم قرار گيرند صنعت ازدواج به وجود مي آيد:
اگر رفيق ِ شفيقي درست پيمان باش (حافظ)
به جفايي و قفايي نرود عاشق صادق (سعدي)
شبي و شمعي و جمعي چه خوش بود تا روز نظر به روي تو کوري چشم اعدا را
(سعدي)
سجع مطرّف
(يعني طرف دار: طرف اول يکي از کلمات از طرف اول کلمه ديگر سنگين تر است.)
در آن اتحاد رَوي شرط است و حداقل يکي از طرفين سجع بايد بيش از يک هجا داشته باشد. سجع مطرف بر دو نوع است:
الف: دو کلمه در تعداد هجا متفاوت اند و صامت آغازين هجاي قافيه متغير است :
دست dast/ شکست še-kast / راز rāz / نواز na-vāz/ دانشمند / پند
ز بس گل که در باغ مأوي گرفت چمن رنگ ارتنگ ماني گرفت (رابعه)
کلمات سجع از نظر تعداد هجا مساوي باشند اما هجاهاي غير قافيه از نظر کميت يعني کوتاهي و بلندي يکسان نباشند:
ko-Jā /کجا dar/yā دريا / va-עar? / وقار at-vārاطوار
در اين مثالat ? و dar هجاي بلند و va و ko هجاي کوتاه هستند.
نه باغبان و نه بستان که سرو قامت تو برست و ولوله در باغ و بوستان انداخت
(سعدي)
در باغبان bān- עbā و بستان bos-tān ، هجاي עbā مانند bos سه واک دارد، اما از آن کشيده تر است (هجاي کشيده).
در شعر که پيرو قواعد عروضي است باغبان با بستان تساوي هجايي ندارد. از اين رو قسمت «ب» سجع مطرف هيچگاه نمي تواند قافيه باشد.

سجع متوازن
کلمات از نظر هجا، عدداً و کماً (کوتاهي و بلندي) مساويند؛ اما در واک رَوي مشترک نيستند. صامت نخستين هجاي قافيه مي تواند متغير باشد يا نباشد:
کام Kām / کار kār / بام / کار ، مستبين mos-ta-bin/ مستقيم imעmos-ta-،
ستاننده sa-tā-nan-de / گشاينده go-šā-yan-de / مواج mav-vāj / نقادādע-עna
تبصره1: هر چه واک هاي مشترک بيشتر باشند، سجع متوازن موسيقيايي تر است و اوج آن وقتي است که اختلاف واک فقط در واک رَوي باشد: عامل/ عامد
اين موارد را مي توان از ديدگاه تجنيس (تجنيس مطرف) نيز مورد بررسي قرار داد.
تبصره2: اگر اختلاف رَوي فقط در نقطه باشد مثل سوز/سور، شور/ سوز، در نزد برخي از قدما جناس خط يا تصحيف محسوب مي شد. اين موارد از نظر ما همان سجع متوازن است.
تبصره3: فرق سجع متوازن با هم هجائي اين است که در سجع متوازن علاوه بر رعايت تساوي عددي هجاها، تساوي کمي هجاها هم شرط است: بي نظم/ پرواز، اما در کلمات هم هجا فقط تساوي عددي هجاها مطرح است:
خدا xo-da/ کيسه ki-se / نقاشيa-ši ע-עna / شکستم še-kas-tam
تبصره4: اگر اسجاع متوازن در جمله، کنار هم قرار گيرند (اي صراف نقاد) موسيقي کلام، افزوني بيشتري خواهد يافت
__________________
ادوات پرسش
کلماتی که در سوال و استفهام به کار می روند ، ادوات پرسش نامیده می شوند

" که " در اشخاص
" چه " در اشیا
گ کجا " در مکان
" کدام و کدامین " برای تردید " کو " برای مکان " کجا " برای مکان " چون " در چگونگی " چند " در مقدار زمان
" کی " برای زمان " مگر " برای انکار " هیچ " برای انکار


در جمع " که " گویند : کیان و در جمع " چه " چه ها
اگر " که " و " چه " به غعل متصل سوند گویند : کیست و چیست
در " که " و " چه " حالات اسم جاری است : فاعلی مفعولی اضافه
__________________

فکر بلبل همه آنست که گل شد یارش
گل در اندیشه که چون عشوه کند در کارش
دلربایی همه آن نیست که عاشق بکشند
خواجه آنست که باشد غم خدمتکارش...
+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم بهمن 1388ساعت 
+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم فروردین 1389ساعت 11:2 بعد از ظهر  توسط معصومه محمدی  | 

مطالب قدیمی‌تر